Γυναίκες, νέοι, αλλοδαποί και εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους από 10 υπαλλήλους είναι οι κατηγορίες εργαζόμενων που σε μεγάλο ποσοστό δεν έχουν καμία δυνατότητα να καθορίζουν την έναρξη ή τη λήξη της εργασίας τους. Αντίθετα, η πλειονότητα των αυτοαπασχολούμενων και η συντριπτική πλειονότητα των γεωργών καθορίζει η ίδια το ωράριό της.
Αυτό προκύπτει από έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για την οργάνωση της εργασίας και τη ρύθμιση του χρόνου εργασίας, σύμφωνα με την οποία είναι αισθητή σε όλους τους απασχολούμενους, αλλά περισσότερο στους μισθωτούς και τους αυτοαπασχολούμενους με προσωπικό, η πίεση του χρόνου. Αντίθετα, οι αυτοαπασχολούμενοι διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία οργάνωσης της εργασίας τους, αλλά είναι και αυτοί που αναγκάζονται συχνότερα να αλλάξουν ή να διευρύνουν το ωράριό τους.
Σύμφωνα με την έρευνα, η ευελιξία στη ρύθμιση του χρόνου εργασίας και η οργάνωση της εργασίας, διαφέρουν ανάλογα με το δημογραφικό ή/και επαγγελματικό προφίλ των μισθωτών. Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι μεγαλύτερες ηλικίες διαθέτουν περισσότερη δυνατότητα έκτακτης απουσίας και μεγαλύτερη αυτονομία στον σχεδιασμό και την εκτέλεση των εργασιών τους.
Το αντίθετο συμβαίνει με τους ασκούντες στοιχειώδη επαγγέλματα και απασχολούμενους σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 10 εργαζόμενους, όπως και με τις νεότερες ηλικίες και τους αλλοδαπούς. Οι ίδιοι είναι, επίσης, αυτοί που εργάζονται συχνότερα κάτω από πίεση χρόνου.
Καταγραφή των ωρών εργασίας γίνεται για περίπου επτά στους δέκα μισθωτούς, με πιο διαδεδομένη πρακτική τη χειροκίνητη καταγραφή από τον προϊστάμενο ή συνάδελφο. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτώμενους δηλώνουν ότι δεν έχουν καμία δυνατότητα να καθορίζουν την έναρξη ή τη λήξη της εργασίας τους. Το φαινόμενο είναι περισσότερο έντονο στις γυναίκες, στα άτομα κάτω των 34 ετών, στους αλλοδαπούς και στους απασχολούμενους σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 10 εργαζόμενους, ενώ περίπου ένας στους τέσσερις καθορίζει ο ίδιος το ωράριό του. Αυτό εντοπίζεται κυρίως σε αυτοαπασχολούμενους χωρίς προσωπικό και εργαζόμενους στη γεωργία (ποσοστά 65,6% και 78%, αντίστοιχα). Το 18% των απασχολούμενων δηλώνει ότι έχει κάποια ευελιξία στις ώρες προσέλευσης (κυρίως είναι οι αυτοαπασχολούμενοι βοηθοί στην οικογενειακή επιχείρηση). Για το 57% ανάγκη αλλαγής ωραρίου συμβαίνει λιγότερο από μία φορά τον μήνα.
Πέραν του ωραρίου
Οι αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό είναι η κατηγορία που απασχολείται συχνότερα με ζητήματα εργασίας πέραν του κανονικού ωραρίου, και ακολουθούν οι ασκούντες μη χειρωνακτικά επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης. Αντίθετα, εργαζόμενοι στη γεωργία, στη δασοκομία και αλιεία, ασκούντες στοιχειώδη επαγγέλματα και βοηθοί στην οικογενειακή επιχείρηση εμφανίζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά ατόμων που δεν χρειάστηκε να ασχοληθούν εκτός ωραρίου με θέματα της εργασίας τους.
Περισσότεροι από επτά στους δέκα εργάζονται σε κτηριακές εγκαταστάσεις είτε δικές τους είτε του εργοδότη τους. Τα σχετικά ποσοστά είναι υψηλότερα για άτομα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μισθωτούς, ασκούντες μη χειρωνακτικά επαγγέλματα, άτομα σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 10 απασχολούμενους και κλάδο των υπηρεσιών.
Το 11% εργάζεται στην ύπαιθρο
Το 11% απάντησε ότι εργάζεται στην ύπαιθρο. Το υψηλότερο ποσοστό αφορά εργαζόμενους τον πρωτογενή τομέα (74%). Το ποσοστό είναι υψηλό και μεταξύ ατόμων με εξειδικευμένα χειρωνακτικά επαγγέλματα και συμβοηθούντα μέλη οικογενειακών επιχειρήσεων. Γενικότερα, είναι υψηλότερο στα άτομα μεγαλύτερων ηλικιών και χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου.
Εργασία σε εγκαταστάσεις ή σπίτια πελατών δηλώθηκε από το 5% και εμφανίζεται συχνότερα μεταξύ αλλοδαπών, εργαζόμενων στη βιομηχανία, στα ορυχεία και στις κατασκευές και μεταξύ ασκούντων στοιχειώδη επαγγέλματα.
Ο μέσος χρόνος μετάβασης στην κύρια εργασία είναι περίπου 20 λεπτά. Οι μικρότεροι χρόνοι δηλώθηκαν από εργαζόμενους σε αραιοκατοικημένες περιοχές, αυτοαπασχολούμενους και στον κλάδο της γεωργίας. Δεν παρατηρούνται διαφορές στον χρόνο μετακίνησης μεταξύ ανδρών και γυναικών.
