Του Θάνου Παναγόπουλου
Χωρίς να αφήσουν συγκεκριμένες οδηγίες ή κατευθύνσεις, αλλά θέτοντας πιεστικά ερωτήματα που ισοδυναμούσαν με αιτούμενα, αναχώρησαν προχθές από την Αθήνα οι επικεφαλής ελεγκτές των δανειστών, με το κλίμα πάντως εμφανώς βελτιωμένο στη διάρκεια της εβδομάδας της αξιολόγησης που πέρασε, παρά τις διαφορές που ακόμη δεν έχουν γεφυρωθεί.
Η εικόνα που αποκόμισε η ελληνική πλευρά από τις συζητήσεις με το κουαρτέτο είναι ότι καταγράφηκαν αρκετά σημεία σύγκλισης, ωστόσο απαιτείται σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών περισσότερη πρόοδος "σε τεχνικό ή πολιτικό επίπεδο". Τα ανοιχτά μέτωπα μεταξύ κυβέρνησης και θεσμών δεν είναι ένα και δύο και περιλαμβάνουν:
* Τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια που θα μεταβιβαστούν σε funds.
* Το ασφαλιστικό, θέμα για το οποίο υπήρξε παρέμβαση και διά στόματος γενικής διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (όπως είπε η Κριστίν Λαγκάρντ, εάν το ασφαλιστικό δεν αναμορφωθεί, σημαντικά και με σταθερότητα, όπως απαιτείται, θα χρειαζόταν από την άλλη πλευρά μεγαλύτερη ελάφρυνση του χρέους).
* Τα δημοσιονομικά μέτρα του 2016 και του 2017, τα οποία ζητήθηκαν επισήμως με την έκθεση της Κομισιόν.
* Το φορολογικό, όπου προβλήθηκε εκ μέρους των δανειστών η φιλελεύθερης κατεύθυνσης ένσταση για τη σκοπιμότητα υψηλών φορολογικών συντελεστών στα υψηλότερα εισοδήματα. Η ένστασή τους έγκειται στο ότι με φορολογικό συντελεστή στο 50% θα αποκατασταθεί δυσκολότερα η φορολογική συνείδηση. Από την αύξηση του συντελεστή από τα εισοδήματα άνω των 50.000 με 60.000 ευρώ προσδοκάται η είσπραξη επιπλέον 150 εκατ. ευρώ, ενώ άλλα 140 εκατ. ευρώ αναμένεται να προστεθούν από τη φορολόγηση των εισοδημάτων στα ενοίκια.
Τα κλειστά χαρτιά και οι εκκρεμότητες
Από αυτές όμως τις έμμεσες τοποθετήσεις μέχρι τις ευθείες παρατηρήσεις επί των ελληνικών θέσεων υπάρχει απόσταση και έτσι παρέμειναν "κλειστά" καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας τα χαρτιά των δανειστών για τα δημόσια οικονομικά, το φορολογικό, το ασφαλιστικό και τα κόκκινα δάνεια. Παρά ταύτα, παραμένει η εκφρασμένη -σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές- θέληση και των δύο πλευρών, της Αθήνας και του κουαρτέτου, να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση το συντομότερο. Παρ' ότι παραμένει άγνωστη ακόμη η ακριβής ημερομηνία της επιστροφής των επικεφαλής ελεγκτών των θεσμών, επιθυμία της Αθήνας είναι να επανέλθουν περί τις 15 Φεβρουαρίου, με τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο να δηλώνει πως το ορόσημο ολοκλήρωσης της διαπραγμάτευσης παραμένει το τέλος Φεβρουαρίου. Στο διάστημα αυτό που μεσολαβεί ώς την επιστροφή τους θα πρέπει να διαβουλευθούν μεταξύ τους οι δανειστές για όλες τις εκκρεμότητες. Τέτοιες είναι, λ.χ., η πρόταση για αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία δεν έχει γίνει ευμενώς αποδεκτή, όπως δεν έχει γίνει ευμενώς αποδεκτή και η προτεινόμενη αύξηση του φορολογικού συντελεστή στο 50% από τα εισοδήματα των 50.000 - 60.000 και άνω.
Αλυσίδα θετικών εξελίξεων
Εάν τελεσφορήσει η επιδίωξη να λάβει η Ελλάδα τη θετική αξιολόγηση έως τις αρχές Μαρτίου, τότε προσδοκάται μια σειρά θετικών εξελίξεων. Αυτές θα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την άνοδο του Χρηματιστηρίου, την άνοδο των τιμών των ομολόγων και του περιορισμού των spreads, την αποδοχή εκ μέρους της ΕΚΤ των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης πιθανότατα έως 2 βαθμίδες, την αύξηση των "collaterals" των ελληνικών τραπεζών με μείωση του ELA ώστε να περικοπούν δραστικά οι δαπάνες των τόκων.
Εν αναμονή αυτών των εξελίξεων, η Αθήνα προσδοκά την επιστροφή των θεσμών το συντομότερο, ώστε να προχωρήσουν οι συμφωνίες των δύο πλευρών, να προχωρήσει στη συνέχεια η κατάρτιση του νέου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος και να ξεκινήσουν και οι διαδικασίες για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.
