ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
"Κόφτη" στο ελληνικό χρέος στο διηνεκές εισάγει η απόφαση του Eurogroup, σύμφωνα με τα όσα προέκυψαν από τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου που παρέθεσαν ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος και ο αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Χουλιαράκης, παρουσία της κυβερνητικής εκπροσώπου Όλγας Γεροβασίλη. Στην επίτευξη και των τριών στόχων της που είχε θέσει προ του Eurogroup προχώρησε η κυβέρνηση, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε χθες ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, τονίζοντας με νόημα πως "για πρώτη φορά υπάρχει επίσημη αναγνώριση των Ευρωπαίων ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο".
Ακόμη, οι υπουργοί επισήμαναν ότι πλέον το βάρος θα δοθεί στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, αναφέροντας ότι κλείνει ένας κρίσιμος κύκλος στην πορεία της οικονομίας και προσθέτοντας πως αυτή η αξιολόγηση δεν είναι η τελευταία και θα ακολουθήσουν κι άλλες, αλλά ήταν η πιο περίπλοκη, η πιο δύσκολη και η πιο σημαντική της τελευταίας πενταετίας.
"Πετύχαμε τους στόχους"
"Είχαμε τρεις στόχους στο Eurogroup, τους οποίους και πετύχαμε στη συνεδρίαση" υπογράμμισε ο υπουργός, αναφέροντας: "Να εξασφαλίσουμε την εκταμίευση, να μπορέσουμε με την αξιολόγηση να μπούμε και στο QE της ΕΚΤ που ελπίζω ότι θα γίνει γρήγορα, και να έχουμε μια συμφωνία για το χρέος, όπερ και εγένετο. "Τους στόχους μας τους πετύχαμε, κάναμε και συμβιβασμούς, αλλά κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την εκταμίευση" σημείωσε, προσθέτοντας ότι του κάνουν φοβερή εντύπωση όσα γράφονται στην Ελλάδα, τα οποία έχουν μεγάλη απόκλιση από τις αποφάσεις του Eurogroup.
ΘΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΝΤΑΝ 18-27 ΔΙΣ. ΑΝ ΥΠΗΡΧΕ Ο "ΚΟΦΤΗΣ" ΑΠΟ ΤΟ 2011
Μετά το 2038 ο ορισμός του 20% στις δαπάνες χρέους
Για να γίνει κατανοητή η κρισιμότητα του ορίου του 15% για την περίοδο που διανύουμε, ο Γιώργος Χουλιαράκης ανέφερε πως οι δαπάνες της Ιταλίας για την επόμενη διετία είναι στο 19%-19,5% του ΑΕΠ της, της Πορτογαλίας στο 16,5%, της Ισπανίας στο 17,5% και των ΗΠΑ στο 18%
"Για πρώτη φορά", σημείωσε ο υπουργός, "υπάρχει επίσημη αναγνώριση ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο. Έχει καταγραφεί επισήμως και έχει αναγνωριστεί στο κείμενο και στη συνέντευξη Τύπου. Ως αποτέλεσμα της αναγνώρισης, έχουμε ένα πλαίσιο που αντιμετωπίζει αυτό το γεγονός.
Αυτό το πλαίσιο ορίζει για πρώτη φορά τι σημαίνει αναγκαιότητα". Μέχρι τώρα, τόνισε, είχαμε τη δέσμευση ότι κάτι θα γίνει «αν χρειαστεί». Η τεράστια διαφορά είναι ότι έχουμε έναν ορισμό τι σημαίνει «αν χρειαστεί», για να κρατήσουμε τις χρηματοδοτικές ανάγκες στην Ελλάδα στο 15% και μετά στο 20%, σε επίπεδα μικρότερα από ό,τι σε πολλές χώρες. Όπως επισήμανε ο Γιώργος Χουλιαράκης, "εκτιμούμε ότι το 20% θα τεθεί για μετά το 2038". Για να γίνει κατανοητή η κρισιμότητα του ορίου του 15% για την περίοδο που διανύουμε, ο Γιώργος Χουλιαράκης ανέφερε πως οι δαπάνες της Ιταλίας για την επόμενη διετία είναι στο 19%-19,5% του ΑΕΠ της, της Πορτογαλίας στο 16,5%, της Ισπανίας στο 17,5% και των ΗΠΑ στο 18%.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος σημείωσε με νόημα ότι "Όταν θα λέμε ότι θα ληφθεί αυτό το μέτρο, δεν θα είναι στη διακριτική ευχέρεια του κάθε υπουργού Οικονομικών, γιατί ο ορισμός του τι χρειάζεται είναι μέσα στο κείμενο".
