Ρεπορτάζ: Αντιγόνη Ζούντα
Ρυθμίσεις που με έμμεσο τρόπο αντισταθμίζουν τις επιπτώσεις από τα μέτρα που προβλέπονται στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο και συνδέονται και με το επερχόμενο φορολογικό, σε συνδυασμό με κάποιες διορθώσεις ή και βελτιώσεις ως προς την εφαρμογή του ασφαλιστικού, αλλά και ευρύτερες δράσεις στήριξης του αγροτικού εισοδήματος, επεξεργάζεται η κυβέρνηση.
Όπως φαίνεται, διαμορφώνεται ένα συνολικό "πακέτο" ρυθμίσεων που θα τεθεί στο πλαίσιο του διαλόγου, εφόσον τελικά πραγματοποιηθεί, μεταξύ κυβέρνησης και εκπροσώπων των αγροτών, που εδώ και σχεδόν τρεις εβδομάδες βρίσκονται σε αγωνιστικές κινητοποιήσεις. Ο υπολογισμός κατηγοριών εξόδων που εξαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα, το οποίο συνδέεται με τη διαμόρφωση του ύψους των ασφαλιστικών εισφορών, αποτελεί ένα βασικό σημείο - κλειδί.
Το κάλεσμα πάντως προς τους εκπροσώπους των αγροτικών φορέων πήρε συγκεκριμένη μορφή από τη Βουλή: την ερχόμενη Τρίτη, 9/2 κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου θα πραγματοποιηθεί συζήτηση των εκπροσώπων των κομμάτων - μελών της Επιτροπής για τα τρέχοντα ζητήματα του αγροτικού χώρου.
Ποιος φρενάρει;
Από την πλευρά του αγροτικού μετώπου συνεχίστηκαν με μεγαλύτερη ένταση έως και χθες οι κινητοποιήσεις, ενώ η σημερινή σύσκεψη στη Νίκαια για πανελλαδικό συντονισμό αναμένεται να αποσαφηνίσει τις διαθέσεις τουλάχιστον ενός τμήματος των αγροτών. Παράλληλα, φαίνεται πως υπάρχει ήδη επεξεργασία συγκεκριμένων προτάσεων με τη συνδρομή ειδικών, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημείο αναφοράς στο πλαίσιο διαλόγου. Βέβαια, το κλίμα που καλλιεργείται στους κόλπους του αγροτικού κόσμου θέλει τους "σκληροπυρηνικούς" να απομονώνουν εκείνους που επιδεικνύουν διάθεση διαλόγου.
Το τελευταίο αίτημα πάντως από τη σύσκεψη εκπροσώπων των μπλόκων στα Τέμπη αναφερόταν στη συγκρότηση διακομματικής επιτροπής στη Βουλή που θα εξετάσει παρουσία αγροτών και κτηνοτρόφων τα αιτήματά τους.
Ρυθμίσεις ενίσχυσης
Πάντως, ήδη προωθούνται οι ρυθμίσεις που αφορούν τις προϋποθέσεις για τον ορισμό τού κατά κύριο επάγγελμα αγρότη, ο οποίος θα έχει ευνοϊκότερη μεταχείριση έναντι των υπολοίπων κατηγοριών, σε πολλά επίπεδα, το εργόσημο για χιλιάδες αλλοδαπούς εργάτες γης που διαμένουν στη χώρα παράτυπα, αλλά και την έλλειψη ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα με την έκδοση κάρτας αγρότη και την επίσπευση των επιστροφών από το Δημόσιο. Πιο συγκεκριμένα:
- Κατά κύριο επάγγελμα αγρότης. Προσδιορίζεται ως εκείνος που αντλεί τουλάχιστον 50% του εισοδήματός του από τον αγροτικό τομέα, απασχολείται επαγγελματικά στην εκμετάλλευσή του τουλάχιστον κατά 30% του συνολικού ετήσιου χρόνου εργασίας και να είναι ασφαλισμένος στον ΟΓΑ. Όσοι ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις αυτές θα εντάσσονται στο μητρώο των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών. Εκτιμάται ότι θα ενταχθούν περί τις 275.000 αγρότες επί συνόλου 750.000 παραγωγών που κάνουν κάθε χρόνο αίτηση ενιαίας ενίσχυσης. Ο κατά κύριο επάγγελμα αγρότης θα έχει ευνοϊκότερη αντιμετώπιση έναντι εκείνων που έχουν αγροτική δραστηριότητα και εισόδημα, αλλά η βασική τους απασχόληση είναι άλλη (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σε αυτές τις κατηγορίες θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις), στο ασφαλιστικό και το φορολογικό αλλά και σε θέματα όπως η μοριοδότηση για συμμετοχή στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ).
