ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΥΛΑΚΙΔΑΣ
Την ερχόμενη Πέμπτη εισάγεται στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές το νομοσχέδιο με τα εναπομείναντα μέτρα για το κλείσιμο της αξιολόγησης (μηχανισμό δημοσιονομικής διόρθωσης, ταμείο αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας, έμμεσοι φόροι, κόκκινα δάνεια), με στόχο να έχει εγκριθεί από την ολομέλεια την Κυριακή το απόγευμα, ενόψει του Eurogroup την Τρίτη 24 Μαϊου.
Στην κυβέρνηση επικρατεί αισιοδοξία τόσο για την ψηφοφορία στη Βουλή όσο και για το τι σηματοδοτούν για το μέλλον το κλείσιμο της αξιολόγησης και ο οδικός χάρτης για την ελάφρυνση του χρέους. «Αν πετύχουμε αυτό που επιδιώκουμε για το χρέος στις 24 Μαΐου, το 2017 θα επιστρέψουμε στις αγορές και ίσως πολύ νωρίτερα από τη λήξη του προγράμματος θα έχουμε βγει οριστικά από τα Μνημόνια» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξη που παραχώρησε στην κυριακάτικη "Real" διαβεβαιώνοντας ότι «μετά την αξιολόγηση, δημοσιονομικά μέτρα τέλος» και δηλώνοντας σίγουρος ότι «ο μηχανισμός δεν θα ενεργοποιηθεί".
Το χρονοδιάγραμμα για τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή ελήφθη στη χθεσινή άτυπη σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό στο Μαξίμου και επιβεβαιώθηκε στη συνεδρίαση της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής υπό τον Νίκο Βούτση. Η κατάθεση του νομοσχεδίου αναμένεται την Τρίτη το βράδυ ή το αργότερο το πρωί της Τετάρτης.
Η κυβέρνηση προετοιμάζεται για το τετραήμερο στη Bουλή, με τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο, τον υπουργό Οικονομίας Γιώργο Σταθάκη και άλλα μέλη της ελληνικής ομάδας διαπραγμάτευσης να ενημερώνουν χθες τις αρμόδιες ΕΠΕΚΕ (Επιτροπές Παραγωγής και Ελέγχου Κυβερνητικού Έργου) του ΣΥΡΙΖΑ για το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, ενώ αύριο θα ακολουθήσει ενημέρωση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος.
Οι ευελιξίες του δημοσιονομικού διορθωτή
Παράλληλα συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για το ζήτημα της ελάφρυνσης του χρέους, ενώ για το θέμα του δημοσιονομικού διορθωτή κυβερνητικές πηγές τόνιζαν ότι θα ενεργοποιείται μόνο εφόσον δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Επίσης θα προβλέπεται η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος για τις παρεμβάσεις στους κωδικούς των εσόδων και των δαπανών, για τους οποίους θα αποφασίζει η ελληνική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η έκδοση Π.Δ. αποτελεί υποχρέωση που απορρέει από την ίδια τη συμφωνία. Στην περίπτωση που το Π.Δ. δεν εκδοθεί, τότε μόνο θα ενεργοποιείται ο μηχανισμός δημοσιονομικής διόρθωσης, με δυνατότητα παρέμβασης σε όλους τους κωδικούς, με εξαίρεση τους κωδικούς που αφορούν ευαίσθητες περιοχές.
Τυχόν ενεργοποίηση του μηχανισμού αφορά μόνο δημοσιονομικούς στόχους που έχουν συμφωνηθεί με τους θεσμούς, θα βασίζεται αποκλειστικά στα στοιχεία της Eurostat και όχι σε μελλοντικές εκτιμήσεις και θα αφορά επίσης σε συγκεκριμένο ύψος προσαρμογής για συγκεκριμένες αποκλίσεις.
Επιπλέον η ελληνική κυβέρνηση θα μπορεί να παρεμβαίνει εγκαίρως προκειμένου να μην υπάρχουν αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους και να μην χρειάζεται ενεργοποίηση του μηχανισμού, αποφασίζοντας έτσι η ίδια για το μείγμα πολιτικής που θα αποτρέπει και θα προλαμβάνει αποκλίσεις.
Πώς θα λειτουργεί τις επόμενες τρεις χρονιές
Επίσης κυβερνητικές πηγές τόνιζαν πως ο αυτόματος μηχανισμός εδράζεται σε ευρωπαϊκές πρακτικές και είναι συμβατός με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Από τον Μάρτιο του 2012 το Δημοσιονομικό Σύμφωνο προβλέπει την υποχρέωση των κρατών - μελών να προβλέψουν τη δημιουργία ενός μηχανισμού αυτόματης δημοσιονομικής προσαρμογής σε περίπτωση που παρατηρούνται αποκλίσεις από τους μεσοπρόθεσμους στόχους.
Ειδικότερα, επισημαίνεται για τη λειτουργία του:
* Τον Απρίλιο κάθε έτους ανακοινώνονται τα στοιχεία της Eurostat για το προηγούμενο έτος.
* Αν η Ελλάδα βρίσκεται εντός των στόχων της συμφωνίας, κανένα απολύτως μέτρο δεν λαμβάνεται.
