Στο δεύτερο μέρος της μελέτης της Παναγιώτας Μπούρα που δημοσιεύει σήμερα η "Αυγή", παρουσιάζονται με χαρακτηριστικά παραδείγματα οι στρεβλώσεις στο σύστημα του τεκμαρτού εισοδήματος και των τεκμηρίων.
Στρεβλώσεις οι οποίες οδηγούν σε τεράστιες αδικίες. Όπως, για παράδειγμα, να πληρώνει φορολογούμενος φόρο μεγαλύτερο και από τις ζημίες του!
Ή, ακόμη, να πληρώνει φόρο 2.821 ευρώ διαζευγμένη η οποία έχει ως μοναδικό εισόδημα ποσό 7.000 ευρώ από διατροφή!
Το δεύτερο μέρος της παρουσίασης είναι το ακόλουθο: Στρεβλώσεις του νέου συστήματος φορολογίας - Φόρος για ανύπαρκτο εισόδημα - Τεκμήρια
Της Παναγιώτας Μπούρα*
Άνεργοι, επαγγελματίες με ζημιές, καθώς και άλλες κατηγορίες φορολογουμένων φορολογούνται με βάση τεκμαρτά εισοδήματα (εισοδήματα δηλαδή που δεν υπάρχουν), με βάση τις διατάξεις για τις «αντικειμενικές δαπάνες» ή «τεκμήρια διαβίωσης» και με διαφορετικούς συντελεστές. Σημειώνεται ότι, εφόσον δηλώνεται πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα, η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης του φορολογούμενου ορίζεται σε 3.000 ευρώ για τον άγαμο και 5.000 ευρώ για τον έγγαμο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, με πρωτοβουλία του βουλευτή Λάρισας Δ. Γελαλή, κατέθεσε ερώτηση για την άδικη φορολογία των μικρών εισοδημάτων, ζητώντας να μη φορολογούνται οι μη έχοντες για εισοδήματα που δεν υπάρχουν.
Το υπουργείο Οικονομικών, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την κατακραυγή, προχώρησε στην ψήφιση σχετικής διάταξης που ορίζει ότι όποιος έχει πραγματικό εισόδημα έως 5.000 ευρώ ή τεκμαρτό εισόδημα έως 9.500 ευρώ φορολογείται με την κλίμακα των μισθωτών. Επομένως, δικαιούται μείωση φόρου με βάση τις αποδείξεις δαπανών, ώστε τελικά να μην πληρώνει φόρο. Με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι μπορεί να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες αποδείξεις για να τύχει της απαλλαγής του φόρου. Η διάταξη εξαιρεί όσους έχουν ατομική επιχείρηση, τους ελεύθερους επαγγελματίες και όσους έχουν εισόδημα από ενοίκια.
Οι εξαιρέσεις καθώς και τα χαμηλά προβλεπόμενα όρια πραγματικού ή τεκμαρτού εισοδήματος οδήγησαν στα παρακάτω παραδείγματα "φορολογικής τρέλας":
Παράδειγμα 1ο: Φόρος 3.148,60 ευρώ σε ατομική επιχείρηση που δήλωσε ζημιά 3.000 ευρώ! Φορολογούμενος με ατομική εμπορική επιχείρηση το 2013 δηλώνει ζημιά 3.000 ευρώ από την άσκηση της δραστηριότητάς του και μια ιδιοκατοικούμενη κατοικία 80 τ.μ. Η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης του φορολογούμενου ορίζεται στις 3.000 ευρώ και το τεκμήριο του διαμερίσματος ανέρχεται σε 3.200 ευρώ (80 τ.μ. x 40 ευρώ ανά τ.μ.). Θα φορολογηθεί για τεκμαρτό εισόδημα 6.200 και με συντελεστή 26%, δηλαδή 6.200 x 26% = 1.612, συν προκαταβολή 886,60 (55%), σύνολο 2.498,60. Με το εκκαθαριστικό του φόρου θα βεβαιωθεί και το τέλος επιτηδεύματος 650 ευρώ και επομένως η συνολική φορολογική επιβάρυνση είναι 3.148,60 ευρώ.
Παράδειγμα 2ο: Φόρος 5.083 ευρώ σε ελεύθερο επαγγελματία χωρίς εισόδημα, που κατέχει αυτοκίνητο μεσαίου κυβισμού και ιδιοκατοικούμενη κατοικία 70 τ.μ.! Ελεύθερος επαγγελματίας με πραγματικό εισόδημα μηδέν δηλώνει ένα αυοκίνητο Ι.Χ. 1.400 κυβικών εκατοστών και ιδιοκατοικούμενο διαμέρισμα 70 τ.μ. Για την ατομική δαπάνη διαβίωσής του προβλέπεται ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα 3.000 ευρώ, συν 5.200 ευρώ για το Ι.Χ, συν 2.800 ευρώ για την ιδιοκατοίκηση, οπότε προκύπτει ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα ύψους 11.000 ευρώ. Επειδή είναι ελεύθερος επαγγελματίας, ο φόρος υπολογίζεται με συντελεστή 26% και προκύπτει φόρος εισοδήματος 2.860 ευρώ και προκαταβολή φόρου 1.573 ευρώ, ενώ βεβαιώνεται και τέλος επιτηδεύματος ύψους 650 ευρώ. Το σύνολο δηλαδή που καλείται να πληρώσει είναι 5.083 ευρώ!
