ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ
Στις επεξεργασίες που γίνονται σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων στο EuroWorking Group έχει επικεντρωθεί το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης τηρώντας στάση αναμονής έως ότου υπάρξουν οι οριστικές αποφάσεις για την εκταμίευση της δόσης των 5,7 δισ. και του οδικού χάρτη για την αναδιάρθρωση του χρέους. Παράλληλα η κυβέρνηση έχει επιδοθεί σε μια προσπάθεια να εξηγήσει στην ελληνική κοινή γνώμη όσα κερδήθηκαν στο τελευταίο Eurogroup και να αποκρούσει τις ανακρίβειες που ακούγονται για διάφορα θέματα, όπως αυτό του "κόφτη".
Σε αυτή την κατεύθυνση ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης εξέφρασε την πεποίθηση ότι στις 24 Μαΐου θα έχουμε συμφωνία, "ίσως καλύτερη από αυτή που περιμέναμε", υπογραμμίζοντας πως «μετά την αξιολόγηση αξιοποιούμε όλα τα εργαλεία και θέτουμε προτεραιότητες δουλεύοντας για ανάπτυξη, επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας. Έχουμε τη δυνατότητα να περάσουμε σε μια κατάσταση που θα μπορέσουμε να ξαναβλέπουμε το μέλλον, να κάνουμε σχέδια για το μέλλον και να βάλουμε τις καινούργιες προτεραιότητες. Επενδύσεις και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας».
Επίσης, μιλώντας στον Alpha δήλωσε ότι η Ελλάδα θα πάρει κονδύλια ύψους 4-5 δισ. για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα (σύμφωνα με πληροφορίες 2 δισ. άμεσα μετά την λήξη της αξιολόγησης και τα υπόλοιπα στις αρχές του φθινοπώρου), ενώ άλλα 6,2 δισ. ή και περισσότερα θα δοθούν από το ΕΣΠΑ. Άρα το δεύτερο εξάμηνο θα πέσουν 9-12 δισ. στην οικονομία, που είναι επαρκή για να διασφαλίσουν την ανάκαμψή της, υπογράμμισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.
Ρύθμιση σε τρία στάδια με αντικειμενικά κριτήρια βιωσιμότητας
Σχετικά με το χρέος επισήμανε ότι η ρύθμισή του θα γίνει σε τρεις φάσεις, όπως αναφέρεται και στην ανακοίνωση του Eurogroup, επισημαίνοντας πως αόριστη τοποθέτηση για το χρέος υπήρξε το 2012. «Εμάς κάτι τέτοιο δεν μας ενδιέφερε. Πλέον πάμε σε δεσμευτικό οδικό χάρτη». Εάν η ρύθμιση για το χρέος είναι καλή, θα δημιουργηθεί ένα θετικό σχετικό προηγούμενο και για άλλες χώρες στην Ευρώπη, ανέφερε ο κ. Δραγασάκης, υπογραμμίζοντας πως στην Ελλάδα χρειαζόμαστε μια ευρεία συμμαχία για την ανάπτυξη και το κοινωνικό κράτος.
Στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης εξηγούσαν στην "Α" τα τρία αυτά στάδια:
1. Στον βραχυπρόθεσμο ορίζοντα στόχος είναι η βελτίωση της διαχείρισης του χρέους και η διασφάλιση πιθανών οφελών.
2. Για τον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα τα μέτρα που θα αποφασιστούν τώρα θα ληφθούν (υπό προϋποθέσεις) στη λήξη του προγράμματος (το 2018) και θα έχουν στόχο τη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας.
3. Για τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα τα μέτρα θα συζητηθούν στη λήξη του προγράμματος και θα βελτιώσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους.