* Αν η Ελλάδα βρίσκεται κάτω του στόχου που έχει τεθεί τότε θα εκδίδεται Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο θα μειώνονται οι δαπάνες σε συγκεκριμένους κωδικούς (με μέριμνα φυσικά για τα ευαίσθητα ζητήματα, όπως π.χ. κοινωνική πρόνοια, επιδόματα ανεργίας κ.λπ.). Βεβαίως, κάτι αντίστοιχο θα έπρεπε να συμβεί έτσι κι αλλιώς σε περίπτωση απόκλισης από τους στόχους.
* Σε περίπτωση εφαρμογής του μηχανισμού, αυτή θα αφορά τους ήδη συμφωνημένους από το καλοκαίρι δημοσιονομικούς στόχους. Άρα δεν πρόκειται για νέο Μνημόνιο ή για υπέρβαση όσων είχαν ψηφιστεί (και από τη Ν.Δ.) το καλοκαίρι.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση η βασική επιτυχία της κυβέρνησης είναι ότι με τον μηχανισμό κερδίζει τρία «καθαρά» χρόνια για να προσηλωθεί απερίσπαστη στην άσκηση της πολιτικής της:
* Τον Απρίλιο του 2017 θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα για το 2016, τα οποία πολύ εύκολα θα υπερκαλύψουν τον στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος 0,5% (το οποίο έχει πρακτικά κλειδώσει από φέτος).
* Τον Απρίλιο, 2018 θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα για το 2017, τα οποία με βάση την πρόβλεψη για 2,7% ρυθμό ανάπτυξης θα έχουν καλύψει άνετα τον στόχο του 1,5%.
* Τον Απρίλιο του 2019 θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα για το 2018 με στόχο 3,5%. Εκεί τα πράγματα θα είναι πιο δύσκολα λόγω του υψηλότερου στόχου, αλλά η Ελλάδα αναμένεται έως τότε να έχει βγει στις αγορές και να έχει εξέλθει από το Μνημόνιο.
Κόφτης χρέους με αντικειμενικά κριτήρια
Στη χθεσινή σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό, στο επίκεντρο βρέθηκε και η επικείμενη κρίσιμη συζήτηση για το ελληνικό χρέος. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές αυτό που επιδιώκει η Αθήνα στο Eurogroup της 24ης Μαΐου είναι ένα "σαφές σχέδιο στη βάση της απόφασης της προηγούμενης συνεδρίασης του Eurogroup, το οποίο θα αποκαθιστά τη σταθερότητα στη χώρα και θα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον".
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, κρίσιμο ζήτημα αυτή τη φορά, με βάση και την προηγούμενη απόφαση του Eurogroup, είναι ότι σχεδιάζεται ένας μηχανισμός ο οποίος δεν θα εξαρτάται από τους εκάστοτε υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης, αλλά αυτόματα θα διατηρεί τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Προκειμένου να εξασφαλιστεί αυτό, αναμένεται να τεθούν από τώρα αντικειμενικά κριτήρια για το χρέος, όπως το ύψος της ανά έτος δαπάνης εξυπηρέτησής του σε συνάρτηση με το μέγεθος του ΑΕΠ. Με βάση αυτά τα κριτήρια θα εξεταστεί, όπως όλα δείχνουν σε δεύτερο χρόνο, το ζήτημα της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους.
Αντιθέτως η κυβέρνηση φιλοδοξεί και αισιοδοξεί ότι θα προσδιοριστούν και θα εφαρμοστούν άμεσα τα μέτρα για τη βραχυχρόνια ελάφρυνση και ότι θα προσδιοριστούν άμεσα, αλλά θα εφαρμοστούν στη λήξη του προγράμματος (το 2018) τα μεσοπρόθεσμα μέτρα. Πάντως, εκκρεμεί και η συζήτηση για το πώς θα αποφευχθεί ο "ηθικός κίνδυνος" η Ελλάδα να μην τηρεί τους στόχους του προγράμματος, έχοντας ως δεδομένο ότι κάτι τέτοιο θα είχε αποτέλεσμα, απλώς, μεγαλύτερο μαχαίρι στο χρέος βάσει του μηχανισμού.
Στη Ν.Δ. αδυνατούν να κρύψουν την απογοήτευσή τους
Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού περί εξόδου στις αγορές το 2017 προκάλεσαν την αντίδραση της Ν.Δ., η οποία χαρακτήρισε τον Αλέξη Τσίπρα "ψευδόμενο και επικίνδυνο πρωθυπουργό", που "βλέπει οράματα εξόδου από τα Μνημόνια την ώρα που βάζει τη χώρα σε Μνημόνιο 'κόφτη' μακράς διάρκειας, χωρίς ορατό τέλος».
Άμεση ήταν η απάντηση της κυβέρνησης με πηγές της να αναφέρουν: «Στη Νέα Δημοκρατία αδυνατούν να κρύψουν την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι η αξιολόγηση έκλεισε και το σχέδιο αποσταθεροποίησης, στο οποίο τόσο πολύ είχαν επενδύσει, δεν καρποφόρησε. Τους παρακολουθούμε με κατανόηση».
