Πολιτικά επώδυνο για κυβέρνηση και αντιπολίτευση βήμα διόρθωσης του ασφαλιστικού συστήματος αποτελούν, κατά την εκτίμηση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, οι προτάσεις της κυβέρνησης και, αν εφαρμοσθούν σωστά, θα επιφέρουν μερικές διορθώσεις στη σημερινή κατάσταση, όπως:
* Εξορθολογίζουν το σύστημα (αύξηση ορίων συνταξιοδότησης, βαθμιαία έστω κατάργηση πρόωρων συντάξεων, επανεξέταση ποσοστών αναπλήρωσης, οροφές στις διπλές συντάξεις κ.λπ.).
* Μειώνουν δυνητικά το «λειτουργικό» (γραφειοκρατικό) κόστος ενοποιώντας ταμεία.
* Το κάνουν διαφανέστερο (ενιαιοποιώντας, π.χ., τα κριτήρια συνταξιοδότησης).
* Υπό όρους αποτελεσματικότερο (ως προς τα έσοδα).
* Εν μέρει δικαιότερο, καθώς επιβαρύνουν λιγότερο τους χαμηλοσυνταξιούχους (εν μέρει διότι, π.χ., από την άλλη πλευρά ευνοεί του σημερινούς συνταξιούχους σε βάρος των σημερινών απασχολούμενων).
* Συμβάλλουν εν μέρει στη βιωσιμότητα, μειώνοντας τη συνταξιοδοτική δαπάνη και αυξάνοντας τα έσοδα.
Η στόχευση της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού, "θα πρέπει να είναι μακροπρόθεσμη ώστε να μην οδηγηθούμε σε κατάρρευση".
Σημειώνει ότι σε ένα πολύπλοκο σύστημα κάθε παρέμβαση σε οποιοδήποτε σημείο μπορεί να έχει και δυσμενείς επιπτώσεις σε άλλες παραμέτρους. Για παράδειγμα, οι σημερινές συντάξεις επιτρέπουν τη στήριξη των νέων ανέργων στο πλαίσιο της οικογενειακής αλληλεγγύης.
Άλλη μια διαπίστωση είναι πως υπάρχουν ακόμα αρκετές στρεβλώσεις στο εσωτερικό του δημόσιου τομέα, οι οποίες ήταν προϊόν πελατειακών πρακτικών του παρελθόντος. Αν εξαλειφθούν πάσης φύσης πελατειακές και συντεχνιακές στρεβλώσεις και διασφαλισθεί θεσμικά ότι αποκλείονται στο μέλλον ευνοϊκές διακρίσεις υπέρ διαφόρων κοινωνικών ομάδων, τότε το σύστημα δεν θα είναι μόνο δικαιότερο, αλλά και θα συμβάλει στην εξυγίανση της πολιτικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με το Γραφείο, το νέο Μνημόνιο σηματοδότησε την επανέναρξη μιας όντως ιδεολογικά δύσκολης για την κυβέρνηση και πολιτικά επώδυνης διαδικασίας επαναπροσέγγισης της χώρας με τους εταίρους και επρόκειτο για έναν θαρραλέο αναπροσανατολισμό πολιτικής, που πιστώνεται πρωτίστως στον πρωθυπουργό. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί όμως και από τη στάση της αντιπολίτευσης. Οι κίνδυνοι είναι πολιτικοί, επισημαίνεται στην έκθεση.
Για την εφαρμογή του προγράμματος, η έκθεση υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση και οι περισσότερες δυνάμεις της αντιπολίτευσης έχουν πλέον μια κοινή βάση, το νέο Μνημόνιο που ψήφισαν στη Βουλή. Σημασία έχει τώρα η εφαρμογή του, με όσες βελτιώσεις είναι ακόμα δυνατές. Αν αποτύχει, τότε η επιστροφή στην ανάπτυξη διακυβεύεται, σχολιάζεται ότι την κοινή βάση συσκοτίζει συχνά η ρητορική της πολιτικής αντιπαράθεσης και η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων. Όμως, η μεγάλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία υπέρ του νέου (τρίτου κατά σειρά) Μνημονίου παραμένει μείζον πολιτικό γεγονός και συνιστά λόγο αισιοδοξίας, καθώς ήταν ένα πρώτο βήμα για να αναιρεθεί ο διχασμός της πολιτικής και των πολιτών σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς και να δημιουργηθεί ελάχιστη συναίνεση για τους «κανόνες του παιχνιδιού».
ΘΑΝ. ΠΑΝ.
