Αυξάνονται οι ανησυχίες για νέο ράλι των τιμών στα ακίνητα εν αναμονή της έναρξης του προγράμματος «Σπίτι μου 2» που αναμένεται τον Ιανουάριο του 2025, αλλά δεν έχει ακόμα «κλειδώσει» λόγω της αυξημένης ζήτησης, χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς.
Πάντως, το πρόγραμμα που... πλασάρει η κυβέρνηση ως πανάκεια αφορά αποκλειστικά τους δικαιούχους που πληρούν τις προδιαγραφές δανεισμού των τραπεζικών ιδρυμάτων και διαθέτουν ίδια κεφάλαια της τάξεως ακόμη και των 60.000 ευρώ για αγορά κατοικίας. Γι’ αυτό είναι σαφές ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν έχει συγκροτημένη στεγαστική πολιτική, κάτι που επιβαρύνει τους πολίτες ακόμη περισσότερο.
Ακόμα και αν ο αιτών πληροί τις προδιαγραφές για να ενταχθεί στο πρόγραμμα «Σπίτι Μου 2», η πραγματική δοκιμασία είναι να βρει ακίνητο, αφού ειδικά στα αστικά κέντρα η διαθεσιμότητα είναι ήδη χαμηλή.
Αυξήσεις τιμών 15%
Στο πρόσφατο συνέδριο του Συλλόγου Μεσιτών Αττικής ο πρόεδρός του Λευτέρης Ποταμιάνος είχε εκφράσει έντονο σκεπτικισμό για το «Σπίτι μου 2», τονίζοντας ότι θα αυξήσει εκ νέου τις τιμές λόγω της απότομης αύξησης της ζήτησης, χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς. Υπογράμμισε ότι οι αυξήσεις των τιμών των ακινήτων που πληρούν τις προδιαγραφές του προγράμματος θα εξανεμίσουν το όποιο όφελος θα έχουν οι δικαιούχοι από την επιδότηση του επιτοκίου του δανείου.
Η συνταγή «φθηνότερα (κρατικά επιδοτούμενα) δάνεια για ακριβότερα σπίτια» καταλήγει να διαιωνίζει -και εν μέρει να διογκώνει- αντί να λύνει το πρόβλημα, εκτιμούν τα στελέχη της κτηματαγοράς.
Μόνο που η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν είναι απλώς άλλο ένα κοινό ευρωπαϊκό πρόβλημα, αλλά έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Είμαστε η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό νοικοκυριών που βρίσκονται σε συνθήκες «υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης» - δηλαδή ξοδεύουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση (ενοίκια, λογαριασμοί, ενυπόθηκα δάνεια κ.λπ.) Στα αστικά κέντρα το ποσοστό αυτό κυμαίνεται κοντά στο 30%, έναντι 10% στον μέσο όρο της Ε.Ε.
Επιπλέον, έχουμε το υψηλότερο μερίδιο του κόστους στέγασης στο διαθέσιμο εισόδημα, με πάνω από 34,2%, έναντι 19,6% στον μέσο όρο των κρατών-μελών της Ε.Ε.
Πού καταγράφονται οι μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων
Η ανάλυση των στοιχείων της ΤτΕ ανά γεωγραφική περιοχή δείχνει ότι η αύξηση των τιμών των διαμερισμάτων το δεύτερο τρίμηνο του 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023 ήταν 9,1% στην Αθήνα, 12,1% στη Θεσσαλονίκη, 7,3% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 10,4% στις λοιπές περιοχές της χώρας. Για το σύνολο του 2023 η αύξηση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2022 ήταν 13,8%, 16,5%, 14,9% και 11,6% αντίστοιχα.
