Εάν υπάρχουν ακόμη αμφιβολίες για την αποτυχία της πολιτικής της λιτότητας στην Ευρώπη, βγήκε χθες η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία να τις διαλύσει. Μετά από τρία χρόνια που τα περισσότερα κράτη-μέλη μπαινοβγαίνουν στη διαδικασία περί υπερβολικού ελλείμματος, και κάνουν περισσότερο ή λιγότερο αιματηρές περικοπές στις δαπάνες τους για να το μειώσουν στο κατά Μάαστριχ «νόμιμο» 3% του ΑΕΠ, τους ξεφεύγει όλο και περισσότερο το άλλο όριο του Συμφώνου Σταθερότητας, που λέει ότι το δημόσιο χρέος πρέπει να περιοριστεί στο 60%.
Το δημόσιο χρέος όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά αυξάνεται συνεχώς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το πρώτο τρίμηνο του 2014 το μέσο δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 93,9% του ΑΕΠ. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, στο τέλος του τέταρτου τριμήνου του 2013, το χρέος ήταν της τάξης του 92,7%. Ελάχιστα καλύτερα είναι τα πράγματα στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το μέσο δημόσιο χρέος να έχει αυξηθεί στο 88%, από 87,2% προ τριμήνου. Και για να πάρετε μια ιδέα για τι ποσά μιλά η Eurostat, το σύνολο του δημόσιου χρέους της Ε.Ε. ανέρχεται σε 11.571.048.000.000 ευρώ (11,5 τρισεκατομμύρια για όσους βαριούνται να μετρήσουν τα μηδενικά).
Το υψηλότερο ποσοστό χρέους διατηρεί η Ελλάδα με 174,1% του ΑΕΠ, ακολουθούμενη από την Ιταλία (135,6%), την Πορτογαλία (132,9%) και την Κύπρο (112,2%). Τα χαμηλότερα ποσοστά εντοπίζονται στην Εσθονία (10%), τη Βουλγαρία (20,3%) και το Λουξεμβούργο (22,8%).
Να σημειωθεί ότι και πιο ένθερμες υποστηρίκτριες των κανόνων του Μάαστριχ τους παραβιάζουν: Το χρέος της Γερμανίας ήταν 77,3% του ΑΕΠ, πολύ πάνω από το «νόμιμο» 60%. Πολύ υψηλότερο είναι το γαλλικό δημόσιο χρέος, που έχει εκτιναχθεί στο 96,6%, ελάχιστα χαμηλότερο από αυτό της Ισπανίας (96,8%), η οποία όταν μπήκε στην κρίση ήταν από τους σχετικά καλούς μαθητές του Μάαστριχ.
Τουλάχιστον όμως η Γερμανία κατάφερε το τελευταίο τρίμηνο να μειώσει το χρέος της κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, όπως άλλωστε και η Ελλάδα - η οποία ωστόσο, σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2013 το είχε αυξήσει κατά 13,5 μονάδες. Πρωταθλήτρια στη μείωση του χρέους αναδείχθηκε, πάντως, η Πολωνία, που το έριξε κατά ολόκληρες 7,6 μονάδες, στο απόλυτα «νόμιμο» 49,5%.
Αντίθετα, δεκαεννιά χώρες αύξησαν το χρέος τους το τελευταίο τρίμηνο, με πρώτη τη Σλοβενία, που κάθε τρεις και λίγο φέρεται ως υποψήφια για Μνημόνιο, κατά 7%, στο 78,7%, δεύτερη την Ουγγαρία, κατά 5%, στο 84,3%, ενώ την τρίτη θέση μοιράζονται με αύξηση κατά 3,9% το Βέλγιο (105,1%) και η Πορτογαλία.
Τα απογοητευτικά στοιχεία της Eurostat ενισχύουν τα επιχειρήματα εκείνων που ζητούν ένα πιο... αργό συμμάζεμα των δημόσιων οικονομικών (Γαλλία, Ιταλία), αλλά και όσων επιμένουν ότι είναι απαραίτητη μια συνολική διευθέτηση του χρέους στην Ευρωζώνη - από τον ΣΥΡΙΖΑ και την ευρωπαϊκή Αριστερά μέχρι τους Γερμανούς «σοφούς» συμβούλους της κυβέρνησης Μέρκελ, με διαφορετική πρόταση ο καθένας.
Ωστόσο, η δύναμη των επιχειρημάτων δεν είναι αρκετή για να αλλάξει η πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη. Πολλές φορές η διαπραγμάτευση γίνεται με σχεδόν... θεολογικούς όρους, αφού οι πολίτες των περισσότερων χωρών του Βορρά -με πιο άκαμπτους τους Γερμανούς- είναι πεπεισμένοι ότι η δημοσιονομική πειθαρχία είναι η μέγιστη αρετή και κάθε… αμάρτημα των άλλων θα το πληρώσουν κάποια στιγμή και οι ίδιοι. Οπότε, για όσο διάστημα δεν αλλάζει ο συσχετισμός δυνάμεων, το πιο πιθανό σενάριο είναι να συνεχίσει να σέρνεται η ευρωκρίση -και να διατηρείται υψηλό το χρέος- με επιμέρους μικρές βελτιώσεις στον τομέα της αναπτυξιακής πολιτικής, ώστε τουλάχιστον οι χώρες που είναι έτοιμες να εκμεταλλευτούν μια κάποια χαλάρωση να βρουν τους πόρους για μια μάλλον αναιμική ανάκαμψη.
