Τον πλέον νεοφιλελεύθερο και άνθρωπο των ειδικών αποστολών για ιδιωτικοποιήσεις (ΔΕΗ, Ολυμπιακή) έναντι πινακίου φακής επέλεξε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ως «τσάρο» της ελληνικής οικονομίας. Ο Κωστής Χατζηδάκης θα είναι ο νέος υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παίρνοντας το χαρτοφυλάκιο από τον υποβαθμισμένο στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών Χρήστο Σταϊκούρα. Ο πρώτος θα κληθεί να χειριστεί μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα, ενώ θα είναι και ο υπεύθυνος της υλοποίησης των ακοστολόγητων προεκλογικών εξαγγελιών της Ν.Δ., οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν -στην πλειονότητά τους- στο Πρόγραμμα Σταθερότητας που κατέθεσε η προηγούμενη κυβέρνηση της Ν.Δ. στις Βρυξέλλες στις 29 Απριλίου. Αξίζει να σημειωθεί πως πολλοί αναλυτές «βλέπουν» σημαντικές δυσκολίες λόγω του νέου τοπίου που διαμορφώνουν η τεχνική ύφεση στην Ευρωζώνη, οι πληθωριστικές πιέσεις (κυρίως στα τρόφιμα), η άνοδος των επιτοκίων και, φυσικά, η επαναφορά των δημοσιονομικών κανόνων το 2024.
Στη θέση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών με αναβαθμισμένο ρόλο έναντι εκείνου που κατείχε στην προηγούμενη κυβέρνηση στο υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων (πλέον μόνο Επενδύσεων) τοποθετήθηκε ο Νίκος Παπαθανάσης. Στο χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνονται τα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Κρίσιμη συζήτηση
Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στην Ευρώπη τοποθετείται χρονικά από αναλυτές για το φθινόπωρο, άρα η νέα κυβέρνηση και ο νέος υπουργός Οικονομικών θα κληθούν να διαπραγματευτούν τους νέους στόχους για τα δημοσιονομικά αποτελέσματα και το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Είναι απολύτως κρίσιμη η συζήτηση, καθώς τέσσερα χρόνια μετά τη «ρήτρα διαφυγής», δηλαδή το να επιτρέπεται στα κράτη να αυξήσουν τις δαπάνες λόγω της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, το 2024 θα πρέπει να υπάρξει επιστροφή στους κανόνες. Για την ελληνική οικονομία αυτό μεταφράζεται σε καταγραφή πρωτογενών πλεονασμάτων 2% και πλέον του ΑΕΠ ώστε να καλύπτεται η εξυπηρέτηση του χρέους.
Σημαντικό θέμα αποτελεί και η ανάπτυξη, η οποία ολοένα και «φρενάρει». Επισημαίνεται πως η Ελλάδα εμφάνισε μείωση της τάξης του 0,1% για το πρώτο τρίμηνο του έτους (σε επίπεδο τριμήνου), αν και σε ετήσιο επίπεδο σημειώθηκε άνοδος της τάξης του 2,1%. Πρόκειται, πάντως, για μια επίδοση κάτω από τον πήχη του ετήσιου στόχου για 2,3% που προβλέπει το Πρόγραμμα Σταθερότητας και σε κάθε περίπτωση χειρότερη από όσα ανέμενε το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης της Ν.Δ., το οποίο έκανε και διαρροές για άνοδο του ΑΕΠ ακόμη και πάνω από το 3% το 2023. Πάντως η ανησυχία που επικρατεί στον τουρισμό δεν αποτελεί καλό οιωνό.
Η φορολογία και το «σφίξιμο στο ζωνάρι»
Ως υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναλαμβάνει ο Χάρης Θεοχάρης. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι είχε διατελέσει γενικός γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων (2011-2012 κυβέρνηση Παπανδρέου) και Δημοσίων Εσόδων στο υπουργείο Οικονομικών (2013-2014 κυβέρνηση Σαμαρά), ενώ είχε εξαναγκαστεί σε παραίτηση κατά την περίοδο της διακυβέρνησης της Ν.Δ. και οι πληροφορίες τον ήθελαν να επιθυμεί διακαώς να επιστρέψει σε χαρτοφυλάκιο το οποίο σχετίζεται με τη φορολογία. Διετέλεσε, επίσης, υπουργός Τουρισμού από το 2019 έως το 2021. Έτερος υφυπουργός για τις δαπάνες και επικεφαλής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους αναλαμβάνει ο μέχρι πρότινος γενικός γραμματέας Θάνος Πετραλιάς, ο οποίος θα κληθεί να υλοποιήσει και το «σφίξιμο στο ζωνάρι» που αναμένεται να λάβει χώρα μέσα στο 2024.
Από την ενεργειακή ακρίβεια στα τρόφιμα
Στο υπουργείο Ανάπτυξης τοποθετείται ο Κώστας Σκρέκας, ο οποίος είχε διατελέσει προηγουμένως υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με «ψαλιδισμένες» αρμοδιότητες. Κι αυτό γιατί από τον τίτλο του υπουργείου αφαιρέθηκε η λέξη «Επενδύσεων», που περνάει στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στα «χέρια» του έμπιστου του Κ. Μητσοτάκη, όπως προαναφέρθηκε. Με περιορισμένο, λοιπόν, χαρτοφυλάκιο, ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναλαμβάνει τα καυτά θέματα της ακρίβειας, της προστασίας του καταναλωτή, αλλά και της βιομηχανίας και της απλούστευσης των αδειοδοτήσεων των επιχειρήσεων. Κορυφαίο ζήτημα αποτελεί η αντιμετώπιση της ακρίβειας και του πληθωρισμού κυρίως σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα, καθότι οι ανατιμήσεις τους κινούνται σε διψήφιο ποσοστό για 14ο συνεχόμενο μήνα (Μάιος 2023), ενώ βρίσκονται σε άνοδο για 24 μήνες, ροκανίζοντας τα εισοδήματα των πολιτών. Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα κατέγραψε το 2022 ένα από τα χαμηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ και από τους πιο χαμηλούς Δείκτες Πραγματικής Ατομικής Κατανάλωσης (ΑΙC), με βάση τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Eurostat.
Υφυπουργοί αναλαμβάνουν ο βουλευτής Ηρακλείου της Ν.Δ. Μάξιμος Σενετάκης και η βουλευτής Πιερίας της Ν.Δ. Άννα Μάνη-Παπαδημητρίου.
