Τριπλό δημοσιονομικό σοκ, που δείχνει έναν επικίνδυνο εκτροχιασμό του προϋπολογισμού, προέκυψε χθες, παράλληλα με την πρωτοφανούς διάρκειας συνάντηση κυβέρνησης - τρόικας, και αυτό αναμενεται να επηρεάσει δραστικά τις συζητήσεις για την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού είτε άμεσα είτε το καλοκαίρι, μετά την αξιολόγηση του Μαΐου. Το σοκ αυτό και οι εκκρεμότητες που παραμένουν ακόμη ανοιχτές (Δημόσιο, χαράτσι κ.λπ.) δυσχεραίνουν τις βλέψεις της κυβέρνησης για άμεση αποδέσμευση των δόσεων των 8,8 δισ. ευρώ, ενώ στις 20 Μαΐου πρέπει να έχουν βρεθεί 5,6 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή ομολόγου που κατέχουν ΕΚΤ και εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης. Το δημοσιονομικό αυτό σοκ συνίσταται στις εξής εξελίξεις:
* Πρώτον, στην διαπίστωση ότι η "μαύρη τρύπα" των εσόδων ανέρχεται το πρώτο τρίμηνο στα 818 εκατ. ευρώ, ως άθροισμα της υστέρησης των εσόδων κατά 351 εκατ. ευρώ και της διαφοράς μεταξύ προβλεπομένων και καταβληθεισών πληρωμών για επιστροφές φόρου ύψους 467 εκατ. ευρώ (βλ. σημερινό ρεπορτάζ στην "Αυγή").
* Δεύτερον, στα άκρως ανησυχητικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος για το ταμιακό έλλειμμα, το οποίο αυξήθηκε στα 2,76 δισ. ευρώ, δηλαδή διπλάσιο των 1,32 δισ. στο πρώτο τρίμηνο του 2012.
Οι ενισχύσεις προς ΑΤΕ εκτίναξαν το έλλειμμα
* Τρίτον, στην εκτίναξη του δημοσίου ελλείμματος (συμπεριλαμβανομένων και των ενισχύσεων του ελληνικού Δημοσίου προς την ΑΤΕ και την Proton) στο 10% του ΑΕΠ το 2012 από 9,5% του ΑΕΠ το 2011 παράλληλα με τον υπερδιπλασιασμό του πρωτογενούς ελλείμματος το ίδιο διάστημα από το 2,4% του ΑΕΠ (4.947 εκατ. ευρώ) στο 5,0% του ΑΕΠ (9.699 εκατ. Ευρώ).
Η τριπλή αυτή δυσμενής εξέλιξη αποτελεί τη νέα μεταβλητή που αποδυναμώνει περαιτέρω την ελληνική πλευρά στις συνομιλίες της με την τρόικα. Πλέον η γιγάντωση των ελλειμμάτων και ο εκτροχιασμός των εσόδων (που, σημειωτέον, καλύπτονται από υφεσιογόνες πρακτικές, όπως είναι η στάση πληρωμών και το πάγωμα του ΠΔΕ για τεχνητή συγκράτηση των δαπανών) θέτουν σε μεσοπρόθεσμη βάση ζήτημα λήψης και νέων μέτρων.
Παρότι η τρόικα θα γνωμοδοτήσει ως προς τις δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας χωρίς τις ενισχύσεις προς τις τράπεζες, δηλαδή με έλλειμμα 6% του ΑΕΠ για το 2012 (αφού είχε προεξοφληθεί τρόπον τινά η γιγάντωση του ελλείμματος) και πρακτικά θα υπάρχουν 2 διαφορετικοί υπολογισμοί ελλείμματος, το τυπικό 6% του ΑΕΠ και το ουσιαστικό 10% του ΑΕΠ, εν τούτοις το επιπλέον ποσό θα πρέπει κάποια στιγμή να καλυφθεί, καθώς ακόμη και η μεταφορά του στο χρέος θέτει ζήτημα βιωσιμότητάς του, αλλά και εξυπηρέτησής του με τόκους που θα επιβαρύνουν εκ νέου τα ελλείμματα σε έναν ατέρμονο φαύλο κύκλο. Το ίδιο θα συμβεί και με τις ενισχύσεις του 2013, οι οποίες θα βαρύνουν ευθέως το Δημόσιο χρέος της χώρας, το οποίο, όπως όλα τα στοιχεία δείχνουν, δεν καθίσταται βιώσιμο.
