Αρκετές δικλίδες ασφαλείας για τους δανειολήπτες τα δάνεια των οποίων μεταβιβάζονται, περιλαμβάνει το νέο θεσμικό πλαίσιο που ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή με βάση το οποίο προστατεύεται από την πώληση σε funds το 94% του συνόλου των στεγαστικών κόκκινων δανείων πρώτης κατοικίας.
Αυτές, όμως, δεν είναι οι μόνες διασφαλίσεις που περιλαμβάνονται στη ρύθμιση. Σήμερα η "Αυγή" συγκέντρωσε τα βασικότερα σημεία για τα δάνεια που προστατεύονται από την πώληση σε funds, για το τι θα ισχύσει γι' αυτά που θα πωλούνται και ποιος ο ρόλος των Κέντρων Ενημέρωσης και Υποστήριξης Δανειοληπτών.
Ποιοι προστατεύονται
1. Προστατεύεται η πώληση σε funds, του 94% του συνόλου των στεγαστικών κόκκινων δανείων πρώτης κατοικίας με αντικειμενική αξία έως 140.000 ευρώ. Η εξαίρεση από την πώληση σε funds θα ισχύσει για μεταβατική περίοδο 18 μηνών, θα αφορά δάνεια που συνδέονται με την πρώτη κατοικία ανεξαρτήτως κατηγορίας, δηλαδή όχι μόνο τα στεγαστικά δάνεια, αλλά και τα καταναλωτικά δάνεια, τα επισκευαστικά, τα δάνεια ελεύθερων επαγγελματιών.
2. Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που δεν εμπίπτουν στην προηγούμενη κατηγορία, πριν τη μεταβίβαση, οι τράπεζες θα πρέπει -ως αναγκαία προϋπόθεση- να έχουν κάνει πρόσφατη εμπεριστατωμένη και ουσιαστική πρόταση ρύθμισης στους δανειολήπτες. Επίσης οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη ευαισθησία για τις ευπαθείς ομάδες και την προστασία του καταναλωτή. Κάθε νέος εκδοχέας απαιτήσεων (fund) οφείλει να εκκινεί εκ νέου τη Διαδικασία Επίλυσης Απαιτήσεων (ΔΕΚ) του Κώδικα Δεοντολογίας με τις πρόνοιες που αυτή έχει.
3. Με την τροποποίηση του νόμου Κατσέλη για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά την ένταξη στις προστατευτικές ρυθμίσεις του νόμου για περίπου το 65% των δανειοληπτών. Μάλιστα για τις πιο αδύναμες οικονομικά περιπτώσεις προβλέπεται η ενίσχυση τους από το Δημόσιο, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις δόσεις. Ακόμα και στην περίπτωση μεταβίβασης του δανείου σε μη - τραπεζική εταιρεία, η προστασία παραμένει.
Τι προβλέπεται για τα δάνεια που θα μεταβιβαστούν
1. Το πλαίσιο προστασίας είναι το ίδιο με αυτό που ισχύει για τις τράπεζες, ενώ δεν θα χειροτερεύει η θέση του δανειολήπτη.
2. Υπάρχει ειδική πρόνοια για τις τραπεζικές συμβάσεις με κυμαινόμενο επιτόκιο στα εξυπηρετούμενα δάνεια, καθώς ο νέος ιδιοκτήτης δεν θα μπορεί να αυξήσει το περιθώριο επιτοκίου πάνω από το επίπεδο που ήταν στην ημερομηνία της μεταβίβασης.
3. Οι μη τραπεζικές εταιρείες, στις οποίες θα διαχειρίζονται δάνεια θα λειτουργούν εντός αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου. Υποχρεούνται να αδειοδοτούνται και να εποπτεύονται από την ΤτΕ. Η διαδικασία αδειοδότησης αυτών των εταιρειών να υπηρετεί την αρχή της διαφάνειας στην ταυτότητα των μετόχων, με κριτήρια διαπιστευτήρια της καλής τους φήμης, της εμπειρίας και της ικανότητας. Θα κρίνονται επίσης οι αναλυτικές δράσεις της στρατηγικής των εταιρειών, του επιχειρησιακού πλάνου και της μεθοδολογίας διεκδίκησης των δανείων (με έμφαση στην αναδιάρθρωση) κ.ά. Επιτροπή των αρμόδιων υπουργείων θα γνωμοδοτεί επί των αιτήσεων αδειοδότησης και το μητρώο των αδειοδοτούμενων θα δημοσιεύεται στο site της ΤτΕ. Σε περίπτωση παραβίασης των αυστηρών όρων που τίθενται η ΤτΕ δύναται να αφαιρεί την άδεια από τις εν λόγω εταιρείες.
4. Για την εξυπηρέτηση της ανάκτησης της βιωσιμότητας των βεβαρημένων εταιρειών προβλέπεται ότι οι εταιρείες διαχείρισης θα έχουν τη δυνατότητα χορήγησης νέων δανείων με αποκλειστικό σκοπό την αναχρηματοδότηση των δανείων τους ή την αναδιάρθρωση της δανειολήπτριας επιχείρησης δυνάμει ενός συγκεκριμένου, αμοιβαία αποδεκτού σχεδίου αναδιάρθρωσης.
