Προς συμφωνία για την επέκταση επί ελληνικού εδάφους του ρωσικού αγωγού, που θα φτάνει έως τα ελληνοτουρκικά σύνορα, με σημαντικότατα οφέλη για τη χώρα, αλλά και για την Ε.Ε., οδεύει η ελληνική κυβέρνηση, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο τόσο στη συνεργασία με τη Ρωσία όσο και στον επαναπροσδιορισμό του ενεργειακού ρόλου και προσανατολισμού της Ελλάδας.
Το έδαφος προετοίμασε ήδη ο υπουργός ΠΑΠΕΝ Παναγιώτης Λαφαζάνης κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Μόσχα και τις συναντήσεις του με τον Ρώσο ομόλογό του και τον επικεφαλής της Gazprom και πλέον μένει να ληφθεί η πολιτική απόφαση σε συλλογικό επίπεδο από την κυβέρνηση και τον ίδιο τον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, που επισκέπτεται την Μόσχα στις 8 Απριλίου, ως προσκεκλημένος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο υπουργός, προϊδεάζοντας για τη θετική έκβαση και για τις άμεσες αποφασιστικές κινήσεις που είναι αναγκαίες σε αυτή τη φάση από την ελληνική πλευρά, έκανε λόγο για διατύπωση της τελικής θέσης σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ εκτίμησε ότι η επίσκεψη Τσίπρα στη Ρωσία θα καταστεί σταθμός για την ανάπτυξη των ελληνορωσικών σχέσεων.
Έθεσε το θέμα, καταρχήν, σε επίπεδο ενεργειακής αξίας, κάνοντας λόγο για "εξαιρετικά, έως πολύ εξαιρετικά και ουσιαστικά ωφελήματα για τη χώρα μας", που θα συγκεκριμενοποιηθούν εφόσον εκφραστεί η αναγκαία πολιτική βούληση για την κατασκευή του αγωγού και ξεκινήσουν σχετικές διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα σημαντικά κέρδη για την ελληνική πλευρά δεν αφορούν τόσο τη διαχείριση του αγωγού ("διόδια") που θα μπορούσε να αναληφθεί σε επίπεδο ενός πολυεταιρικού κοινοπρακτικού σχήματος με τη συμμετοχή και άλλων ευρωπαϊκών κρατών -καθιστώντας προφανές ότι στόχος είναι η ευρύτερη δυνατή διάσταση του έργου- όσο την εξοικονόμηση από τη διαμόρφωση χαμηλών τιμών φυσικού αερίου για την εγχώρια κατανάλωση, αλλά και τη συμμετοχή της χώρας μας στην εμπορία του φυσικού αερίου -δύο άξονες που βρίσκονται στην καρδιά της νέας ανεξάρτητης ενεργειακής πολιτικής που επιδιώκει η κυβέρνηση.
Κατά τον υπουργό, παράλληλα, αν ο αγωγός ευδοκιμήσει και προχωρήσει η κατασκευή του επί ελληνικού εδάφους, αυτό θα υποβοηθήσει και τις άλλες αποφάσεις που μπορεί να λάβει η Ρωσία προς όφελος της χώρας μας, δηλαδή τη μείωση των τιμών φυσικού αερίου της Gazprom προς τη ΔΕΠΑ, αλλά και περαιτέρω περιορισμό της ποινής στο πλαίσιο της ρήτρας "take or pay".
Σημείωσε ότι οι συμφωνίες με τρίτες χώρες θα είναι απολύτως συμβατές με το εθνικό αλλά και με το κοινοτικό δίκαιο, επαναλαμβάνοντας πάντως ότι δεν πρέπει να καταργηθεί η εθνική ευελιξία με την αναγόρευση της Κομισιόν σε ένα "ανεξέλεγκτο υπεραφεντικό" στις ενεργειακές πολιτικές των κρατών - μελών, τονίζοντας την ανάγκη ισότιμης συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα με τις μικρότερες χώρες να έχουν φωνή και υπόσταση, ενώ χαρακτήρισε λάθος για όλη την Ευρώπη την ενεργειακή απομόνωση της Ρωσίας και το "να σηκώνονται τεχνητά τείχη απέναντί της".