Για το σύνολο των αστικών περιοχών της χώρας το δεύτερο τρίμηνο του 2024 οι τιμές των διαμερισμάτων ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 9,0% σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2023, ενώ για το 2023 η μέση ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 14,2%. Σε πανελλαδικό επίπεδο οι τιμές των ακινήτων εξακολουθούν να βρίσκονται χαμηλότερα (αν και οριακά) από το προηγούμενο ρεκόρ το 2008. Από το 2017, όταν ξεκίνησε η ανάκαμψη της αγοράς, οι τιμές κατά μέσο όρο σε όλη τη χώρα έχουν σημειώσει αύξηση 69%. Στην Αττική η αύξηση ανέρχεται σε 88% και στη Θεσσαλονίκη σε 78%.
Τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας (το εισόδημά τους είναι κάτω από το 60% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος) υποφέρουν ούτως ή άλλως από το υπερβολικό κόστος στέγασης. Σχεδόν το 38% του προϋπολογισμού εξανεμίζεται σε ενοίκια και λογαριασμούς.
Νέα άνοδος στα ενοίκια
Με εντατικούς ρυθμούς αυξάνονται οι τιμές στα ενοίκια τα τελευταία χρόνια, προκαλώντας έντονη πίεση στα νοικοκυριά. Σημαντική αύξηση κατά 5,6% εμφανίζουν οι τιμές ενοικίασης κατοικιών σε ολόκληρη την επικράτεια το 2024 σε σύγκριση με το 2023, γεγονός που αντανακλά τη γενικότερη τάση που συνεχίζει να παρουσιάζει η αγορά των ακινήτων τα τελευταία χρόνια. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στην αυξημένη ζήτηση και την περιορισμένη προσφορά καθώς μεγάλος αριθμός ιδιοκτητών ακινήτων έχει στραφεί στη βραχυχρόνια εκμίσθωση.
Σύμφωνα με τη RE/MAX Ελλάς, από τις έως τώρα καταγεγραμμένες ολοκληρωμένες συναλλαγές στο δίκτυό της παρατηρείται ότι τα μισθώματα κατοικιών στην Αττική αυξήθηκαν κατά 7,6% μέσα σε έναν χρόνο, ενώ στη Θεσσαλονίκη παρατηρήθηκε άνοδος των ενοικίων κατά 4,3% και στην περιφέρεια αύξηση 4,4%.
Στον Δήμο Αθηναίων το μέσο ενοίκιο διαμορφώνεται στα 8,80 ευρώ ανά τ.μ., στα βόρεια προάστια της Αττικής στα 9,6 ευρώ ανά τ.μ., στα νότια προάστια 10,10 ευρώ ανά τ.μ., στα δυτικά προάστια 6,80 ευρώ ανά τ.μ. Στον Δήμο Πειραιά και στις όμορες περιοχές στα 7,20 ευρώ ανά τ.μ. και στο υπόλοιπο Αττικής στα 8,4 ευρώ ανά τ.μ.. Στο σύνολο του Νομού Αττικής η μέση τιμή διαμορφώνεται στα 8,5 ευρώ ανά τ.μ.
Οσον αφορά τον Δήμο Θεσσαλονίκης, τα ενοίκια διαμορφώνονται κατά μέσο όρο σε 9,20 ευρώ ανά τ.μ.. Στα βόρεια του νομού Θεσσαλονίκης οι τιμές κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα, στα 7,10 ευρώ ανά τ.μ., ενώ ακόμη πιο χαμηλά είναι οι τιμές των ενοικίων στα δυτικά, με τη μέση τιμή να διαμορφώνεται στα 5,70 ευρώ ανά τ.μ., σύμφωνα με τα στοιχεία της RE/MAX Ελλάς. Λίγο υψηλότερα διαμορφώνονται οι τιμές στα ανατολικά του νομού, όπου η μέση τιμή ενοικίασης κατοικίας ανέρχεται στα 6,90 ευρώ ανά τ.μ. Όσον αφορά τη μέση τιμή ολόκληρου του νομού Θεσσαλονίκης, αυτή διαμορφώνεται στα 7,20 ευρώ ανά τ.μ. Στις υπόλοιπες περιοχές της ελληνικής επικράτειας η μέση τιμή ενοικίασης ανέρχεται σε 7,10 ευρώ ανά τ.μ.