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών τόνισε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ότι αν υπήρχε το 2011 η δέσμευση του κόφτη στο 15% του ΑΕΠ στις πληρωμές χρέους θα είχαμε 18 έως 27 δισ. ευρώ χαμηλότερες πληρωμές τα αμέσως προηγούμενα χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα στοιχεία που παρέθεσε ο αναπληρωτής υπουργός, οι δαπάνες του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν στο 27,4% το 2009, στο 26,8% το 2010, στο 29,9% το 2012 και στο 33% το 2013.
Τα "εργαλεία" ελάφρυνσης του χρέους
"Στο Eurogroup είχαμε σημαντικά αποτελέσματα για το χρέος, βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα" τόνισε ο υπουργός Οικονομικών.
"Βραχυπρόθεσμα, ο ESM θα δουλεύει συστηματικά για να αλλάξει το προφίλ αυτού του χρέους. Θα κάνει επεμβάσεις για να μην υπάρχουν απότομες αλλαγές στο τι πληρώνουμε", όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μεσοπρόθεσμα, "μέσα στο 2018 υπάρχει δέσμη μέτρων, όπως τα κέρδη από ANFA και SMP, που για μήνες η αντιπολίτευση μας έλεγε ότι χαθήκαν αυτά τα λεφτά, για να κρατήσουμε τις πληρωμές σε χαμηλά επίπεδα" είπε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Παράλληλα, θα υπάρξουν και εξαγορές σε κομμάτια του παλιού χρέους, είτε του ΔΝΤ είτε άλλα, ενώ θα υπάρξουν μεγαλύτερες περίοδοι χάριτος. Βασικό κριτήριο θα είναι το αν η ελληνική οικονομία μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το χρέος, τόνισε ο υπουργός.
Ακόμη, πρόσθεσε ότι το ΔΝΤ θα μπει στο πρόγραμμα όταν κάνει μια εκτίμηση για τη βιωσιμότητα του χρέους, που σημαίνει ότι θα δει αν χρειάζονται περισσότερα εργαλεία μακροπρόθεσμα. "Τώρα θα υπάρχει αυτόματος μηχανισμός που θα αποφασιστεί το 2018, 'κόφτης' δηλαδή που θα κάνει και μακροπρόθεσμα περιορισμό του χρέους", υπογράμμισε ο κ. Τσακαλώτος, επιμένοντας ότι αυτό δεν θα βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του κάθε υπουργού, αλλά στη βάση του πώς μπορεί η Ελλάδα να χρηματοδοτήσει το χρέος.
"Έχουμε συγκεκριμένη δέσμευση για το χρέος" εξήγησε. "Δεν έχουμε ορίσει την ισχύ του κάθε εργαλείου, αλλά καθορίζουμε ότι πρέπει να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα".
Δάνειο του ESM και επαναγορά
Ένας τρόπος να μειωθούν τα επιτόκια είναι να δανειστεί ο ESM για ένα κομμάτι του χρέους και να το δανείσει στην Ελλάδα για πιο μακροπρόθεσμη περίοδο, εκτίμησε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Μπορεί να κοστίζει οριακά περισσότερο βραχυπρόθεσμα, αλλά ουσιαστικά «κλειδώνει» το επιτόκιο τώρα που τα επιτόκια είναι ιστορικά χαμηλά, σημείωσε. Αυτό δεν είναι απομείωση του χρέους, αλλά μειώνει τον κίνδυνο από μελλοντική αύξηση επιτοκίων. Στις αναλύσεις βιωσιμότητας χρέους παίζει σημαντικό ρόλο πιθανή απότομη αλλαγή στα επιτόκια, εξήγησε.
