Αγροτικές υποδομές ιδιαίτερα σε επίπεδο εγγειοβελτιωτικών έργων με χρηματοδότηση από το ταμείο ανάκαμψης και ιδιώτες μέσω των προσφιλών της ΣΔΙΤ προωθεί τώρα η κυβέρνηση της Ν.Δ., ενώ στα... αζήτητα βρίσκονται 32 ενταγμένα, ώριμα έργα συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν μισού δισεκατομμυρίου που παρέλαβε προ δεκαέξι μηνών.
Σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα έργα θα υλοποιηθούν «με χρηματοδότηση από το ταμείο ανάκαμψης και με τη μέθοδο ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα)». Υπολογίζεται δε ότι η χρηματοδότηση θα ξεπεράσει τα 1,2 δισ. και θα αφορά κατά κύριο λόγο έργα άρδευσης και αντιπλημμυρικού χαρακτήρα - διαχείρισης υδάτων. Σημειώνεται ότι η προβλεπόμενη από την Ε.Ε. χρηματοδότηση της αγροτικής ανάπτυξης από το ταμείο ανάκαμψης ανέρχεται σε 371,1 εκατ. (183,7 το 2022 και 187,4 το 2023) και τα σχετικά έργα θα πρέπει να συμβασιοποιηθούν κατά τα έτη 2021-2022.
Ο υφυπουργός ΠΑΑΤ Κ. Σκρέκας έχει επανειλημμένα δηλώσει το τελευταίο διάστημα ότι τα έργα αγροτικών υποδομών, που θα ενταχθούν στο ταμείο ανάκαμψης, θα γίνουν μέσα από σχήματα ΣΔΙΤ, που μπορεί να είναι και clusters (σ.σ.: μορφή συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και άλλων φορέων) - ήτοι εκμετάλλευσή τους για δεκαετίες. Στόχος της εισόδου των ιδιωτών είναι, κατά την κυβέρνηση, τα έργα «να γίνουν γρήγορα» και ταυτόχρονα να εξασφαλιστεί ο απαιτούμενος χρόνος ώστε να ωριμάσουν και άλλα αναγκαία, για τα οποία λείπουν μελέτες, και να χρηματοδοτηθούν από το ταμείο ανάκαμψης σε δεύτερη φάση.
Προφανώς η στόχευση αφορά την «πράσινη μετάβαση» που θα στηρίξει το ταμείο ανάκαμψης σε διάφορους τομείς και εκεί θα επιχειρηθεί να ενταχθούν έργα ευρύτερου περιβαλλοντικού προφίλ.
Σημειώνεται ότι τα εγγειοβελτιωτικά έργα συνδέονται με το περίφημο «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης Αγροπεριβαλλοντικών Υποδομών», το οποίο έχει εξαγγελθεί από πέρσι και εντέλει αναμένεται να παρουσιαστεί εντός του πρώτου διμήνου του 2021.
Η... κληρονομιά
Θυμίζουμε ότι τον Μάιο 2019 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχε ανακοινώσει την έκδοση οριστικού πίνακα 32 εγγειοβελτιωτικών έργων που θα χρηματοδοτούνταν από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης -ΠΑΑ (31 έργα) και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων - ΠΔΕ (1 έργο), συνολικού προϋπολογισμού 448.673.000 ευρώ, ώστε να καταστούν λειτουργικές υπάρχουσες υποδομές (όπως φράγματα), που εδώ και πάρα πολλά χρόνια είχαν μείνει «κουφάρια» και οι αγρότες ακόμα περίμεναν να ποτίσουν...
Τα έργα κάλυπταν μεγάλο τμήμα της ελληνικής επικράτειας και αφορούσαν βελτίωση αρδευτικών υποδομών, υποδομές για την αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων, ταμίευση χειμερινών απορροών (λιμνοδεξαμενές, φράγματα), καθώς και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των αρδευτικών υποδομών με στόχο την αποδοτικότητα της χρήσης του αρδευτικού νερού και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αξιοποίηση υφιστάμενων φραγμάτων μέσω της σύνδεσής τους με νέα δίκτυα και στον εκσυγχρονισμό δικτύων που σήμερα λόγω παλαιότητας είναι πλέον μη λειτουργικά και παρουσιάζουν σημαντικές απώλειες ύδατος.