- Δήλωση εργασίας και εργόσημο για παράνομα διαμένοντες μετανάστες που απασχολούνται ως εργάτες γης. Η σχετική διαδικασία, που προβλέπει υπό κάποιους όρους την αίτηση του αγρότη στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση της περιοχής του για έγκριση κατ' εξαίρεση απασχόλησης αλλοδαπών εργατών, βρίσκεται σε νομοθετική ρύθμιση που έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή. Για την αποφυγή καταστρατηγήσεων, κάθε αγρότης θα μπορεί να δηλώνει την απασχόληση τόσων αλλοδαπών εργατών όσων δικαιολογεί το είδος της καλλιέργειάς του και η καλλιεργούμενη έκταση.
Υπολογίζεται ότι αν δηλωθούν κανονικά τα μεροκάματα που πληρώνονται σήμερα σε διαμένοντες αλλοδαπούς, ο αγροτικός κόσμος θα δικαιολογήσει ετήσια έξοδα κοντά στο 1 δισ. ευρώ, κάτι που συνεπάγεται ότι θα μειώσει αντίστοιχα και το δηλούμενο φορολογικό εισόδημα (οι αγρότες - εργοδότες θα μπορούν να περάσουν στα έξοδά τους τα μεροκάματα που πληρώνουν). Συγχρόνως, ο ΟΓΑ θα προσθέσει εισφορές, λόγω εργοσήμου, ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ σήμερα έχει τεράστια απώλεια εσόδων λόγω ανασφάλιστης εργασίας, και οι μετανάστες δεν θα είναι ευάλωτοι σε ακραία εργασιακή εκμετάλλευση.
- Έκδοση "κάρτας του αγρότη". Το ΥΠΑΑΤ βρίσκεται ήδη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών για την έκδοση της κάρτας, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου του έτους. Η κάρτα θα συνδεθεί και θα έχει ως πιστωτικό όριο την ενιαία ενίσχυση που δικαιούται ο κάθε αγρότης, ώστε να μπορεί να προεισπράττει όλο τον χρόνο, έναντι των ενισχύσεων που δικαιούται, από το τραπεζικό ίδρυμα της προτίμησής του, με χαμηλό επιτόκιο, χρήματα που του είναι απαραίτητα για αγορά εφοδίων και γενικά για τη χρηματοδότηση της δραστηριότητάς του.
- Επίσπευση των επιστροφών οφειλών του Δημοσίου στους αγρότες. Σε συνεννόηση με το υπουργείου Οικονομικών επιταχύνονται οι επιστροφές των οφειλόμενων από το Δημόσιο (από ΦΠΑ έως φόρο πετρελαίου) προς τους αγρότες, προκειμένου να ενισχυθεί η ρευστότητα κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.