Ωστόσο αυτά δεν θα γίνουν με αυθαίρετο τρόπο, αλλά στη βάση αντικειμενικών κριτηρίων που θα αποσαφηνιστούν τώρα (π.χ. ποσοστό δαπανών για την εξυπηρέτηση του χρέους κάθε χρονιά σε σχέση με το ύψος του ΑΕΠ). Αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς θα αποκαταστήσει άμεσα την εμπιστοσύνη επενδυτών και καταθετών.
Γ. Σταθάκης: "Ούτε τέταρτο Μνημόνιο ούτε μακροχρόνιες δεσμεύσεις"
Από τη μεριά του ο υπουργός Οικονομίας και εκ των κορυφαίων της ελληνικής ομάδας διαπραγμάτευσης έδωσε χθες τη διαβεβαίωση ότι ο δημοσιονομικός διορθωτής έχει ορίζοντα το 2018. Μιλώντας στον "Real FM" είπε συγκεκριμένα ότι «αυτή η συμφωνία έχει ημερομηνία λήξης» συμπληρώνοντας πως «ο μηχανισμός δεν διαφέρει ούτε στο ελάχιστο από τον καθιερωμένο μηχανισμό που υπάρχει σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. που έχουν συμφωνήσει το δημοσιονομικό σύμφωνο μέχρι το 2020. Δεν έχει καμία διαφορά από αυτόν, τον έχει η Γερμανία, η Σουηδία, υπάρχει συζήτηση με την απόκλιση που υπάρχει στην Πορτογαλία». «Άρα», προσέθεσε ο υπουργός Οικονομίας, «δεν είναι κάτι ιδιαίτερο. Ούτε τέταρτο Μνημόνιο ούτε μακροχρόνιες δεσμεύσεις ούτε μακροχρόνιος μηχανισμός προσαρμογής. Τίποτε από αυτά δεν αποτελεί μέρος της συζήτησης. Το αντίθετο».
Επίσης είπε ότι "αν η οικονομία πάει πολύ καλά, η αυτόματη αύξηση εσόδων -δεν την έχουμε προεγγράψει αυτήν τη στιγμή- θα είναι σημαντική». Σχετικά με το θέμα αυτό τόνισε ακόμη πως η κυβέρνηση "σε κάθε βήμα θετικό που θα γίνεται στην οικονομία προφανώς θα ξανακοιτάζει θέματα φορολογικής πολιτικής, όπου είναι κοινός τόπος ότι πρέπει να υπάρξουν ελαφρύνσεις, όπως είναι ο ΕΝΦΙΑ και πολλές άλλες κατηγορίες φόρων που σταδιακά θεωρούμε ότι πρέπει να έρθουν σε ένα μέτρο».
Προϋποθέσεις να μην ενεργοποιηθεί ποτέ ο κόφτης
Επιπλέον στελέχη του οικονομικού επιτελείου εξηγούσαν στην "Αυγή" ότι αυτόματος μηχανισμός θα μπει σε εφαρμογή αν και μόνο αν η Ελλάδα δεν πετύχει τους στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα που προβλέπονται στη συμφωνία του καλοκαιριού: 0,5 για το 2016, 1,5 για το 2017 και 3,5 για το 2018. Με δεδομένο ότι το 2015 η Ελλάδα πέτυχε πλεόνασμα 0,7% του ΑΕΠ, ο δύσκολος στόχος είναι το 3,5% του 2018.
Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο αισιοδοξεί ότι η δυναμική που θα δημιουργήσει στην οικονομία η ρύθμιση του χρέους και το τέλος της αβεβαιότητας, σε συνδυασμό με τις εισροές κεφαλαίων που αναμένονται τα επόμενα χρόνια (ΕΣΠΑ, αποληρωμή ληξιπρόθεσμων κ.λπ.) δημιουργούν το έδαφος για να πιαστεί ο στόχος.
Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο αυτόματος μηχανισμός θα αποφασίζεται αν πρέπει να τεθεί σε λειτουργία ανάλογα με τις επιδόσεις της κάθε χρονιάς, που θα κρίνονται τον Απρίλιο του επόμενου έτους από την Eurostat (π.χ. τον Απρίλιο του 2017 θα έχουμε τα αποτελέσματα το 2016), δηλαδή σε καμία περίπτωση δεν βασίζεται σε μελλοντικές εκτιμήσεις και προβλέψεις.
Αν η Ελλάδα βρίσκεται κάτω του στόχου που έχει τεθεί, τότε θα υπάρχει ένα Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο θα μειώνονται οι δαπάνες σε συγκεκριμένους κωδικούς (με μέριμνα φυσικά για τα ευαίσθητα ζητήματα, όπως π.χ. κοινωνική πρόνοια, επιδόματα ανεργίας κ.λπ.). Σε περίπτωση μη έκδοσης αυτού του Διατάγματος τότε και μόνο τότε θα ενεργοποιείται ο μηχανισμός, ο οποίος θα περικόπτει αυτόματα δαπάνες απ' όλους τους λογαριασμούς, και πάλι με πρόνοια για τις ευαίσθητες περιοχές.
Πάντως κατά τη συγκρότηση του προϋπολογισμού του επόμενου έτους θα είναι εφικτό, ύστερα από συμφωνία με τους θεσμούς, το πακέτο αυτό να αλλάζει και να υπάρξει νομοθέτηση ώστε να διαμορφωθεί διαφορετικό και πιο ισορροπημένο μείγμα μέτρων με παρεμβάσεις τόσο στο σκέλος των δαπανών όσο και σε αυτό των εσόδων.
Στο Δημοσιονομικό Σύμφωνο που έχει υπογραφεί τον Μάρτιο του 2012 προβλέπεται έτσι κι αλλιώς η υποχρέωση των κρατών - μελών να προβλέψουν τη δημιουργία ενός μηχανισμού αυτόματης δημοσιονομικής προσαρμογής σε περίπτωση που παρατηρούνται αποκλίσεις από τους μεσοπρόθεσμους στόχους. Η εφαρμογή των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής θα πρέπει να επιβλέπεται από έναν ανεξάρτητο φορέα. Στην περίπτωση της Ελλάδας ο φορέας αυτός είναι το Δημοσιονομικό Συμβούλιο.
Σήμερα στο EWG θα πρέπει να αποσαφηνιστούν λεπτομέρειες λειτουργίας του αυτόματου μηχανισμού, όπως το πώς θα υπολογίζεται η απαραίτητη προσαρμογή και πώς θα διασφαλίζεται η αποδοτικότητα των μέτρων.
Όπως αναφέρουν ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, μέχρι τότε θα πρέπει να μην καλλιεργείται υπέρμετρη αισιοδοξία, καθώς υπάρχουν αρκετά σημεία που πρέπει να συμφωνηθούν, αλλά και γιατί πάντοτε παραμονεύει ο κίνδυνος οι λιγότερο φιλικά διακείμενοι προς την Ελλάδα παίκτες να τινάξουν τη διαπραγμάτευση στον αέρα. Πάντως, όλοι συμφωνούν ότι δεν υπάρχουν στην παρούσα φάση στοιχεία που να προμηνύουν κάτι τέτοιο. Σύμφωνα με πληροφορίες ανώτατο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης είπε σχετικά με όλα αυτά κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη: "Πιστεύουμε ότι δεν θα αλλάξουν τα πράγματα... όσο σίγουρος μπορεί να είναι κανείς στην πολιτική".
Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι τις τελευταίες μέρες το ΔΝΤ τηρεί σιγή ιχθύος σχετικά με τις εποφάσεις του τελευταίου Eurogroup, ενώ αυξάνονται οι φωνές στην Ε.Ε. (ακόμη και από τους σκληρούς) ότι -τουλάχιστον αρχικά- ίσως να μην είναι απαραίτητη η συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα με χρηματοδότηση, αλλά μόνο ως τεχνικού συμβούλου.