Άλλωστε, οι μεγαλόστομες υποσχέσεις κατασκευής δεκάδων νέων αρδευτικών έργων σε όλη την ελληνική περιφέρεια αποτελεί μια παρωχημένη πρακτική των κυβερνήσεων των προηγούμενων δεκαετιών με προφανείς μικροπολιτικές σκοπιμότητες και εξυπηρέτηση πελατειακών σχέσεων.
Η χρηματοδότηση των έργων θα γινόταν από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ελληνικό Δημόσιο με ποσοστό ενίσχυσης 100%.
Εξάλλου, είχαν εκδοθεί από τις Ειδικές Υπηρεσίες Διαχείρισης των Περιφερειών και βρίσκονταν σε εξέλιξη αντίστοιχες προσκλήσεις στις περιφέρειες ύψους 108 εκατ., για επιλογή - υλοποίηση εγγειοβελτιωτικών έργων (με προϋπολογισμό έως 2,2 εκατ.).
Σημειώνεται ότι το 2015 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παρέλαβε έργα στον αγροτικό τομέα όχι μόνο «παγωμένα», αλλά και με σοβαρά σφάλματα προγραμματισμού, έργα παρατημένα, που έμειναν στη μέση ή με φθορές, χωρίς τις αναγκαίες συνδέσεις, εταιρείες - φαντάσματα, χρηματοδοτικά κενά κ.λπ. και το 2016 ζητήθηκε από τις Περιφέρειες η υποβολή προτάσεων για εντάξεις έργων στο ΠΑΑ. Μετά την έκδοση της σχετικής πρόσκλησης και την αξιολόγηση των προτάσεων που υποβλήθηκαν με απόφαση στις 2 Ιουλίου 2019, εντάχθηκαν 31 έργα συνολικού προϋπολογισμού 448,193 εκατ. ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο από το αρχικά προβλεφθέν (περίπου 150 εκατ. ευρώ).
Από τότε τα δύο έργα που δημοπρατήθηκαν στο τέλος της θητείας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ήταν και εκείνα που συμβασιοποιήθηκαν το 2020 από τη σημερινή κυβέρνηση.
Ως γνωστόν, για τα έργα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης υπάρχει απαίτηση για ανάληψη κύριας νομικής δέσμευσης εντός 18 μηνών από την έκδοση των αντίστοιχων αποφάσεων ένταξης -εν προκειμένω από 2.7.2019-, δηλαδή αν δεν δημοπρατηθούν έως 31.12.2020 κινδυνεύουν να απενταχθούν με αποτέλεσμα απώλεια της χρηματοδότησης.
Εκμετάλλευση νερού από ιδιώτες
Μιλώντας στην «Αυγή» της Κυριακής, ο τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης ΣΥΡΙΖΑ, πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σταύρος Αραχωβίτης τόνισε:
«Η Ν.Δ., σταθερή στις ιδεολογικές τις αγκυλώσεις και στις σχέσεις της με τα ιδιωτικά συμφέροντα, εξαγγέλλει την ανάπτυξη δημόσιων υποδομών με τη μέθοδο ΣΔΙΤ. Ανοίγει διάπλατα την πόρτα εισόδου στους ιδιώτες επενδυτές στην εκμετάλλευση του δημόσιου αγαθού που λέγεται νερό. Οι αγρότες καταλαβαίνουν κάθε μέρα, αλλά με επώδυνο τρόπο, ότι αυτή η κυβέρνηση είναι με τα συμφέροντα των λίγων και αδιαφορεί πλήρως για τις ανάγκες της κοινωνίας.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ παρέλαβε ‘κουφάρια’ αρδευτικών έργων, είτε μισοτελειωμένα, είτε έργα που δεν πότιζαν ούτε ένα στρέμμα γης. Μέσα από μια συστηματική δουλειά τα χρόνια της διακυβέρνησής μας καταφέραμε και ολοκληρώσαμε πολλά από αυτά, εντάξαμε 32 μεγάλα έργα στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης και πολλά μικρότερα, μέχρι 2,2 εκατ. ευρώ, στα περιφερειακά. Έτσι προετοιμάζουμε τη χώρα για την κλιματική αλλαγή, μειώνουμε το κόστος άρδευσης, αλλάζουμε τις χρήσεις γης, δώσαμε ώθηση στην παραγωγή. Ωστόσο, με την ανάληψη της κυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, τα ώριμα αυτά έργα καρκινοβατούν (όπως το μετρό της Θεσσαλονίκης)...».
