Στην πιο επίκαιρη στιγμή, 60 ώρες προτού ανοίξουν οι κάλπες για το δημοψήφισμα, ήλθε η -για πολλούς προβλέψιμη- ομολογία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου περί της μη βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους. Με τη έκθεσή του υπό τον τίτλο "Greece - Preliminary draft debt sustainability analysis", που δημοσιοποίησε το απόγευμα της Πέμπτης, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δικαιώνει ουσιαστικά τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης, αφενός ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο αφετέρου ότι η όποια νέα συμφωνία συνομολογηθεί με τους δανειστές θα πρέπει να περιλαμβάνει αναδιάρθρωση του χρέους. Και τούτο διότι:
* Πρώτον, εμμέσως παραδέχεται την αποτυχία των μέχρι τούδε υφεσιακών μνημονιακών επιλογών.
* Δεύτερον, φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα της αναδιάρθρωσης -ακόμη και μέσω "κουρέματος" εάν δεν αποδώσουν καρπούς οι μεταρρυθμίσεις- του χρέους.
* Τρίτον, επιρρίπτει ρητώς και κατηγορηματικώς ευθύνες στην κυβέρνηση Σαμαρά τόσο για την επιδείνωση των δημοσίων οικονομικών όσο και για το πάγωμα των μεταρρυθμίσεων, αλλά και για τη μη βιωσιμότητα του χρέους. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, παρατηρήθηκαν μετά το καλοκαίρι του 2014 (οπότε το Ταμείο είχε κρίνει ως βιώσιμο το χρέος) μειωμένη μεταρρυθμιστική προσπάθεια που θα επηρεάσει ανάπτυξη και ιδιωτικοποιήσεις και χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα που οδηγούν σε νέες, σημαντικές χρηματοδοτικές ανάγκες. Όπως αναφέρει το Ταμείο, οι νέες αυτές εξελίξεις, που προστίθενται στο ήδη πολύ υψηλό χρέος, καθιστούν μη βιώσιμη τη δυναμική του.
Η αδυναμία εφαρμογής των αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ωθεί το Ταμείο, όπως αναφέρει το ίδιο, να προχωρήσει σε καθοδική αναθεώρηση των προβλέψεών του για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Όπως σημειώνεται, η ανάπτυξη της Ελλάδας δεν θα ξεπεράσει το εύρος του 1,5-2% τα επόμενα χρόνια, ενώ για να υλοποιηθεί αυτό το σενάριο απαιτείται επιστροφή της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία και εφαρμογή ευρείας κλίμακας μεταρρυθμίσεων. Όπως τονίζεται σε άλλο σημείο της έκθεσης του ΔΝΤ, η Ελλάδα είναι απίθανο να κατορθώσει να επιστρέψει στις αγορές υπό τις παρούσες συνθήκες.
Για τον λόγο αυτό, καθώς οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας δεν μπορούν να καλυφθούν από τις αγορές, είναι αναγκαία η συμβολή των Ευρωπαίων με χορήγηση δανείου, ύψους 36 δισ. ευρώ, έως τα τέλη του 2018.
Η πρόταση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου προβλέπει ενδεχόμενο κούρεμα του -μη βιώσιμου- χρέους κατά 30% και έως 53,1 δισ. ευρώ, σε κάθε περίπτωση όχι κάτι λιγότερο από άμεση επιμήκυνσή του κατά 20 χρόνια (περίοδος χάριτος) με 40 χρόνια (περίοδος ωρίμανσης) καθώς και νέο δανειακό πρόγραμμα 36 δισ. ευρώ από την ΕΕ που θα χρηματοδοτεί τις ύψους 51,9 δισ. ευρώ καθαρές χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για τα 3,5 χρόνια, ώς το τέλος 2018. Το δε χρέος της χώρας θα βρίσκεται στο 149,9% του ΑΕΠ το 2020 και κοντά στο 134,2% του ΑΕΠ το 2024, αξιολογούμενο έτσι ως μη βιώσιμο.
Κληθείς να σχολιάσει το περιεχόμενο της έκθεσης, ο επίτροπος Π. Μοσκοβισί αρνήθηκε να απαντήσει. Ερωτηθείς δε για τον λόγο για τον οποίο δεν μπήκε στην ατζέντα των διαπραγματεύσεων το χρέος όπως ήθελε η Ελλάδα, είπε πως ήταν όλοι σαφείς απέναντι στην Ελλάδα: πρώτα θα υπάρξουν μεταρρυθμίσεις και μετά θα ανοίξει η συζήτηση για το χρέος.
Από πλευράς ΔΝΤ, αξιωματούχος του Ταμείου ανέφερε στην Ουάσιγκτον ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του χρέους, ενώ οι χρηματοδοτικές ανάγκες της έχουν αυξηθεί σημαντικά, συμπληρώνοντας ότι η έκθεση δεν λαμβάνει υπόψη την πρόσφατη επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών στην Ελλάδα -το κλείσιμο των τραπεζών, την επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων και τη μη πληρωμή της τελευταίας δόσης προς το Ταμείο- γεγονότα τα οποία μπορεί να επηρεάσουν τις μελλοντικές βασικές προβλέψεις της έκθεσης. Σε κάθε περίπτωση, συμπλήρωσε, "οι χρηματοδοτικές ανάγκες έχουν αυξηθεί και λόγω της υπερχρέωσης της χώρας υπάρχει η ανάγκη για ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του χρέους...".
Τη δικαίωση της ελληνικής κυβέρνησης, μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης, επεσήμανε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γαβριήλ Σακελλαρίδης. Όπως δήλωσε, "το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δικαιώνει πλήρως την ελληνική κυβέρνηση, τόσο ως προς την άποψη της για τη μη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους όσο και ως προς την επιμονή της η όποια νέα συμφωνία με τους δανειστές να περιλαμβάνει οπωσδήποτε αναδιάρθρωση / κούρεμα του χρέους".
Θ.Π.
