Στο κρεοπωλείο του Δημήτρη Βαλλιανού, λίγο πάνω από την πλατεία στο Ληξούρι, ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει πριν από τις 26 Ιανουαρίου. Κόσμος μπαινοβγαίνει, οι υπάλληλοι εξυπηρετούν με κέφι, ενώ στους τοίχους δεν υπάρχουν ρωγμές και τα πάντα στο μαγαζί είναι στη θέση τους.
Τα φαινόμενα απατούν. Η επιστροφή στην κανονικότητα για τον Δ. Βαλλιανό και τους υπόλοιπους επιχειρηματίες του νησιού φαίνεται πως καθυστερεί πολύ. "Μπορεί η Κεφαλλονιά να μην βούλιαξε από τα Ρίχτερ, αλλά θα βουλιάξει από τα χρέη" μας λένε οι ντόπιοι, καθώς βλέπουν την οικονομική καταστροφή προ των πυλών ως αποτέλεσμα των καταστροφών αλλά και της δυσκινησίας του κρατικού μηχανισμού. Σε απάντηση έχουν δημιουργήσει συντονιστικό και με συγκεκριμένα αιτήματα ζητούν από την κυβέρνηση να δράσει άμεσα.
Τα "τραβηγμένα" σκηνικά του χολιγουντιανού Λοχαγού Κορέλι, γεμάτα από γκρεμοτσακισμένα κτήρια και κλειστούς από τα χαλάσματα δρόμους, δεν διαφέρουν σε πολλά από την εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το Ληξούρι. Δύο εβδομάδες μετά τον πρώτο μεγάλο σεισμό η Παλλική συνεχίζει να ζει σε ρυθμούς... Ρίχτερ (τελευταίο "ηχηρό" πέρασμα του Εγκέλαδου χθες το πρωί στις 10.23, έντασης 4,4 Ρίχτερ) και να σπάει σε όλο περισσότερα κομμάτια. Από τα σπίτια ελάχιστα έχουν γλιτώσει. Τα μαγαζιά πάλι, στην πλειονότητά τους, μένουν κλειστά, ενώ κι όσα μένουν ανοικτά υπολειτουργούν, καθώς η πλειονότητα του κόσμου έχει φύγει υπό τον φόβο νέων μεγάλων σεισμικών δονήσεων.
Αναντίστοιχος της βαρύτητας της κατάστασης είναι ο συντονισμός για την υποστήριξη των πληγέντων. Οι μαγαζάτορες έχουν να περάσουν από μακρά γραφειοκρατική διαδικασία προκειμένου να καταγραφούν οι ζημιές τους και να περάσουν στο επόμενο στάδιο, που είναι η αποζημίωση. Το χαρτί που έφτασε στα χέρια του Δ. Βαλλιανού και των υπολοίπων είναι μια φόρμα που για να συμπληρωθεί πρέπει να εκπληρωθούν... δεκάδες αστερίσκοι.
Ζητούν τιμολόγια για υπολογιστές... δεκαετίας
Οι ζημιές που φαίνονται στο μαγαζί αφορούν προϊόντα (κρασιά, μπαχαρικά και άλλα είδη φαγητού) και μηχανήματα (ηλεκτρονικοί υπολογιστές). Τις ζημιές αυτές για να τις καταγράψει θα πρέπει ν' ανακαλύψει τον... προμηθευτή τους. "Πρέπει να βρούμε δηλαδή χαρτιά που δεν έχουμε γιατί έχουν περάσει χρόνια. Αλλά, ακόμα κι αν τα βρούμε, θα πρέπει για να πάρουμε αποζημίωση να συλλέξουμε όλη αυτή τη χαρτούρα;" είναι η ειλικρινής απορία του Δ. Βαλλιανού.
Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα των μέτρων ενίσχυσης, θα πρέπει να παραδοθούν στην αρμόδια υπηρεσία για κάθε προϊόν, από ένα βαζάκι με μπαχαρικά μέχρι έναν υπολογιστή που "αγοράστηκε πριν από πολύ καιρό", τα τιμολόγιά τους. Τα υπόλοιπα αφορούν διαδικαστικά ζητήματα, ωστόσο συμπληρώνουν το όργιο ενός γραφειοκρατικού μαρτυρίου στο οποίο υποβάλλονται οι σεισμόπληκτοι. Συγκεκριμένα απαιτούνται: Τίτλοι ιδιοκτησίας ακινήτου στο οποίο στεγάζεται η επιχείρηση, φορολογικές δηλώσεις επιχειρήσεως τα δυο τελευταία χρόνια, δηλώσεις ΦΠΑ, απογραφή προηγούμενου έτους, ασφαλιστήριο συμβόλαιο επιχείρησης και δικαιολογητικά για τη νόμιμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε όλα αυτά προστίθεται η μετακίνηση στο Αργοστόλι για την κατάθεση των εγγράφων. "Για να πας και να 'ρθεις θέλεις, μαζί με τη δουλειά που θα γίνει εκεί, 2-3 ώρες. Έχουμε μαγαζιά, δεν μπορούμε να τ' αφήσουμε έτσι".
