Μόνη η κυβερνητική πλειοψηφία ψήφισε επί της αρχής την περασμένη Παρασκευή το εργασιακό νομοσχέδιο που προβλέπει την υποχρεωτική 13ωρη εργασία. Ακόμα και οι εργοδοτικές οργανώσεις, πλην των εμπόρων, αρνήθηκαν να υποστηρίξουν το 13ωρο.
Το 13ωρο αποδεικνύεται υποχρεωτικό με βάση συγκριμένες διατάξεις του νομοσχεδίου. Ο εργαζόμενος δεν μπορεί να αρνηθεί την επιπλέον εργασία των πέντε ωρών αν δεν έχει «σοβαρή δικαιολογία», καθώς κάτι τέτοιο είναι αντίθετο με την «καλή πίστη». Αυτό προβλέπει το άρθρο 14 του νομοσχεδίου, με συνέπεια να υπερισχύει σε κάθε περίπτωση το «διευθυντικό δικαίωμα».
Η υπουργός Εργασίας προκλητικά συνεχίζει να υποστηρίζει πως το 13ωρο δεν θα είναι υποχρεωτικό. Τη διαψεύδουν όμως συγκεκριμένες διατάξεις του νομοσχεδίου, όπως έχουν επισημάνει όχι μόνο τα κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και όλη η επιστημονική κοινότητα, καθηγητές Εργατικού Δικαίου, εργατολόγοι κ.ά.
Το 8ωρο, το 13ωρο και το 15ωρο!
Πριν αναφερθούμε αναλυτικά, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε όσα ανέφερε στη Βουλή η νομική σύμβουλος της ΓΣΕΕ Σοφία Καζάκου, η οποία υποστήριξε: «Στη 13ωρη ημερήσια απασχόληση προστίθεται ο χρόνος μετάβασης προς και από την εργασία, που δεν είναι εργάσιμος χρόνος αλλά ούτε και χρόνος ξεκούρασης. Επίσης, προστίθενται τα ενδιάμεσα διαλείμματα, τα οποία επίσης δεν προσμετρώνται στον χρόνο εργασίας. Τέλος, με το νέο νομοσχέδιο εισάγεται επιπλέον χρόνος προετοιμασίας και αποχώρησης από τη δουλειά, ως και μία ώρα τη μέρα, που επίσης δεν υπολογίζεται στον εργάσιμο χρόνο. Με όλα αυτά το 13ωρο εύκολα ξεχειλώνει σε 14ωρο και 15ωρο. Αντίστοιχα, το ελάχιστο 11ωρο ξεκούρασης εξανεμίζεται, αφού δυστυχώς η μέρα εξακολουθεί να έχει 24 ώρες».
Να σημειώσουμε ότι στο 13ωρο (άρθρο 6) δεν αναφέρεται πουθενά ως απαραίτητη η συναίνεση του εργαζόμενου. Για την ακρίβεια, η λέξη «συναίνεση» δεν υπάρχει πουθενά, σε κανένα από τα άρθρα του νομοσχεδίου. Η μόνη αναφορά που γίνεται είναι στο δικαίωμα άρνησης του εργαζόμενου να παράσχει την επιπλέον υπερωριακή εργασία χωρίς αυτό να συνιστά λόγο απόλυσης. Όπως αναφέρεται, «αν παρουσιαστεί ανάγκη για εργασία πέρα από τη συμφωνημένη ή τη συνηθισμένη, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του θα ήταν αντίθετη με την καλή πίστη». Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 14 του νομοσχεδίου για την «προστασία από απόλυση λόγω άρνησης παροχής υπερωριακής εργασίας», υπάρχει σαφής με αναφορά στην υποχρεωτικότητα παροχής υπερεργασίας ή υπερωρίας ως και 5 ώρες παραπάνω από το 8ωρο.
Με άλλα λόγια, ο εργαζόμενος θα κατηγορηθεί για καταχρηστική συμπεριφορά εκ μέρους του κι αν επιμείνει στην άρνησή του, οφείλει να αποδείξει -και ενώπιον δικαστηρίου- ότι το κάνει για λόγους ανωτέρας βίας πέρα από τη δική του βούληση.
Διευθυντικό δικαίωμα
Το 13ωρο είναι υποχρεωτικό για τον εργαζόμενο, όπως σημειώνει με αναλυτικό σημείωμά της η ΕΝΥΠΕΚ, καθώς πρόκειται για διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη: «Ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση, αν του ζητηθεί από τον εργοδότη, να εργαστεί πέραν του 8ωρου και ακόμη 5 ώρες παραπάνω. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 6 του νομοσχεδίου, που παραπέμπει στο άρθρο 659 Α.Κ., όπως έχει ενσωματωθεί στο άρθρο 11 του Εργατικού Κώδικα (Π.Δ. 80/2022): “Αν παρουσιαστεί ανάγκη για εργασία πέραν από τη συμφωνημένη ή τη συνηθισμένη, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του θα ήταν αντίθετη με την καλή πίστη” σημειώνεται, υπογραμμίζοντας στην κατακλείδα ότι “το υποχρεωτικό 13ωρο είναι πολιτική και νομοθετική επιλογή της κυβέρνησης”».
Απεργία την Τρίτη
Η ΓΣΕΕ δεν προχώρησε σε νέα 24ωρη απεργία αύριο Τρίτη 14 Οκτωβρίου. Την απεργία στον ιδιωτικό τομέα την ίδια μέρα έχει προκηρύξει το Εργατικό Κέντρο Αθήνας, ενώ απεργεί καθολικά το Δημόσιο μετά την απόφαση της ΑΔΕΔΥ.