Υπ' αυτές τις εξελίξεις, συνεχίσθηκαν και χθες -και σε πρωτοφανή διάρκεια, από το μεσημέρι έως τη νύχτα, σε δύο δόσεις- οι διαπραγματεύσεις του υπουργού Οικονομικών με την τρόικα, η πρώτη στις 12 το μεσημέρι και η δεύτερη μετά την επιστροφή του το απόγευμα από το Μέγαρο Μαξίμου, και ενώ θα αναχωρήσει σήμερα για την Ιρλανδία προκειμένου να συμμετάσχει στο Εurogroup. Αυτή όμως η αναχώρηση του Γ. Στουρνάρα δεν σημαίνει και πως ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις. Κάθε άλλο, αφού αυτές θα συνεχιστούν στην Αθήνα και ο ίδιος θα συνεχίσει τον κύκλο των συζητήσεων από την ερχόμενη Κυριακή.
Κορυφαίο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών ανέφερε ότι υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα να διανυθεί στο θέμα των δημοσίων υπαλλήλων. "Αν έρθουμε κοντά σε συμφωνία" είπε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτή απέχει ακόμη και πως ο Α. Μανιτάκης ίσως μετάσχει εκ νέου στις συζητήσεις. Πρόσθεσε ακόμη ότι παραμένουν σε εκκρεμότητα και άλλα ανοικτά θέματα.
Μετά την πρωινή συνάντηση, που ξεκίνησε στις 12:00 και ολοκληρώθηκε μετά από έξι ώρες, ο Γ. Στουρνάρας δήλωσε ότι "δεν υπάρχει εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις. Είμαστε εδώ για να λύνουμε τις εμπλοκές και τα προβλήματα. Δεν θα κλείσει σήμερα το πακέτο".
Πρόβλημα με τους επίορκους
Δύο ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, τα μεγαλύτερα αγκάθια στη χθεσινή συζήτηση: οι αποχωρήσεις από το Δημόσιο και το δημοσιονομικό κενό.
Αναφορικά με το θέμα των απολύσεων, κυβερνητικοί κύκλοι ανέφεραν πως οι συζητήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω του θέματος των απολύσεων που θα συνεχίσει να βρίσκονται στο επίκεντρο, με τον υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης να φέρεται ως αντίθετος στο ενδεχόμενο 20.000 αναγκαστικών αποχωρήσεων. Πρόβλημα όμως αποτελεί και η απόλυση των επίορκων και το πώς στους 900 που ήδη βρίσκονται σε αργία θα προστεθούν άλλοι 1.100 (με νομοθετική ρύθμιση, με πειθαρχικά συμβούλια κ.λπ.).
Στο μεταξύ στο 10% του ΑΕΠ, ήτοι στα 19,4 δισ. ευρώ, έκλεισε το έλλειμμα του 2012 σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Ελληνική Στατιστική Αρχή. Τα στοιχεία που εστάλησαν προχθές στην Eurostat, σύμφωνα με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, δείχνουν ότι χωρίς την κεφαλαιακή στήριξη προς την Αγροτική Τράπεζα το έλλειμμα διαμορφώνεται στο 6% του ΑΕΠ.
Επισημαίνεται ότι οι κανονισμοί της Eurostat προβλέπουν ότι εντάσσονται στο έλλειμμα και κεφαλαιακές ενισχύσεις προς τις τράπεζες και προσμετρώνται στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ως εκ τούτου το έλλειμμα του 2012 θα έχει δύο τιμές, μία χωρίς τις κεφαλαιακές ενισχύσεις προς την ΑΤΕ και μία με αυτές.
Σε κάθε περίπτωση η ουσία είναι πως οι ενισχύσεις αυτές καταγράφονται στο έλλειμμα και καθιστούν ακόμη πιο δύσκολο και μακρύ τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα έως ότου να μειώσει το έλλειμμά της κάτω του 3% του ΑΕΠ, όπως ορίζουν οι κοινοτικοί κανόνες.
Αναθεώρηση ελλείμματος και το 2010
Επιπλέον, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία - σοκ που ανακοίνωσε χθες η Ελληνική Στατιστική Αρχή, τα δημοσιονομικά ελλείμματα της περιόδου 2010-2011 ήταν κατά πολύ υψηλότερα από αυτά που ισχυριζόταν η προηγούμενη κυβέρνηση. Το έλλειμμα του 2010 διαμορφώθηκε, μετά από νεότερες αναθεωρήσεις στο 11,1% του ΑΕΠ, έναντι 9,4% του ΑΕΠ, που είχε ισχυριστεί τον Νοέμβριο του 2010 ο τότε υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου με το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού του 2011, έναντι 10,4% του ΑΕΠ που παραδέχθηκε ο ίδιος το πρώτο εξάμηνο του 2011 και έναντι 10,7% του ΑΕΠ που το είχε προσδιορίσει τον Οκτώβριο του 2012 η Ελληνική Στατιστική Αρχή. Το έλλειμμα του 2011 εκτοξεύτηκε στο 9,8% του ΑΕΠ, από 9,4% του ΑΕΠ που ισχυριζόταν τον Οκτώβριο του έτους εκείνου η τότε κυβέρνηση.