5. Όλοι οι κανόνες προστασίας καταναλωτή, ο Κώδικας Δεοντολογίας των τραπεζών, οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης για τον καθορισμό των δόσεων με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, ο αναμορφωμένος νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (νόμος Κατσέλη) κ.λπ. οι οποίοι ισχύουν για τις τράπεζες, θα ισχύουν και για αυτές τις εταιρείες.
7. Μέχρι τα τέλη Ιουνίου θα υπάρξει βελτίωση του Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών για να αντιμετωπιστούν κενά και αδυναμίες στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της προστασίας που προσφέρει σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη.
8. Τα μη πιστωτικά ιδρύματα που θα αποκτήσουν δάνεια θα είναι Α.Ε. που θα εδρεύουν στην Ελλάδα ή που θα έχουν έδρα στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Όσον αφορά τους αποκτώντες δάνεια από τρίτες χώρες δεν θα έχουν έδρα: σε κράτος που έχει προνομιακό φορολογικό καθεστώς ή σε μη συνεργάσιμο κράτος
Ποιοι είναι οι θεσμοί υποστήριξης
1. Δημιουργείται ευρύ Δίκτυο Ενημέρωσης και Υποστήριξης Δανειοληπτών με 30 κέντρα σε όλη τη χώρα. Η ενημέρωση και νομική / οικονομική συμβουλευτική υποστήριξη των δανειοληπτών (νοικοκυριών, επαγγελματιών και μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων) για ζητήματα χρεών και γενικότερα χρηματοοικονομικής διαχείρισης αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική υπηρεσία για τους ασθενέστερους, που συνήθως έχουν ελλιπή ενημέρωση, μέσα εκπροσώπησης και αδυναμία πρόσβασης σε εξειδικευμένες υπηρεσίες. Κατά συνέπεια ο συγκεκριμένος πυλώνας της στρατηγικής στο χρηματοοικονομικό σύστημα αποτελεί και εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής.
2. Ενεργοποιείται το επάγγελμα των διαχειριστών αφερεγγυότητας, κάτω από ένα αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας, που θα συνδράμουν και θα μεσολαβούν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων υπερχρέωσης.
3. Δημιουργείται Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, που θα επεξεργάζεται τα δεδομένα και θα προτείνει βελτιωτικές παρεμβάσεις προς το Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, το οποίο επανενεργοποιείται με ουσιαστικές αρμοδιότητες. Η Ειδική Γραμματεία θα κινείται στην κατεύθυνση της εξυπηρέτησης των συμφερόντων του δανειολήπτη καθότι:
* Θα μεριμνά για την ομαλή λειτουργία του δικτύου ενημέρωσης και υποστήριξης δανειοληπτών και συντονίζει τη λειτουργία των Κέντρων Ενημέρωσης - Υποστήριξης Δανειοληπτών.
* Θα συντονίζει το έργο των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων και υπηρεσιών, όπως τα συναρμόδια υπουργεία και η ανεξάρτητη αρχή «Συνήγορος του Καταναλωτή» και θα συμμετέχει στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κάθε ζήτημα που αφορά στη διαχείριση των θεμάτων αρμοδιότητάς της.
* Θα αναπτύξει και θα διαχειρίζεται ένα ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, το οποίο περιλαμβάνει όλα τα αναγκαία στοιχεία για την υποβολή αιτημάτων, τον προγραμματισμό και την επεξεργασία τους.
* Θα σχεδιάζει προγράμματα πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης των ενδιαφερόμενων φορέων και του κοινού για θέματα αρμοδιότητάς της και προώθησης των συμμετοχικών διαδικασιών.
4. Δημιουργείται αρχή για τη διαπίστευση της πιστοληπτικής ικανότητας του κάθε πολίτη που θα διασφαλίζει τη δίκαιη και αντικειμενική πιστοληπτική αξιολόγηση και θα διευκολύνει την πρόσβαση σε νέο δανεισμό για όσους το έχουν ανάγκη. Η αρχή θα συλλέγει όλες τις πληροφορίες αναφορικά με τις οφειλές των φυσικών προσώπων σε Δημόσιο, ταμεία κ.λπ. εντός ενός αυστηρού πλαισίου προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Πώς θα αντιμετωπίζονται φορολογικά οι μη τραπεζικές εταιρείες
1. ΦΠΑ: Εφαρμόζονται οι κείμενες διατάξεις του ΦΠΑ που ισχύουν και για τα τραπεζικά ιδρύματα:
* Επιβάλλεται ΦΠΑ στην παροχή υπηρεσιών της εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων προς τον ιδιοκτήτη του δανείου.
* Δεν επιβάλλεται στη μεταβίβαση δανείων, καθώς η δραστηριότητα εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του Κώδικα ΦΠΑ, όπου υπάρχει ρητή απαλλαγή για τη μεταβίβαση απαιτήσεων.
2. Η μεταβίβαση δανείων και η έκδοση νέων δανείων εξαιρείται από το τέλος χαρτοσήμου, καθεστώς που ισχύει και για τις τράπεζες (Αξίωμα Φορολογικό: εφόσον μία δραστηριότητα εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ δεν υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου).
3. Φόρος Εισοδήματος - Ίδιο φορολογικό καθεστώς με τις τράπεζες: Η υπεραξία από τη μεταβίβαση απαιτήσεων υπόκειται σε φορολογία εισοδήματος με βάση τις γενικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος στην πρώτη και τις υπόλοιπες μεταβιβάσεις.
