Η Αθήνα, χρειάζεται ένα σαφές σχέδιο αναβάθμισης και σταθερότητας, που θα διασφαλίζει την προστασία της πολυλειτουργικότητάς της, απέναντι στις εφήμερες επιδιώξεις της αγοράς, καθιστά σαφές ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων Χωροτακτών, ενόψει της ολοκλήρωσης του Β’ σταδίου της μελέτης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου για τον Δήμο Αθηναίων. Σε πρόσφατο ψήφισμά του, επισημαίνει ότι προτεραιότητα για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο θα πρέπει να είναι η διαμόρφωση ενός οράματος για την πόλη, που να συνοδεύεται από σαφείς στόχους για την επόμενη περίοδο, λαμβάνοντας απαραίτητα υπόψη τις κατευθύνσεις του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας-Αττικής για τον Μητροπολιτικό ρόλο της πόλης .
Μείωση υψών και συντελεστών
Όπως εξηγεί αναλυτικά ο ΣΕΠΟΧ, ο πολεοδομικός σχεδιασμός για την Αθήνα θα πρέπει τεκμηριωμένα να δώσει κατευθύνσεις και να προτείνει ρυθμίσεις για τα κρίσιμα ζητήματα της πόλης, τα θέματα των ελεύθερων χώρων, του πρασίνου, της κλιματικής αλλαγής, της κατοικίας/στέγασης, του εξευγενισμού, του τουρισμού. Aρα, να προτείνει τις αντίστοιχες πολιτικές: προγράμματα για την κατοικία, αντικίνητρα για εγκαταλειμμένα/κενά κτίρια, μέτρα για την αντιμετώπιση του υπερτουρισμού και των βραχυχρόνιων μισθώσεων, τον μετασχηματισμό της παραγωγικής βάσης, τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, μέτρα για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και ανάδειξης του Μητροπολιτικού ρόλου της Αθήνας. Επιπρόσθετα το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο θα πρέπει να επικεντρωθεί σε κρίσιμα τοπικά ζητήματα της πόλης, των οποίων η ρύθμιση εκκρεμεί και τα οποία γίνονται αντικείμενο δράσης και διεκδικήσεων τοπικών κοινωνικών ομάδων και να υποδείξει λύσεις, υπό το πρίσμα της συνολικής θεώρησης της πόλης. Ξεκαθαρίζει δε πως σε κάθε περίπτωση , δεν θα πρέπει τα κρίσιμα αστικά ζητήματα επιπέδου ΤΠΣ, να αναπέμπονται σε μεταγενέστερο σχεδιασμό με ρυθμίσεις σημειακού χαρακτήρα και χωρίς δεσμευτική κατεύθυνση. Ταυτόχρονα θεωρεί πως επιβάλλεται το ΤΠΣ να πάρει θέση ξεκάθαρα στο ζήτημα των κρίσιμων πολεοδομικών μεγεθών, με την κατάργηση αύξησης του ύψους και των bonus στη δόμηση (στη βάση των Αποφάσεων του ΣτΕ και των ειδικών ρυθμίσεων που ισχύουν στο κέντρο) και με περαιτέρω δυνατότητα μείωσης ύψους και συντελεστή δόμησης, κατά περίπτωση.
Ασκεί κριτική για τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που τίθενται στην μελέτη , με αποτέλεσμα να μην « επιτρέπουν την ωρίμανση της προμελετητικής διαδικασίας, τη συλλογή στοιχείων, τη συσχέτιση μεταξύ τους ώστε να εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα για τον χωρικό σχεδιασμό» . Αμφισβητεί και τα συμπεράσματα, της διαβούλευσης , «δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα» λέει υπογραμμίζοντας ότι « η ίδια η διαβούλευση αντιμετωπίστηκε προσχηματικά κι όχι ως μια ουσιαστική διαδικασία του σχεδιασμού».
