Υπερβολικοί σε όλα μας παραμένουμε ως καταναλωτές. Μόνο έτσι εξηγείται το γεγονός ότι ετησίως οι Έλληνες χρησιμοποιούν 4,3 δισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες, δηλαδή 33 χιλιάδες τόνους ή 363 σακούλες ανά κάτοικο (σ.σ.: στοιχεία ΙΕΛΚΑ 2015) επιβαρύνοντας το περιβάλλον αφού ακόμα και οι γνώστες βιοδιασπώμενες σακούλες δημιουργούν τεράστια προβλήματα, οι οποίες λόγω της κατάτμησής τους σε μικρότερα κομμάτια υπεισέρχονται απευθείας στην τροφική αλυσίδα και δημιουργούν κηλίδες πλαστικού στις θάλασσές μας. Οπότε, για να εναρμονιστούμε με τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία 2015/720 μέχρι τα τέλη του 2019, θα πρέπει να μειώσουμε την κατανάλωσή τους κατά 90%.
Διπλάσια από τον κοινοτικό μέσο όρο
Τα μέχρι τώρα δημοσιεύσιμα ευρήματα της μελέτης του ΙΕΛΚΑ είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος. Συγκεκριμένα:
Οι μέχρι τώρα μετρήσεις και εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το 2015 στην Ελλάδα αντιστοιχούν 363 σακούλες ανά κάτοικο ανά έτος. Η μέτρηση αυτή είναι κατά 50% μεγαλύτερη από τη δημοσιευμένη εκτίμηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2010, στις 242 σακούλες ανά κάτοικο, η οποία τότε κατέτασσε την Ελλάδα στην 4η θέση ανάμεσα στις 19 χώρες με διαθέσιμα στοιχεία. Σημειώνεται ότι η εκτίμηση για 363 σακούλες φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη θέση σε κατανάλωση, διπλάσια σχεδόν από τον Ευρωπαϊκό Μέσο Όρο των 175 τεμαχίων. Αντίθετα, οι επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες (π.χ. υφασμάτινες) είναι ελάχιστες. Υπολογίζονται με βάση την έρευνα του ΙΕΛΚΑ σε 400.000 - 500.000 ανά έτος, δηλαδή περίπου 0.05 σακούλες ανά κάτοικο, όταν π.χ. η Δανία, η οποία είναι από τις πιο προχωρημένες χώρες στη μείωση της πλαστικής σακούλας, έχει 75 επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες ανά κάτοικο, ενώ ο μέσος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 23. (Σημειώνεται ότι η έρευνα της Eunomia αναφέρει υψηλότερους αριθμούς για την Ελλάδα, οι οποίοι όμως δεν επιβεβαιώνονται με βάση τα ευρήματα της έρευνας του ΙΕΛΚΑ)
ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΕΛΗ
Πώς πέτυχαν τη μείωση Δανία, Ιταλία, Γερμανία, Ιρλανδία
Κάθε Δανός χρησιμοποιεί 4 σακούλες ανά έτος
Οι περισσότερες από τις ευρωπαϊκές χώρες έχουν υιοθετήσει ήδη πρακτικές μείωσης της χρήσης πλαστικής σακούλας. Η Δανία το 2003 εισήγαγε φόρο στις λιανικές επιχειρήσεις για να μειώσει τις πλαστικές σακούλες. Υπολογίζεται ότι μείωσε 66% τις πλαστικές σακούλες, ενώ μέχρι το 2014 η Δανία είχε τη χαμηλότερη χρήση πλαστικής σακούλας στην Ευρώπη, με 4 σακούλες ανά άτομο ανά έτος. Η Γερμανία επιβάλλει ένα τέλος στην υπερβολική συσκευασία μέσω του προγράμματος Green Dot. Η Ιρλανδία εισήγαγε ένα φόρο 0,15 ευρώ τον Μάρτιο του 2002, ο οποίος εισπράττεται στο σημείο πώλησης. Αυτό οδήγησε στο 90% των καταναλωτών να χρησιμοποιούν επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες μέσα σε ένα χρόνο. Ο φόρος αυξήθηκε σε 0,22 ευρώ το 2007, ενώ τα έσοδα αποδίδονται σε ένα Ταμείο Περιβάλλοντος. Η Ιταλία τον Ιανουάριο του 2011 απαγόρευσε πλήρως τη διανομή της ελαφριάς πλαστικής σακούλας που δεν είναι από βιοδιασπώμενο υλικό.