Παράδειγμα 3ο: Φόρος 466,86 ευρώ σε άνεργη με ετήσιο εισόδημα από ενοίκιο 80 ευρώ! Νέα, που έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της, αλλά είναι άνεργη, έχει ετήσιο εισόδημα από ενοίκια 80 ευρώ, επειδή της ανήκει ποσοστό 1/100 σε ακίνητο που κληρονόμησε. Ο φόρος που καλείται να πληρώσει είναι 300 ευρώ (τεκμαρτό εισόδημα 3.000 x 10%), συν συμπληρωματικό φόρο 1,20, συν προκαταβολή φόρου 165,66 ευρώ (55%), συνολικά 466,86 ευρώ.
Παράδειγμα 4ο: Φόρος 2.821 ευρώ σε διαζευγμένη με μοναδικό εισόδημα 7.000 ευρώ από διατροφή! Διαζευγμένη έχει μοναδικό εισόδημα 7.000 ευρώ τον χρόνο από διατροφή. Επειδή το εισόδημά της είναι πάνω από 5.000 ευρώ, θα φορολογηθεί με την κλίμακα των ελευθέρων επαγγελματιών, δηλαδή θα πληρώσει 1.820 ευρώ φόρο (7.000 x 26%), πλέον προκαταβολή φόρου 1.001 (55%) ευρώ, σύνολο 2.821 ευρώ.
Σε αυτά τα αποτελέσματα στη φορολογία εισοδήματος μας οδήγησαν οι "φωστήρες" της "φορολογικής μεταρρύθμισης" που ανέλαβαν να νομοθετήσουν, αφού οι υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠΟΙΚ έμειναν αποκλεισμένοι από την όλη διαδικασία.
Η κυβέρνηση, μέσω της «αναμόρφωσης» του φορολογικού συστήματος, επιτίθεται στους δοκιμαζόμενους από την κρίση συνανθρώπους μας, φορολογώντας ακόμη και τη φτώχεια, ενώ χαρίζεται προκλητικά στα μεγάλα εισοδήματα. Η σκληρή φορολόγηση των επαγγελματιών από το πρώτο ευρώ και οι υψηλοί συντελεστές ΦΠΑ ενθαρρύνουν τα φαινόμενα φοροδιαφυγής, ιδιαίτερα αφού οι προληπτικοί έλεγχοι της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων (ΓΓΔΕ) για την έκδοση αποδείξεων είναι ουσιαστικά «παγωμένοι» με ευθύνη της κυβέρνησης και της τρόικας, μετά τη διάσπαση του ΣΔΟΕ τον περασμένο Νοέμβριο και τη μεταφορά της αρμοδιότητας στη ΓΓΔΕ. Επιπλέον, ενώ η κυβέρνηση έδειξε μεγάλη σπουδή για να νομοθετήσει σε βάρος των χαμηλών και των μεσαίων στρωμάτων, οι έλεγχοι στις εκκρεμείς υποθέσεις φοροδιαφυγής, π.χ. λίστα Λαγκάρντ, εμβάσματα εξακολουθούν να "τρέχουν" με ρυθμούς χελώνας, χαρίζοντας φορολογική ασυλία στους έχοντες και κατέχοντες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται για δίκαια κατανομή των φορολογικών βαρών, όπου ο καθένας θα συνεισφέρει ανάλογα, όχι μόνο με τα εισοδήματά του αλλά και με τις ανάγκες του. Η δέσμευση αυτή θα ανατρέψει τη λογική της συγκυριακής εισπρακτικής λογικής, ενώ θα στηρίξει τα χρεωμένα νοικοκυριά με μέτρα άμεσης ανακούφισης.
Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη φορολογία του εισοδήματος των φυσικών προσώπων είναι όλα τα εισοδήματα, ανεξαρτήτως πηγής, να φορολογούνται με την ίδια κλίμακα, που θα έχει προσωπικό αφορολόγητο και προοδευτικούς συντελεστές φορολόγησης, ώστε η φορολογική επιβάρυνση να είναι αντίστοιχη της φοροδοτικής ικανότητας.
Τα φορολογικά έσοδα θα αυξηθούν με την εμπέδωση φορολογικής συνείδησης, μέσω της φορολογικής δικαιοσύνης και της διαφάνειας στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος, την πάταξη της φοροδιαφυγής και τέλος τη μεταφορά του φορολογικού βάρους από τα χαμηλά και μεσαία στα μεγάλα και πολύ μεγάλα εισοδήματα και τις μεγάλες περιουσίες.
* Η Παναγιώτα Μπούρα είναι επιστημονική συνεργάτις της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ΣΥΡΙΖΑ και στέλεχος της ομάδας Φορολογικής Πολιτικής