Μείωση πρωτογενών πλεονασμάτων μετά το 2018
Απαντώντας σε ερώτηση για το χρέος, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος διευκρίνισε ότι τα μέτρα θα εξαρτηθούν από τη νέα DSA (Dept Sustainability Analysis). Σε ό,τι αφορά δε τα πλεονάσματα μετά το 2018 και αν μπορούν να μειωθούν κάτω του 3,5% του ΑΕΠ, τόνισε ότι προφανώς και η ελληνική πλευρά δεν θα διεκδικήσει να αυξηθούν!
"Ελάχιστες χώρες διατήρησαν το 3,5% του ΑΕΠ για πολλά χρόνια, βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας" τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης. Η διατήρηση μεγάλων πλεονασμάτων για πολλά χρόνια ενέχει σημαντικούς κινδύνους και γι' αυτό στόχος μας είναι μεσοπρόθεσμα να κινηθούν σε χαμηλότερα επίπεδα.
Ο δημοσιονομικός κόφτης παύει να ισχύει μετά το τέλος του προγράμματος, δηλαδή το 2019, τόνισε ο κ. Χουλιαράκης απαντώντας σε σχετική ερώτηση.
5 δισ. στην πραγματική οικονομία μέχρι τον Νοέμβριο από τις δόσεις
Ο αναπληρωτής υπουργός οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης υπογράμμισε ότι η πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος ήταν η πιο περίπλοκη και η πιο σημαντική της τελευταίας πενταετίας.
Σημείωσε ότι, αν πιάσουμε τους δημοσιονομικούς στόχους ώς το 2018, δεν θα χρειαστεί να νομοθετήσουμε επιπλέον δημοσιονομικά μέτρα μέχρι το τέλος του προγράμματος.
Μαζί με την εκπλήρωση των εκκρεμοτήτων, σημείωσε, θα εισπράξουμε ένα ποσό ίσο με το 2% του ΑΕΠ για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών στην αγορά. Υπογράμμισε ότι, από την εκταμίευση της δόσης, τα 1,8 δισ. ευρώ θα δοθούν στην πραγματική οικονομία.
Από τα υπόλοιπα, που είναι προγραμματισμένο να εκταμιευτούν τον Σεπτέμβριο, πάλι τα 1,8 δισ. θα πάνε στην πραγματική οικονομία, σημείωσε.
Παράλληλα, τον Νοέμβριο, μετά τη δεύτερη αξιολόγηση, η οικονομία θα δεχτεί 1,4 δισ. ακόμη, τόνισε ο Γιώργος Χουλιαράκης.
Οι εκκρεμότητες θα λυθούν τις επόμενες μέρες
Σε ό,τι αφορά τις εκκρεμότητες για την εκταμίευση, ο κ. Χουλιαράκης ανέφερε ότι υπάρχει ένας αριθμός που προκύπτει από το ότι το πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε είναι τεράστιο. Έτσι, ο μεγάλος όγκος αφορά νομοτεχνικές βελτιώσεις του νομοσχεδίου της Κυριακής.
Υπάρχουν τρία θέματα που θα λυθούν τις επόμενες ημέρες:
* Το Ελληνικό, για το οποίο η συμφωνία του καλοκαιριού προέβλεπε συμφωνία μέχρι τις 23 Μαΐου. "Ζητήσαμε παράταση ενός μήνα" τόνισε για να συμπληρώσει: "Εκτιμώ ότι μπορεί να ολοκληρωθεί γρηγορότερα".