Πολύτιμα τα Πάρκα και τα Άλση
Στα κρίσιμα θέματα, εντάσσει τα Πάρκα και Άλση, με ιδιαίτερη μέριμνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδί και Ιλισίων, για τα οποία θα πρέπει να αναδειχτεί η σχέση τους με τον Υμηττό. Ειδικότερα για το Πάρκο Γουδί θα πρέπει στη βάση του υφιστάμενου πλαισίου Προστασίας αλλά και του υπό θεσμοθέτηση Π. Δ/τος Υμηττού, το ΤΠΣ να υποδείξει τον κατάλληλο σχεδιασμό για την απαγόρευση της διαμπερούς κυκλοφορίας, τη ρύθμιση των χρήσεων, την κατοχύρωση των κοινόχρηστων χώρων με πολεοδομικό σχέδιο, τις σχετικές παραχωρήσεις από τους δημόσιους φορείς και την θέσπιση ενός διαχειριστικού σχήματος που θα υπερβαίνει την διάχυση ευθυνών και αρμοδιοτήτων.
Υπενθυμίζει την αντίθεσή του, στη μεταφορά των υπηρεσιών δημόσιας διοίκησης από το κέντρο της πόλης στις πρώην εγκαταστάσεις της ΠΥΡΚΑΛ στον Υμηττό-Δάφνη καθώς αυτή θα υπονομεύσει τη λειτουργική συνοχή και τη ζωντάνια του αστικού ιστού. Σε κάθε περίπτωση , σημειώνει, το ΤΠΣ θα πρέπει να στηρίξει την λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης στο κέντρο της πόλης από τη σκοπιά της πολυλειτουργικότητας.
Όχι τσιμέντο στον Ελαιώνα
Ο ΣΕΠΟΧ, σημειώνει ακόμη ότι το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Αθήνας οφείλει να ενσωματώσει και να ασχοληθεί με τα εξής :
- στον σχεδιασμό του Ελαιώνα, να δώσει σαφείς κατευθύνσεις για τη ρύθμιση των χρήσεων γης και την ολοκλήρωση του χωρικού πλαισίου της περιοχής. Υπογραμμίζει ότι η πράξη εφαρμογής δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, γεγονός που καθιστά αναγκαία την άμεση αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων και την αποσαφήνιση των κατευθύνσεων ενώ σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να υπάρξει επιβάρυνση της περιοχής με αύξηση ύψους και σφράγιση του εδάφους.
- στα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, να διασφαλίσει το πείραμα κοινωνικής κατοικίας που αναπτύσσεται στο χώρο εδώ και πάνω από δεκαετία, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα πολεοδομικού εξευγενισμού, εμπορευματοποίησης και αλλοίωσης του ιστορικού και κοινωνικού χαρακτήρα της περιοχής. Τα Προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας, αποτελούν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον παράδειγμα κοινωνικής κατοικίας- αυτοδιαχείρισης, αυτονομίας και συλλογικής οργάνωσης, σχολιάζει.
- να τοποθετηθεί ξεκάθαρα στο θέμα της Ακαδημίας Πλάτωνος, διασφαλίζοντας την ακεραιότητα και τον διττό χαρακτήρα του Αρχαιολογικού Άλσους. Το ΤΠΣ αποτελεί το κατάλληλο εργαλείο να προτείνει την άρση της έωλης θεσμικά χωροθέτησης του Μουσείου της Πόλης των Αθηνών με νόμο το 2002 (ν. 3057/2002) και να προβλέψει ρητά τη χωροθέτησή του εκτός του Άλσους σε άλλη θέση. Εξ ίσου σημαντικό με την άρση της χωροθέτησης του Μουσείου αποτελεί και η διατήρηση των αρχαιολογικών σκαμμάτων στη σημερινή τους στάθμη με τις ελάχιστες δυνατές παρεμβάσεις, καθώς το αντίθετο συνεπάγεται την κοπή μεγάλου αριθμού ώριμων δέντρων. Σήμερα, σε εποχή εντεινόμενης κλιματικής κρίσης είναι αδιανόητο να απομειώνονται οι υπάρχοντες χώροι πρασίνου στην Αθήνα, μια πόλη με τον υψηλότερο κίνδυνο από καύσωνα και ξηρασία σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, προειδοποιεί.
Καταλήγοντας, αναφέρει ότι απαιτείται ειδικός σχεδιασμός για τον σιδηροδρομικό κόμβο Σταθμού Λαρίσης – Πελοποννήσου ενώ για την περιοχή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, θα πρέπει να υπάρξει σαφής κατεύθυνση για τη διασφάλιση του δημόσιου χώρου και χώρου πρασίνου έμπροσθεν του Μουσείου, ώστε να διατηρηθεί η άμεση σχέση αυτών με την πόλη.