Παράλληλα, έρχεται άμεσα προς ψήφιση το νομοσχέδιο για το νέο πλαίσιο λειτουργίας του συνεργατισμού, ξεκινούν παρεμβάσεις στο κόστος παραγωγής με τον εξορθολογισμό του χώρου εμπορίας και διακίνησης των εφοδίων, καθιερώνεται η υποχρεωτική τήρηση βιβλίων εσόδων - εξόδων και τιμολογίων πώλησης σε όλα τα αγροτικά προϊόντα, ξεκινά η εφαρμογή του νέου αναθεωρημένου ΠΑΑ, συνολικής επενδυτικής δαπάνης 6 δισ. ευρώ, με έμφαση στους νέους ηλικιακά αγρότες, εντός του καλοκαιριού θα είναι έτοιμη η πρόταση για την ενδιάμεση αναθεώρηση της ΚΑΠ το 2017 που θα αίρει την έντονη ταξικότητα της αγροτικής πολιτικής κ.ά.
Ασφαλιστικό: Σε εξέλιξη συζητήσεις για βελτιώσεις
Σε εξέλιξη βρίσκονται και οι συζητήσεις για διορθώσεις και βελτιώσεις, στο μέτρο του δυνατού, της εφαρμογής του ασφαλιστικού νομοσχεδίου, όπως:
- Επέκταση του χρόνου της μεταβατικότητας των ρυθμίσεων πέραν του 2019. Υπάρχει θετική αντιμετώπιση για παράταση ενδεχομένως και κατά δύο έτη. Με τη δυνατότητα επέκτασης της περιόδου αυτής κατά επιπλέον δύο έτη, θα μπορούσε αντίστοιχα να κατανεμηθεί και η αύξηση του σχετικού ποσοστού (20%) σε περισσότερο χρόνο, περιορίζοντας την ετήσια επιβάρυνση.
- Εργόσημο για συζύγους και ενήλικα τέκνα που απασχολούνται στην οικογενειακή αγροτική εκμετάλλευση. Το είδος της ασφάλισης των συμβοηθούντων μελών θα μπορεί να αποτελεί επιλογή, ενώ με το εργόσημο τα έξοδα από την πραγματική εργασία των μελών της οικογένειας θα αναγνωρίζονται ως έξοδα για τον αρχηγό της εκμετάλλευσης στη φορολογική του δήλωση, οπότε θα εκπίπτουν και από το φορολογητέο εισόδημα επί του οποίου υπολογίζονται οι ασφαλιστικές εισφορές.
- Βρίσκεται υπό εξέταση η μείωση στο 70%, από το αρχικό 80%, του εκάστοτε προβλεπόμενου κατώτατου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού (άνω των 25 ετών) που λαμβάνεται ως αναφορά φορολογητέου εισοδήματος για την περίπτωση κύριας ασφάλισης συζύγου και ενήλικων τέκνων που απασχολούνται σε οικογενειακή αγροτική εκμετάλλευση.
- Αναζήτηση μοντέλου για διατήρηση της αυτονομίας του ΟΓΑ, καθώς υπάρχει η ιδιομορφία της κάλυψης της ελληνικής περιφέρειας συνολικά ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές από το συγκεκριμένο ταμείο.
Ενέργεια: Μέτρα για το ενεργειακό κόστος
Στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης περιλαμβάνεται και η ενίσχυση των αγροτών σε επίπεδο ενεργειακών δραστηριοτήτων αλλά και ενεργειακού κόστους.
Πρόσφατα ανακοινώθηκαν από τον γενικό γραμματέα του ΥΠΕΝ Μ. Βερροιόπουλο βασικά σημεία της ενεργειακής πολιτικής στα οποία περιλαμβάνονται και:
- Η ενίσχυση των επενδύσεων σε εγκαταστάσεις βιομάζας και βιοαερίου, μικρής κλίμακας, που θα αναδεικνύουν συνέργειες με την αγροτική παραγωγή (παραγωγή αερίου από κτηνοτροφικά απόβλητα κ.λπ.).
- Ευνοϊκές αλλαγές για τους αγρότες στο net metering (συμψηφισμός ενέργειας παραγόμενης / καταναλισκόμενης που αφορά παραγωγούς ΑΠΕ, κυρίως με φωτοβολταϊκά).