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στην πολιτική και γεωπολιτική διάσταση μιας τέτοιας απόφασης, που αποτελεί στην ουσία μια μοναδική "ευκαιρία" αλλαγής και του ρόλου της Ελλάδας στα ενεργειακά δεδομένα, καθώς θα αντικαταστήσει αφενός τον South Stream, αλλά κυρίως τον δρόμο του ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη, που περνά μέσα από την Ουκρανία, δίοδος που καταργείται από το 2019. Όπως τόνισε, "δεν βλέπω άλλη εναλλακτική λύση", σε επίπεδο Νότιου Διαδρόμου, σε προσιτό κόστος, ενώ επισήμανε ότι δεν θέλουμε να υπάρχει μονοπώλιο διασύνδεσης Ρωσίας - Ευρώπης για το αέριο, αναφερόμενος στον Βόρειο Διάδρομο, δηλαδή στη Γερμανία -που ήδη διεκδικεί αποκλειστικότητα στη διέλευση του αερίου. Αυτό, πρόσθεσε, θα σήμαινε την περαιτέρω γερμανοποίηση της Ευρώπης, ενώ είναι αναγκαίοι οι πολλαπλοί δρόμοι διέλευσης του αερίου για την ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια της Ε.Ε. Ανέφερε ότι οι σχεδιασμοί της Ρωσίας δεν αφορούν την Ιταλία, αλλά όδευση προς την Κεντρική Ευρώπη μέσω FYROM, Σερβίας κ.λπ. Εξάλλου επανέλαβε τη στήριξη του έτερου αγωγού ΤΑΡ, που θα μεταφέρει το αζέρικο αέριο, κάνοντας λόγο για δυνατότητα επιλογής στην αγορά που θα σχηματιστεί.
Ερωτηθείς για την αρνητική στάση των ΗΠΑ επισήμανε ότι μπορούν να έχουν οποιαδήποτε άποψη, ωστόσο κάθε χώρα εκτιμά και αυτή τα δικά της συμφέροντα και αναδεικνύει τη δική της οπτική και προοπτική, για να καταλήξει: "Εμείς δεν είμαστε υποτελείς κανενός".
Άλλα θέματα
Επιπλέον ο Π. Λαφαζάνης ανακοίνωσε ότι απέσπασε δεσμεύσεις της ρωσικής πλευράς για τη συμμετοχή μεγάλων ρωσικών εταιρειών στον διαγωνισμό για έρευνα - εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στα 20 οικόπεδα Δ. Ελλάδας - Ν. Κρήτης. Ανέφερε δε με νόημα ότι συνήθως οι ρωσικές εταιρείες δεν συμμετέχουν σε διαγωνισμούς χωρών - μελών της Ε.Ε. αυτού του χαρακτήρα και "εδώ μάλλον θα πρωτοτυπήσουμε", σημειώνοντας ότι η συμμετοχή πρέπει να είναι πολυεπίπεδη και πολυδιάστατη.
Δεν σχολίασε τις δηλώσεις Καμένου για συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο με τις ΗΠΑ, όμως επανέλαβε την ανάγκη οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και ειδικότερα στις περιοχές όπου συνορεύουν οι θαλάσσιες δυνατότητες ηπειρωτικής Τουρκίας - ελληνικών νησιών με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας και της Ε.Ε.
Ο υπουργός επισήμανε ότι και στα θέματα της μείωσης των τιμών στο αέριο και της ποινής "take or pay" η ρωσική πλευρά δεσμεύτηκε να τα εξετάσει με πολύ θετικό πνεύμα. Κατά πληροφορίες μείωση των τιμών, στα επίπεδα των άλλων χωρών, μπορεί να συμφωνηθεί από το 2016 ή και νωρίτερα, ενώ η ποινή από 100 εκατ. έχει σήμερα περιοριστεί στα 35 εκατ., αλλά υπάρχει δυνατότητα να "πέσει" και κάτω από 20 εκατ.
Τέλος, τέθηκε και το ζήτημα άρσης του εμπάργκο για τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα ως μια χειρονομία ανθρωπιστική, υπέρ του ελληνικού λαού, για το οποίο αναμένεται θετική εξέλιξη κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στη Μόσχα.
Αντιγόνη Ζούντα