* Τα κόκκινα δάνεια με εγγυήσεις Δημοσίου. Το θέμα προέκυψε γιατί δεν είχε συζητηθεί με τους θεσμούς σε τεχνικό επίπεδο. Ελλάδα και ΤτΕ έχουν κοινή στάση για το θέμα. Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, υπήρχε τηλεδιάσκεψη για το θέμα ώστε να βρεθεί κοινή λύση.
* Νομικές διατυπώσεις για το ταμείο ιδιωτικοποιήσεων σε θέματα προσδιορισμού του νομικού συμβουλίου και της νομικής κάλυψης του συμβουλίου.
Το Ταμείο Αλληλεγγύης και το ΕΚΑΣ
Σύμφωνα με τον Ευ. Τσακαλώτο, η συμφωνία προβλέπει το τι συμβαίνει αν υπάρξει υπέρβαση των στόχων. Προβλέπει για κάθε πλεόνασμα να μοιράζεται 30%-30%-40% (χρέος, ληξιπρόθεσμα, κοινωνικές δαπάνες).
Οι θεσμοί λένε ότι αν το πλεόνασμα αυτό προκύπτει μόνιμα, μπορεί να διατίθεται για μόνιμα μέτρα (π.χ. αυξήσεις συντάξεων), αν όχι, να έχει μορφή έκτακτων βοηθημάτων (εφάπαξ), όπως τόνσε.
Η ιδέα του Ταμείου Αλληλεγγύης έχει να κάνει με την προσπάθεια να υπάρχει διαφάνεια για το τι θα γίνουν αυτά τα χρήματα. "Αυτό που συζητάμε με τους θεσμούς είναι πώς θα κινηθούμε σε αυτό και ποια ποσά προκύπτουν από μόνιμα μέτρα" υπογράμμισε.
"Δεν αναμένεται να ζητηθεί αναδρομικά από τους συνταξιούχους το ΕΚΑΣ. Εάν τελικά αυτό συμβεί, οι συνταξιούχοι θα αποζημιωθούν είτε από το Ταμείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης είτε με άλλον τρόπο" διαβεβαίωσε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. Αξίζει να σημειωθεί ότι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές υπήρχε άλλη τηλεδιάσκεψη για το ζήτημα του ΕΚΑΣ.
Στήριξη των νησιών, αλλά όχι μέσω μειωμένου ΦΠΑ
"Από τα έσοδα μπορεί να υπάρξει μια στοχευμένη νησιωτική πολιτική και για βοήθεια στους πολίτες, και για ανάπτυξη. Η πολιτική αυτή θα είναι πιο αποτελεσματική"
Μια προοδευτική κυβέρνηση έχει προτεραιότητα την εισοδηματική στήριξη των χαμηλών εισοδημάτων ανεξάρτητα από το εάν είναι κάτοικοι νησιών ή της ορεινής Ελλάδας, τόνισε ο Γ. Χουλιαράκης λέγοντας ότι "πρόθεσή μας είναι να ενισχύουμε τα χαμηλά εισοδήματα ανεξάρτητα από το πού κατοικούν". Απαντώντας σε ερώτηση αν προτίθεται να αποσύρει τη διάταξη για τον μειωμένο ΦΠΑ στο Αιγαίο, απάντησε ρητά «όχι».
"Ήταν υποχρέωση που προβλεπόταν στη συμφωνία που ψηφίστηκε το καλοκαίρι και από μεγάλο μέρος της σημερινής αντιπολίτευσης" συμπλήρωσε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. "Το ερώτημα είναι αν ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να βοηθήσεις τους νησιώτες είναι η έκπτωση του ΦΠΑ. Σε ένα νησί, όπως η Ρόδος, που επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες, είναι καλύτερο να πληρώνουν υψηλότερο φόρο και τα χρήματα αυτά να τα δίνεις για να στηρίξεις τόσο τους νησιώτες όσο και ανθρώπους σε ορεινές περιοχές. Ξέρω ότι οι νησιώτες διαφωνούν γιατί φοβούνται ότι θα πληρώνουν, αλλά δεν θα δουν όφελος. Πιστεύω όμως ότι η νησιωτική πολιτική μας θα είναι πολύ καλύτερη για τους ίδιους, κατέληξε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. «Θα ήθελα να πείσω τους ΑΝ.ΕΛΛ. και το δικό μου κόμμα», είπε ο κ. Τσακαλώτος, ότι «από τα έσοδα μπορεί να υπάρξει μια στοχευμένη νησιωτική πολιτική και για βοήθεια στους πολίτες, και για ανάπτυξη. Η πολιτική αυτή θα είναι πιο αποτελεσματική».
