Κομισιόν: Τήρηση των δεσμεύσεων το συντομότερο για τον GSI
Λαλίστατη και περιχαρής εμφανίζεται η κυβέρνηση της Ν.Δ., καθώς μετά από τέσσερις μήνες απανωτών ανατιμήσεων από τους προμηθευτές στη λιανική, παρά το μειωμένο χονδρεμπορικό κόστος, κατά τους οποίους σιωπούσε προκλητικά, ήρθε ο Σεπτέμβριος με μειωμένα τιμολόγια αφού προηγήθηκε μια μεγάλη «βουτιά» στη χονδρεμπορική αγορά του περασμένου μήνα.
Αφού δήθεν… έτριξε τα δόντια στους προμηθευτές ζητώντας (ώρες πριν τις ανακοινώσεις των νέων τιμολογίων) να περάσει στη λιανική η μείωση της χονδρεμπορικής του Αυγούστου, τώρα πιστώνεται προκλητικά την αποκλιμάκωση αυτή του ενός μηνός -που μπορεί να είναι και παροδική- σε όλα τα επίπεδα, ενώ σιγή ιχθύος τηρεί για τις προκαταβολικές ανατιμήσεις των προμηθευτών τους προηγούμενους μήνες, ενόψει μιας ακόμη κρίσης που τελικά δεν προέκυψε.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός ΠΕΝ, Ν. Τσάφος, από την Κοπεγχάγη, όπου πραγματοποιήθηκε χθες άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε., η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να χτίζει «πάνω στην επιτυχία του καλοκαιριού που πέρασε» διασφαλίζοντας χαμηλότερες τιμές ενέργειας και καλύτερη σύγκλιση μεταξύ Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Σε σχέση με την εκτίναξη των τιμών του περσινού καλοκαιριού σημείωσε ότι φέτος οι τιμές ήταν χαμηλότερες και οι αποκλίσεις με τις χώρες τις Κ. Ευρώπης σημαντικά μικρότερες, διαφορά που, κατά τον ίδιο, δεν είναι τυχαία, αλλά οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καλύτερη προετοιμασία και συνεργασία των κρατών-μελών, που με τη σειρά της προέκυψε από τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησής του, με ιδιαίτερη μνεία στη σύσταση και τη μια συνεδρίαση της task force για την ενεργειακή ένωση, που θεωρείται... καρπός σχετικής πρότασης του Κ. Μητσοτάκη. Μάλιστα σημείωσε ότι η προσπάθεια αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση στη χονδρική κατά 29% (Ιούνιος - Αύγουστος 2025 σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρσι) και «την επακόλουθη σημαντική μείωση στα τιμολόγια τον Σεπτέμβριο». Σημειώνεται ότι ενώ λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του θερινού τριμήνου στη χονδρεμπορική, μείωση στη λιανική υπάρχει μόνο τον Σεπτέμβριο...
Άλλωστε δεν έχει υπάρξει καμία αναφορά π.χ. στα («πράσινα») οικιακά τιμολόγια του Ιουλίου που (με χονδρεμπορική τιμή Ιουνίου στα 81,94 ευρώ/μεγαβατώρα, έναντι 98,89 ευρώ τον Ιούνιο 2024, ήτοι μειωμένη κατά 17,14%) αυξήθηκαν έως και 20% και διαμορφώθηκε μέση τιμή στα 17,4 λεπτά/κιλοβατώρα, ενώ τον Ιούλιο 2024 η αντίστοιχη τιμή ήταν στα 16,6 λεπτά/κιλοβατώρα. Δηλαδή φέτος, αν και η μέση χονδρεμπορική τιμή ήταν μειωμένη σε σχέση με πέρυσι σε ποσοστό άνω του 17%, στη λιανική οι τιμές ήταν αυξημένες κατά σχεδόν 5% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2024!
Υποσχέθηκε δε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει «να βάζει συγκεκριμένες προτάσεις στο τραπέζι και να πρωτοστατεί στην ευρωπαϊκή συζήτηση για την ενεργειακή μετάβαση, προκειμένου να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και να εξασφαλίσει προσιτή ενέργεια σε όλους».
