Εκτός ελέγχου βρίσκεται το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού των ΥΚΩ (υπηρεσίες κοινής ωφέλειας) καθώς έχει εκ νέου εκτοξευτεί σε επίπεδα κοντά στα 400 εκατ. ευρώ, «τρύπα» που μπορεί να καλυφθεί είτε από τον κρατικό προϋπολογισμό, είτε από τους καταναλωτές με άμεσο ή έμμεσο τρόπο.
Ο ΕΛΥΚΩ «κύλησε» ξανά σε έλλειμμα που σταδιακά εκτινάχθηκε φτάνοντας το 2024 στα 600 εκατ., ενώ χρειάστηκε «ένεση» 400 εκατ. από τον κρατικό προϋπολογισμό στις αρχές του τρέχοντος έτους για να μειωθεί, προσώρας, στα 200 εκατ., αφού σήμερα έχει σχεδόν διπλασιαστεί.
Θυμίζουμε ότι οι χρεώσεις ΥΚΩ που πληρώνουν οι καταναλωτές (ρυθμιζόμενες χρεώσεις) και το ύψος τους διαμορφώνεται ανάλογα με την κατανάλωση, εισπράττονται από τους προμηθευτές, ώστε να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια στους κατοίκους των μη διασυνδεδεμένων νησιών στις ίδιες τιμές με αυτές των κατοίκων της ηπειρωτικής χώρας (καθώς το κόστος παραγωγής ρεύματος στα νησιά είναι υψηλότερο λόγω πετρελαϊκών σταθμών), και σε πολύτεκνους και ευάλωτους καταναλωτές σε τιμές χαμηλότερες σε σχέση με τα ισχύοντα τιμολόγια. Η παροχή ΥΚΩ αποτελεί δηλαδή κοινωνική πολιτική για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στο αγαθό της ενέργειας, το κόστος της οποίας επιμερίζεται στους καταναλωτές.
Σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ (Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας) καθώς το μηνιαίο ισοζύγιο του Ειδικού Λογαριασμού είναι ελλειμματικό από τον Απρίλιο του 2023 μέχρι σήμερα, τα μηνιαία ανταλλάγματα προς τους προμηθευτές αποδίδονται με απομείωση άνω του 30% κατά μέσο όρο, προσεγγίζοντας ακόμη και το 60%, με αποτέλεσμα το συνολικό οφειλόμενο αντάλλαγμα προς τους ίδιους να πλησιάζει τα 400 εκατ. έως τον Ιούλιο του 2025. Δηλαδή οι προμηθευτές, όπως αναφέρεται, έχουν επί της ουσίας κληθεί να αναλάβουν το κόστος χρηματοδότησης των μηνιαίων ελλειμμάτων του Λογαριασμού, δεσμεύοντας ίδια κεφάλαια για την παροχή των ΥΚΩ έως ότου καταστεί εφικτή η εξόφληση των οφειλόμενων ποσών. Μάλιστα ο ΕΣΠΕΝ υπολογίζοντας την επιβάρυνση των προμηθευτών για τη χρηματοδότηση του υφιστάμενου ελλείμματος, κάνει λόγο για ετήσιο χρηματοοικονομικό κόστος περί τα 26 εκατ., ήτοι 2,2 εκατ. ευρώ μηνιαίως, το οποίο «επιβαρύνει σημαντικά το κόστος προμήθειας και προκαλεί αυξητικές πιέσεις στα τιμολόγια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας».
Ο Σύνδεσμος με επιστολή του προς το ΥΠΕΝ ζητεί ενίσχυση του Λογαριασμού ενεργοποιώντας σχετική πρόβλεψη για χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό με απόφαση του υπουργού Οικονομικών δεδομένης της διογκούμενης πορείας το ελλείμματος.
Σημειώνεται ότι ο Λογαριασμός υπήρξε πλεονασματικός κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης καθώς η έκρηξη στην τιμή του φυσικού αερίου εκτόξευσε το κόστος της ηλεκτροπαραγωγής με αέριο σε επίπεδα υψηλότερα και από αυτά της παραγωγής με πετρέλαιο στα νησιά. Η κυβέρνηση Ν.Δ. αποφάσισε να μοιράσει οριζόντιες επιδοτήσεις (2022-2023) -χρηματοδοτώντας στην ουσία άκριτα τις όποιες λιανικές τιμές ανακοίνωναν οι προμηθευτές- μέσω και του πλεονάσματος του ΕΛΥΚΩ. Η συνδρομή του Λογαριασμού στον «κουμπαρά» των επιδοτήσεων υπολογίζεται ότι ανήλθε στο εννεάμηνο Αυγούστου 2022-Απριλίου 2023 στα 460 εκατ. ευρώ, ενώ άλλα 65 εκατ. είχαν διατεθεί από την ίδια πηγή και για τη στήριξη της ενεργοβόρου βιομηχανίας (απαλλαγή από την καταβολή χρεώσεων ΥΚΩ για 5 μήνες).