Θα αρθούν γρηγορότερα τα capital controls αν...
Είναι σημαντικό να επιστρέψουν χρήματα στις τράπεζες και να αυξηθεί η αυτοπεποίθηση στον κόσμο ότι οι τράπεζες είναι απολύτως εξασφαλισμένες, τόνισε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. «Αυτό που συζητούμε είναι η ταχύτητα με την οποία θα εξαλειφθούν πλήρως τα capital controls» ειπώθηκε.
"Μετά την αξιολόγηση είμαι αισιόδοξος ότι η ΕΚΤ θα επαναφέρει το waiver. Το τρίτο βήμα είναι ότι θα δούμε κινήσεις για να μειωθούν τα κόκκινα δάνεια. Αυτό θα επιτρέψει να δοθεί χρήμα και σε νέους δανειστές. Νομίζω ότι ο κόσμος καταλαβαίνει ότι αλλάξαμε σελίδα. Μπορεί να αργήσει λίγο να το δούμε αυτό αλλά θα γίνει" υπογράμμισε. Εξέφρασε δε την αισιοδοξία ότι αυτό θα γίνει γρήγορα, αν και απέφυγε να πει πότε ακριβώς. "Κάθε δυο τρεις εβδομάδες θα βλέπετε αποφάσεις χαλάρωσης" προσέθεσε.
«Μπορείτε να βάλετε και εσείς το χεράκι σας αν αναλύετε σωστά τα γεγονότα» είπε στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι και άλλοι «έβαλαν το χεράκι τους» λέγοντας πριν από το Eurogroup ότι δεν θα κλείσει η συμφωνία, δεν θα δοθούν λεφτά για τα ληξιπρόθεσμα κ.τ.λ.
Κινήσεις για έξοδο στις αγορές το 2017
Αναφορικά με πιθανή έξοδο στις αγορές, ο Γ. Χουλιαράκης σημείωσε ότι το 2017 θα ξεκινήσουν κάποιες κινήσεις. "Δεν θα βιαστούμε όμως, όπως η προηγούμενη κυβέρνηση, να πανηγυρίσουμε. Δική μας επιδίωξη δεν είναι να βγούμε γρήγορα, αλλά να εμπεδωθεί κλίμα εμπιστοσύνης, υπογράμμισε.
Θα βελτιώσουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων QE και waiver
"Υπήρχαν χώρες που δεν ήθελαν να πάνε στα Κοινοβούλια τη συμφωνία. Αυτός ήταν ο λόγος που η επιστροφή των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα πήγε στις μεσοπρόθεσμες λύσεις για το χρέος" δήλωσε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Σε ό,τι αφορά τα οφέλη από το QE, σημείωσε ότι από κοινού με το waiver βοηθούν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων. Αρνήθηκε ωστόσο να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις, σημειώνοντας ότι η ΕΚΤ κινείται ανεξάρτητα.
Σχετικά με το ΔΝΤ, είπε ότι η εκτίμησή του είναι πως δεσμεύτηκε να είναι στο πρόγραμμα και αυτό ήταν απαραίτητο για να πάνε ορισμένες χώρες τη συμφωνία στα Κοινοβούλια.
Επανεξέταση ΕΦΚ
Για την αύξηση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης ειπώθηκε ότι την περίοδο 2017- 2018 θα μπορεί να επανεξεταστεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου και έσοδα από τη φοροδιαφυγή να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση φόρων.