Διασυνδέσεις και Κύπρος
Ο υφυπουργός στάθηκε και στον κομβικό ρόλο των διασυνδέσεων και στην αναγνώριση της σημασίας τους από την Ε.Ε με την αύξηση των πόρων που θα διατεθούν για επενδύσεις στα δίκτυα, εξέλιξη που και πάλι αποδίδεται στον Κ. Μητσοτάκη.
Παράλληλα, εν μέσω του κινδύνου να ναυαγήσει το έργο του Great Sea Interconnector (GSI) για την διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας, μετά την απροθυμία της Κυπριακής κυβέρνησης να προχωρήσει, ο Ν. Τσάφος δήλωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει το εμβληματικό έργο που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ και χρηματοδοτεί η Ε.Ε. Μάλιστα δημοσιοποίησε ότι στο περιθώριο του Συμβουλίου θα γινόταν και συζήτηση με την κυπριακή πλευρά ώστε να ξεκαθαρίσει η θέση της Κύπρου «μετά τις αμφίσημες δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Μ. Κεραυνού», περί μη οικονομικής βιωσιμότητας του έργου υπό τους συγκεκριμένους όρους που το διέπουν. Τις δηλώσεις αυτές, πάντως, ακολούθησαν οι δηλώσεις του Κύπριου προέδρου Ν. Χριστοδουλίδη περί διερεύνησης πιθανών ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με το έργο από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ δεν έχει γίνει καμία αναφορά στο γεωπολιτικό σκέλος που αφορά στην αρνητική στάση της Τουρκίας με τον ισχυρισμό ότι θα επηρεαστούν οι θαλάσσιες ζώνες της και ότι αντιβαίνει το παράνομο μνημόνιο συνεργασίας της με τη Λιβύη.
Δέσμευση των εμπλεκομένων περιμένει η Κομισιόν
Πάντως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει το συντομότερο δυνατό να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους τα εμπλεκόμενα μέρη για την υλοποίηση του GSI θεωρώντας ότι περαιτέρω καθυστέρηση θα είναι σε βάρος των ενδιαφερόμενων και ιδιαίτερα της Κύπρου, του κύριου δικαιούχου του έργου. Σύμφωνα με ενημέρωση στις Βρυξέλλες τής εκπροσώπου της Κομισιόν για θέματα Ενέργειας, Α.Κ. Ιtkonen, η Επιτροπή γνωρίζει την έναρξη της σχετικής έρευνας από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, χωρίς να σχολιάζει, όμως το έργο κατηγοριοποιείται ως «κοινού συμφέροντος», άρα δεν υφίσταται καταληκτική ημερομηνία, αφού για την Επιτροπή, σημασία έχει η ολοκλήρωσή του. Σημείωσε δε ότι πριν το έργο αυτό να καταστεί επιλέξιμο για χρηματοδότηση από την Ε.Ε. πέρασε από έναν αρκετά διεξοδικό έλεγχο από την Επιτροπή, από τους φορείς υλοποίησής του, καθώς πρέπει να αποδειχθεί η βιωσιμότητά του πριν την ανάληψη οποιασδήποτε δέσμευσης -δεδομένου ότι πρόκειται για Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος που χρηματοδοτείται και από μηχανισμούς της Ε.Ε.
Όπως ανέφερε, το έργο παραμένει ύψιστης πολιτικής και στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να διασφαλίσουμε την υλοποίησή του, καθώς είναι καθοριστικό για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, ενώ μόλις υλοποιηθεί, θα αυξήσει την ενσωμάτωση ΑΠΕ στο σύστημα, οδηγώντας τελικά σε χαμηλότερες τιμές για επιχειρήσεις και καταναλωτές στην περιοχή.
Μεταξύ άλλων, επισήμανε ότι η Κομισιόν βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους εμπλεκόμενους, τον ανάδοχο, τη ρυθμιστική αρχή και τις εθνικές αρχές, το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετό καιρό και πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό.
