Σε νέα υψηλά επίπεδα βρέθηκε η τιμή του φυσικού αερίου, ελέω διαφοροποίησης στην παραγωγή LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) των ΗΠΑ, που πλέον ως μεγάλος εξαγωγέας προς την Ε.Ε. επιδρά σημαντικά στις ευρωπαϊκές αγορές, ενώ και η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικού ρεύματος ξεκίνησε την εβδομάδα ανοδικά.
Ειδικότερα, χθες το μεσημέρι τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου, με βάση το χρηματιστήριο αναφοράς της Ευρώπης (TTF), αυξήθηκαν κατά 6% στα 42,4 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2025, καθώς οι ανησυχίες για την προσφορά εντάθηκαν εν μέσω της μείωσης των ροών LNG από τις ΗΠΑ και της αυξανόμενης χειμερινής ζήτησης. Νωρίτερα το πρωί, η τιμή ξεπέρασε παροδικά και τα 43 ευρώ, ενώ το απόγευμα είχε «προσγειωθεί» κοντά στα 39,5 ευρώ.
Οι ροές φυσικού αερίου προς τις μονάδες εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στις ΗΠΑ μειώθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδο ενός έτους, μετά τις εγχώριες χειμερινές καταιγίδες που διέκοψαν την παραγωγή, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα εξαγωγών, ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη προετοιμάζεται για ένα ακόμη βαθύ ψύχος. Εκτιμάται ότι περί το 10% της παραγωγής φυσικού αερίου των ΗΠΑ τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας, καθώς οι γεωτρήσεις και οι αγωγοί αντιμετώπισαν δυσκολίες εξαιτίας των «παγωμένων» συνθηκών.
Η Ευρώπη βασίζεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στο αμερικανικό LNG, αφού έχασε το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών μέσω ρωσικών αγωγών μετά την εισβολή στην Ουκρανία, με το LNG να καλύπτει πλέον περίπου το ήμισυ των αναγκών της Ευρώπης σε φυσικό αέριο. Η Ε.Ε. προμήθευσε το 27% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου και LNG από τις ΗΠΑ το 2025, από 6% το 2021, αυξάνοντας συνακόλουθα και την έκθεση της σε διακοπές εφοδιασμού και άλλες εξελίξεις προελεύσεως ΗΠΑ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ενέργεια / Ράλι στις τιμές στο ηλεκτρικό ρεύμα - Οι αγορές αερίου στο έλεος του Τραμπ
Παράλληλα, προβλέπεται ότι ο ιδιαίτερα κρύος καιρός θα συνεχιστεί έως τις αρχές Φεβρουαρίου, αυξάνοντας τη ζήτηση για θέρμανση, ενώ η αποθήκευση φυσικού αερίου μειώνεται ραγδαία, με τα αποθέματα της Ε.Ε. να βρίσκονται στο 45,6% σε σύγκριση με 56,5% πριν από έναν χρόνο, συμπεριλαμβανομένων χαμηλών επιπέδων μεγάλων αγορών, όπως η Γερμανία (37,5%), η Γαλλία (36,4%) και η Ολλανδία (31,1%).
Από τις αρχές του μήνα, η τιμή του TTF αυξήθηκε κατά περίπου 45%, ενώ βρίσκεται πολύ κοντά στα επίπεδα της αντίστοιχης περσινής περιόδου (42,5-43 ευρώ), αν και υπολείπεται ακόμα κατά περίπου 6%.
Οριστική η απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών
Παρά τις ανησυχητικές εξελίξεις με την ολοένα αυξανόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από το αμερικανικό LNG, χθες το Συμβούλιο ενέκρινε και επίσημα τη σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου αγωγών και LNG στην Ε.Ε.
Σύμφωνα με τον νέο κανονισμό, η εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών και LNG στην Ε.Ε. θα απαγορευτεί με ισχύ έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, ενώ για τις υφιστάμενες συμβάσεις προβλέπεται μεταβατική περίοδος. Η πλήρης απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ για τις εισαγωγές LNG από τις αρχές του 2027 και για τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από το φθινόπωρο του 2027.
Σημειώνεται ότι σε περίπτωση κηρυχθείσας κατάστασης έκτακτης ανάγκης και εάν η ασφάλεια εφοδιασμού απειλείται σοβαρά σε μία ή περισσότερες χώρες της Ε.Ε., η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει την απαγόρευση εισαγωγών για έως και τέσσερις εβδομάδες.
Η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες μπορεί να οδηγήσει σε μέγιστες κυρώσεις ύψους τουλάχιστον 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για φυσικά πρόσωπα και τουλάχιστον 40 εκατομμυρίων ευρώ για εταιρείες, τουλάχιστον 3,5% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας ή 300% του εκτιμώμενου κύκλου εργασιών των συναλλαγών.
Έως την 1η Μαρτίου 2026, οι χώρες της Ε.Ε. πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο και να εντοπίσουν πιθανές προκλήσεις στην αντικατάσταση του ρωσικού αερίου. Για τον σκοπό αυτό, οι εταιρείες θα πρέπει να ενημερώνουν τις αρχές και την Επιτροπή για τυχόν εναπομείνασες συμβάσεις ρωσικού φυσικού αερίου.
Παράλληλα, οι χώρες της Ε.Ε. που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο θα πρέπει επίσης να υποβάλουν σχέδια διαφοροποίησης. Η Επιτροπή σχεδιάζει να προτείνει νομοθεσία και για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027.
Σε άνοδο και το ρεύμα
Στο μεταξύ, ανοδικά ξεκίνησε η νέα εβδομάδα και για την εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Έτσι, σήμερα η μέση χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος σημειώνει ένα άλμα της τάξεως του 29%, καθώς βρίσκεται στα 137,69 ευρώ/μεγαβατώρα, έναντι 106,73 ευρώ χθες. Σε υψηλότερα επίπεδα κινούνται οι γείτονές μας Βουλγαρία (179,5 ευρώ) και Ιταλία (150 ευρώ), ενώ οι ακριβότερες αγορές στην Ε.Ε. είναι η Πολωνία (221,18 ευρώ) και η Φινλανδία (216,98 ευρώ).
Σημειώνεται ότι σήμερα στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής κυριαρχεί το φυσικό αέριο και πάλι, με μερίδιο 45,56%, ενώ οι ΑΠΕ συμμετέχουν με 30,32% και τα υδροηλεκτρικά με 13,67%.
Αν και η νέα χρονιά στη χονδρεμπορική αγορά είχε εκκινήσει με τιμές κάτω των 100 ευρώ, από την προηγούμενη εβδομάδα κινούνται ανοδικά και πλέον η μέση τιμή του Ιανουαρίου (1-27/1) ανέρχεται σε 110,15 ευρώ/μεγαβατώρα, οριακά υψηλότερα από την αντίστοιχη του Δεκεμβρίου (110,04 ευρώ). Οι τελευταίες τέσσερις ημέρες του μήνα αναμένεται να διαμορφώσουν την τελική τιμή, που πάντως δεν αναμένεται να μειωθεί, όχι τουλάχιστον αισθητά. Μένει να φανεί πώς θα αποτυπωθεί στα τιμολόγια λιανικής του Φεβρουαρίου, εάν δηλαδή θα παραμείνουν, έστω, στα ίδια επίπεδα ή θα αυξηθούν.
