Ερώτηση για το θεσμικά παράδοξο γεγονός, να αξιολογούνται εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στα Μειονοτικά σχολεία της Θράκης από στελέχη που έχουν τοποθετηθεί στη θέση τους με απευθείας τοποθέτηση, γεγονός που υπονομεύει εκ των πραγμάτων, την ούτως ή άλλως στρεβλή και απαράδεκτη διαδικασία αξιολόγησης, όπως την προωθεί η κυβέρνηση, κατέθεσαν 12 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας και τομεάρχη Εσωτερικών, Θεόφιλου Ξανθόπουλου.
«Η εμμονή του υπουργείου Παιδείας στην οριζόντια εφαρμογή μιας τιμωρητικής και γραφειοκρατικής αξιολόγησης, συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην εκπαιδευτική κοινότητα. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει διατυπώσει και με σαφήνεια τη ριζική του αντίθεση σε ένα μοντέλο που, αντί να αναβαθμίζει το δημόσιο σχολείο και να υποστηρίζει τον εκπαιδευτικό, λειτουργεί ως εργαλείο χειραγώγησης», επισημαίνουν οι βουλευτές.
«Ωστόσο, στον ευαίσθητο και ιδιάζοντα χώρο της Μειονοτικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη Θράκη, η εφαρμογή του εν λόγω συστήματος προσλαμβάνει διαστάσεις θεσμικού παραλογισμού και καταστρατηγεί κάθε έννοια ισονομίας. Την ίδια στιγμή που για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας η αξιολόγηση διενεργείται από στελέχη τα οποία έχουν επιλεγεί μέσω (έστω και προβληματικών) διαδικασιών κρίσεων και αντικειμενικής μοριοδότησης, στα Μειονοτικά Σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης οι αξιολογητές τοποθετούνται με καθεστώς απευθείας διορισμού. Και συγκεκριμένα, οι Διευθυντές και Υποδιευθυντές των Μειονοτικών σχολείων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης που επιλέγονται για θητεία ενός έτους, καλούνται να αξιολογήσουν τους υφισταμένους τους, ΕΝΩ δεν έχουν υποβληθεί οι ίδιοι σε καμία συγκριτική διαδικασία κρίσεων, ούτε ΚΑΙ διαθέτουν τη μοριοδότηση που απαιτείται για τα αντίστοιχα στελέχη στην υπόλοιπη χώρα», προσθέτουν.
Με τον τρόπο αυτό, επισημαίνουν οι βουλευτές, η ούτως η άλλως προβληματική διαδικασία αξιολόγησης η οποία λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός ελέγχου και πειθάρχησης των εκπαιδευτικών παρά ως θεσμός αναβάθμισης του σχολείου και του εκπαιδευτικού έργου, υπονομεύεται ακόμη περισσότερο. Για τους λόγους αυτούς θέτουν στην υπουργό Παιδείας σειρά ερωτημάτων, σχετικά με το νομικό και ηθικό έρεισμα της συγκεκριμένης αξιολογικής διαδικασίας, την διασφάλιση του αδιάβλητου και της αντικειμενικότητας καθώς και την εγκυρότητα της, Ρωτούν επίσης αν προτίθεται η κυβέρνηση να αναστείλει άμεσα την αξιολογική διαδικασία των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στα Μειονοτικά Σχολεία της Θράκης, μέχρις ότου θεσμοθετηθεί και εφαρμοστεί ένα διαφανές, αξιοκρατικό σύστημα επιλογής στελεχών, πλήρως εναρμονισμένο με τις αρχές του κράτους δικαίου και της ισονομίας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Ερώτηση
Προς την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Θέμα: Θεσμικό παράδοξο, παραβίαση ισονομίας και έλλειψη αξιοκρατίας στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στα Μειονοτικά Σχολεία Θράκης
«Η εμμονή του υπουργείου Παιδείας στην οριζόντια εφαρμογή μιας τιμωρητικής και γραφειοκρατικής αξιολόγησης (Ν. 4823/2021) συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην εκπαιδευτική κοινότητα. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει διατυπώσει εγκαίρως και με σαφήνεια τη ριζική του αντίθεση σε ένα μοντέλο που, αντί να αναβαθμίζει το δημόσιο σχολείο και να υποστηρίζει τον εκπαιδευτικό, λειτουργεί ως εργαλείο χειραγώγησης.
Ωστόσο, στον ευαίσθητο και ιδιάζοντα χώρο της Μειονοτικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη Θράκη, η εφαρμογή του εν λόγω συστήματος προσλαμβάνει διαστάσεις θεσμικού παραλογισμού και καταστρατηγεί κάθε έννοια ισονομίας.
