Ραγδαίο περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου, καταπάτηση των δικαιωμάτων, εκφοβισμό και βία εναντίον των δημοσιογράφων, κρούσματα περιορισμού της ελευθερίας του λόγου, καταγράφουν η μία μετά την άλλη διεθνείς εκθέσεις για τη χώρα μας.
Όλες οι μελέτες που εκπονούνται από ανεξάρτητους φορείς, όπως "Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα" και ο ανεξάρτητος οργανισμός Freedom House (ιδρύθηκε το 1941 στην Αμερική για την υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων) καταδεικνύουν έναν βίαιο περιορισμό της ελευθεροτυπίας τα τελευταία δύο χρόνια τουλάχιστον και ραγδαία πτώση της Ελλάδας στην κατάταξη των χωρών ανάλογα με το επίπεδο ελευθεροτυπίας.
*** Η Έκθεση του Freedom House ελέγχει και καταγράφει 196 χώρες σε όλο τον κόσμο βάσει κριτηρίων που αφορούν
α) το "νομοθετικό πλαίσιο" στο οποίο λειτουργεί ο Τύπος: νόμοι που τυχόν περιορίζουν τη δυνατότητα για ρεπορτάζ, ποινές για "λιβερογραφήματα", νομοθεσία για την ελευθερία στην πληροφόρηση και βαθμός στον οποίο μπορούν να την ασκήσουν οι δημοσιογράφοι,
β) το "πολιτικό περιβάλλον": Υπάρχει τυπικός ή άτυπος έλεγχος στην πρόσβαση στην πληροφόρηση; Υπάρχει τυπική ή άτυπη λογοκρισία ή αυτολογοκρισία; Υπάρχει πολυμέρεια απόψεων; Μπορούν οι δημοσιογράφοι να καλύπτουν τα νέα χωρίς κίνδυνο επίθεσης; έχουν υπάρξει δημοσιογράφοι αντικείμενα φυσικής βίας από την κρατική εξουσία;
γ) το "οικονομικό περιβάλλον": Υπάρχει διαφάνεια στην ιδιοκτησία των ΜΜΕ; Υπάρχει συγκέντρωση ιδιοκτησίας και πόσο επηρεάζει το περιεχόμενο; Καταγράφονται περιστατικά επιχείρησης ελέγχου των ΜΜΕ μέσω διαφήμισης ή κρατικών ενισχύσεων;
Με βάση τη βαθμολόγηση σε αυτά τα κριτήρια, μεταξύ 196 χωρών, η Ελλάδα κατατάσσεται περίπου στη μέση, στην 83η, θέση, μαζί με χώρες όπως η Μποτσουάνα και το Σαλβαδόρ, λίγο πάνω από τις Φιλιππίνες, τη Μοζαμβίκη και τη Ρουμανία και λίγο κάτω από την Κροατία, τη Βουλγαρία, τη Μογκολία και την Ινδία.
Μάλιστα η Ελλάδα, με βάση τη νέα βαθμολογία της, πέφτει κατηγορία, και από "ελεύθερη" γίνεται πλέον "μερικώς ελεύθερη" (partly free) ως προς την ελευθερία του Τύπου. Μεταξύ των χωρών της Δ. Ευρώπης, βρίσκεται στην προτελευταία θέση, πριν από την Τουρκία.
Η έκθεση καταγράφει, μεταξύ άλλων, τα περιστατικά:
- Τη δίωξη του Κ. Βαξεβάνη για τη δημοσίευση της λίστας Λαγκάρντ και μετά την αθώωσή του επανεκδίκαση της υπόθεσης.
- Την εκδίωξη του γενικού διευθυντή του ΑΠΕ για τη δημοσίευση δύο υποτίθεται ανακριβών ειδήσεων, η μία εκ των οποίων αφορούσε τη λίστα Λαγκάρντ.
- Την απειλή αγωγής κατά του Guardian από τον υπουργό Ν. Δένδια για ρεπορτάζ περί βασανισμών κρατουμένων από την αστυνομία.
- Την εκδίωξη των Αρβανίτη - Κατσίμη που αναφέρθηκαν στο δημοσίευμα και στις ευθύνες Δένδια.
- Τη σύλληψη για "κακόβουλη βλασφημία" του μπλόγκερ Παστίτσιου.
- Τη βία κρατικών αξιωματούχων εναντίον δημοσιογράφων. Αναφέρεται η περίπτωση τραυματισμού και νοσηλείας του φωτορεπόρτερ Μάριου Λώλου από επίθεση της αστυνομίας, κατά τη διάρκεια κάλυψης διαδηλώσεων.
- Επιθέσεις σε δημοσιογράφους (Ξ. Κουναλάκη, Μ.Τεζάρης) από άτομα που συνδέονται με τη Χρυσή Αυγή.
- Πρόστιμο στον Real από το ΕΣΡ για δυσφήμηση της Άνγκ. Μέρκελ από τον Γ. Τράγκα.
- Απόλυση του Δ. Καζάκη από τον ρ/σ Alpha για τις απόψεις του κατά του Μνημονίου.
- Ως προς το θεσμικό πλαίσιο αναφέρονται: α) ο νόμος του 2007 που επιβάλλει ως κύρια γλώσσα των ραδιοσταθμών την ελληνική, β) η διακοπή του Euronews από την ΕΡΤ λόγω "βλαβερών συνεπειών" στην ΕΡΤ και στο δημόσιο συμφέρον, γ) το γεγονός ότι παρότι υπάρχουν ανεξάρτητα ΜΜΕ, οι ιδιοκτήτες τους έχουν στενές σχέσεις με την κυβέρνηση κι αυτό αντικατοπτρίζεται στην έλλειψη κριτικού σχολιασμού σε βασικά θέματα, όπως η οικονομική κρίση.
H οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (Reporters Sans Frontiers) στην ετήσια έκθεσή της για την ελευθερία του Τύπου συμπίπτει με την οργάνωση Freedom Ηouse: μεταξύ 179 χωρών κατατάσσει την Ελλάδα στην 84η θέση, στην ίδια ομάδα με το Μπουτάν, το Κόσοβο, τη Γουινέα, τη Βουλγαρία, και τη Μαδαγασκάρη. Με την ένδειξη "σημαντικά προβλήματα", η χώρα μας το 2013 έπεσε 14 θέσεις στη σχετική λίστα.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, η κατάσταση ελευθερίας του Τύπου είναι αμετάβλητη για μεγάλο μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρότι 16 από τα μέλη της εξακολουθούν να είναι στο top 30, το ευρωπαϊκό μοντέλο φαίνεται πως ξηλώνεται. Περιοριστική νομοθεσία για την ελευθερία του Τύπου ξεκίνησε το 2011 και συνεχίστηκε, κυρίως στην Ιταλία (57η θέση), όπου, δυσφήμηση δεν έχει ακόμη αποποινικοποιηθεί. Η Ουγγαρία (56η θέση) εξακολουθεί να πληρώνει το τίμημα των κατασταλτικών νομοθετικών μεταρρυθμίσεων. Τέλος, στην Ελλάδα αναφέρεται χαρακτηριστικά: "Αλλά η δραματική πτώση της Ελλάδας (84η) είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Το κοινωνικό και επαγγελματικό περιβάλλον για τους δημοσιογράφους της χώρας, οι οποίοι εκτίθενται σε δημόσια καταδίκη και βία, τόσο από εξτερμιστικές ομάδες όσο και από την αστυνομία, είναι καταστροφικό". Η λεπτομερής έκθεση για τη χώρα μας δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.