Δύο εβδομάδες μετά, ζητάνε φωτογραφίες...
Η συλλογή των δικαιολογητικών είναι το ένα κομμάτι για να εγκριθεί η αποζημίωση. Το άλλο είναι η φωτογράφιση των ζημιών. "Μου λένε στην ουσία ότι πρέπει να φωτογραφίσω γλειφιτζούρια και γάλατα. Είναι δυνατόν να είχα αφήσει δύο εβδομάδες, γιατί τόσο τους πήρε να μας πουν για τις αποζημιώσεις, γάλατα και χυμούς στο πάτωμα;" λέει η Γερασιμούλα Ελευθεράτου, ιδιοκτήτρια παντοπωλείου στο λιμάνι του Ληξουρίου.
Άνοιξε το μαγαζί της πριν από τρία χρόνια εκμεταλλευόμενη πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για τους ανέργους, βάσει του οποίου όμως προβλέπεται επιχορήγηση πέντε χρόνων. Αν δεν είχε υπάρξει σεισμός, η επιχείρηση θα έμπαινε στην τελική ευθεία ανάπτυξης κι έτσι η Γ. Ελευθεράτου θα ζούσε με αξιοπρέπεια, χωρίς το άγχος για τον επόμενο λογαριασμό. Τώρα όμως τα δεδομένα είναι διαφορετικά, καθώς, αν το κτήριο κριθεί ακατάλληλο, τότε θα πρέπει ν' αλλάξει χώρο. "Αυτό σημαίνει ότι θα έχω νέα έξοδα για την εγκατάσταση, τα οποία όμως δεν μπορώ να καλύψω".
"Αντί για κρέατα, κρεμάμε τα ρούχα στο ψυγείο"
Για τα μαγαζιά με τρόφιμα οι δυσκολίες είναι εξ ορισμού μεγαλύτερες. "Έχουμε πράγματα που λήγουν. Εφόσον δεν υπάρχει κατανάλωση, πολλά θα χαλάσουν, άρα θα έχουμε ζημία στο εμπόρευμα" αναφέρει ο Δ. Βαλλιανός. Το μεγάλο του ψυγείο μένει άδειο και έχει αποκτήσει... άλλη χρησιμότητα. "Κρεμάμε πια τα ρούχα". Τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζει και η Γ. Ελευθεράτου, που θίγει μια ακόμα παράμετρο: "Είμαστε υπέρ της αλληλεγγύης και της διανομής τροφίμων. Όμως πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη και για μας, διότι, αν κι αυτοί που έχουν μείνει δεν ψωνίζουν, δεν έχουμε λόγο ύπαρξης".
Σε δράσεις προχωρά το Συντονιστικό
"Οι αποζημιώσεις πρέπει να δοθούν άμεσα" τονίζουν οι επαγγελματίες στην Παλλική, που συναντήθηκαν πρώτη φορά την Πέμπτη στο πλαίσιο δημιουργίας συντονιστικού για τα αιτήματά τους. Αυτό θα είναι το πρώτο βήμα, λένε, "για να μπορέσει να επανέλθει η ζωή στον τόπο μας". Οι επαγγελματίες ζητούν απλές λύσεις. "Δεν χρειάζεται να φέρουμε τιμολόγια για το κάθε τι στα μαγαζιά μας. Μπορούν να συγκρίνουν τον τζίρο που θα έχουμε αυτόν τον μήνα και ανάλογα με τη διαφορά που θα προκύψει, να οριστεί ποσό που θα μας βοηθήσει".
Αφού αποκατασταθούν οι ζημιές, το επόμενο βήμα είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να να κρατηθούν οι επιχειρήσεις. Δεδομένου ότι τα χωριά της Παλλικής έχουν αδειάσει, η οικονομική δραστηριότητα θα καθυστερήσει να ομαλοποιηθεί. "Αυτή τη στιγμή μπαίνουμε μέσα. Όμως το ρεύμα, το νερό, τα νοίκια μας, τα χρέη μας σε δάνεια και εφορίες δεν εξαφανίζονται ούτε σταματούν" λέει ο Δ. Βαλλιανός. Ζητούν μια πολιτική που θ' απαντά σε όλες τις ανάγκες, όπως στην περίπτωση της Γ. Ελευθεράτου, που θα προβλέπεται κάλυψη των εξόδων της μετεγκατάστασής της.
Τα αιτήματα τους θα τα υποβάλλουν "προς την Πολιτεία και κάθε πολιτικό κόμμα και αρμόδιο φορέα". Μερικά από τα σημαντικότερα, πέραν των όσων αναφέρθηκαν: διετής επιδότηση ενοικίου στέγης για όλους τους επαγγελματίες, κρατική επιχορήγηση ασφαλιστικών εισφορών επαγγελματιών και εργαζομένων τους, άμεση δημιουργία γραφείου εξυπηρέτησης φορολογουμένων στο Ληξούρι, πάγωμα όλων των δανείων επίσης για δύο χρόνια κ.ά.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