Συγκεκριμένα, την ίδια στιγμή που για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας η αξιολόγηση διενεργείται από στελέχη τα οποία έχουν επιλεγεί μέσω (έστω και προβληματικών) διαδικασιών κρίσεων και αντικειμενικής μοριοδότησης, στα Μειονοτικά Σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης οι αξιολογητές τοποθετούνται με καθεστώς απευθείας διορισμού. Το καθεστώς αυτό διαιωνίζει αναχρονιστικές πρακτικές περασμένων δεκαετιών. Είναι ενδεικτικό ότι, ήδη από το 1978, ο καθορισμός του τρόπου διορισμού Διευθυντών και Υποδιευθυντών των Μειονοτικών Δημοτικών Σχολείων γινόταν με αποφάσεις του Νομάρχη, ύστερα από απλή πρόταση των Επιθεωρητών.
Η ίδια αυτή λογική της «απευθείας τοποθέτησης» συντηρείται μέχρι σήμερα (βάσει της Υ.Α. 111597/Ζ1 - ΦΕΚ 2120/Β/28-8-2013), δημιουργώντας ένα εξόχως προβληματικό πλαίσιο στην επιλογή των παραπάνω θέσεων ευθύνης, επιλογή που βασίζεται σε εξαιρετικά ασαφή και υποκειμενικά κριτήρια (π.χ. «προσωπικότητα», «ικανότητα επίλυσης προβλημάτων»), αφήνοντας ορθάνοιχτο το παράθυρο για πελατειακές και κομματικές εξαρτήσεις. Ταυτόχρονα, δημιουργεί ένα ιδιότυπο “καθεστώς ομηρίας”, αφού η θητεία των εν λόγω στελεχών είναι ετήσια και η διαρκής ανασφάλεια της ετήσιας ανανέωσης μετατρέπει τους αξιολογητές σε «όμηρους» της εκάστοτε πολιτικής και διοικητικής ηγεσίας, αναιρώντας, εκ των πραγμάτων, την ανεξαρτησία και την αμεροληψία της κρίσης τους απέναντι στους εκπαιδευτικούς.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι οι Διευθυντές και Υποδιευθυντές των Μειονοτικών σχολείων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης που πλέον καλούνται να αξιολογήσουν τους υφισταμένους τους, δεν έχουν υποβληθεί οι ίδιοι σε καμία συγκριτική διαδικασία κρίσεων, ούτε διαθέτουν τη μοριοδότηση που απαιτείται για τα αντίστοιχα στελέχη στην υπόλοιπη χώρα.
Κατόπιν των ανωτέρω,
Επειδή η όλη διαδικασία αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, όπως επιχειρείται από την κυβέρνηση, λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός ελέγχου και πειθάρχησης παρά ως θεσμός αναβάθμισης του σχολείου και του εκπαιδευτικού έργου,
Επειδή, ειδικότερα στα μειονοτικά σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, η διαδικασία της αξιολόγησης υπονομεύεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι οι επιφορτισμένοι με αυτή, διευθυντές και υποδιευθυντές των σχολείων, επιλέγονται και τοποθετούνται απευθείας από τις Διευθύνσεις, χωρίς να έχει μεσολαβήσει κάποια διαδικασία αντικειμενικής αξιολόγησης προσόντων, ανάλογη με όσα ισχύουν για τους διευθυντές των υπόλοιπων σχολείων
Ερωτάται η αρμόδια υπουργός:
Με ποιο νομικό και ηθικό έρεισμα επιβάλλεται η αξιολόγηση εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στα Μειονοτικά σχολεία της Θράκης από στελέχη τα οποία δεν έχουν επιλεγεί μέσω των θεσμοθετημένων, αξιοκρατικών διαδικασιών κρίσεων που ισχύουν για το σύνολο της υπόλοιπης εκπαιδευτικής κοινότητας;
Πώς διασφαλίζεται το αδιάβλητο, η αντικειμενικότητα και η αμεροληψία της αξιολογικής διαδικασίας, όταν οι ίδιοι οι αξιολογητές τελούν υπό καθεστώς ετήσιας θητείας, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους σε πιέσεις και εξαρτώμενους από την εκάστοτε Διοίκηση;
Έχει εξεταστεί η νομική εγκυρότητα των μέχρι σήμερα διενεργηθεισών αξιολογήσεων από στελέχη απευθείας τοποθέτησης και προτίθεται το Υπουργείο να τις κηρύξει ακυρωτέες, εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της αξιοκρατικής και θεσμικά προβλεπόμενης επιλογής αξιολογητών;
Προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής ένστασης ή άλλου ένδικου μέσου από τους θιγόμενους εκπαιδευτικούς;
Προτίθεται το υπουργείο να αναστείλει άμεσα την αξιολογική διαδικασία των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στα Μειονοτικά Σχολεία της Θράκης, μέχρις ότου θεσμοθετηθεί και εφαρμοστεί ένα διαφανές, αξιοκρατικό σύστημα επιλογής στελεχών, πλήρως εναρμονισμένο με τις αρχές του κράτους δικαίου και της ισονομίας;».
Οι ερωτώντες βουλευτές
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Τσαπανίδου Πόπη
Ακρίτα Έλενα
Γαβρήλος Γιώργος
Δούρου Ρένα
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κώστας
Νοτοπούλου Κατερίνα
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γιώργος
Ψυχογιός Γιώργος
