Τα περί τελευταίας ευκαιρίας προκειμένου να αναχαιτιστεί η ευλογιά των αιγοπροβάτων προτού καταστραφεί ο κτηνοτροφικός κλάδος, επαναλαμβάνει η κυβέρνηση μετά από σχεδόν 16 μήνες ανεπαρκούς και αποτυχημένης διαχείρισης, ενώ η κατάσταση έχει ξεφύγει και οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε δεινή κατάσταση βγαίνοντας πλέον στους δρόμους.
Η εξέλιξη της νόσου παραμένει στο “κόκκινο” καθώς είναι χαρακτηριστικό ότι αυτό το μήνα, σε 11 μόλις ημέρες (1-11/12) τα κρούσματα έφτασαν συνολικά τα 77 (π.χ όλο τον Οκτώβριο ανέρχονταν σε 363) σε 95 εκτροφές, ενώ από τον Αύγουστο 2024 έως σήμερα οι θανατώσεις ζώων έχουν σκαρφαλώσει στις 441.273 και τα κρούσματα στα 1.911 σε 2.365 εκτροφές.
Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν πριν λίγο κατά την (δεύτερη κατά σειρά) ενημέρωση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για την Αντιμετώπιση και Διαχείριση της Ευλογιάς, και συγκεκριμένα από τον πρόεδρό της, πρύτανη του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χ. Μπιλλίνη, με τη συμμετοχή και του γενικού γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και συντονιστή της επιτροπής, Σ. Πρωτοψάλτη.
Τα περισσότερα κρούσματα εντοπίζονται σε Ανατολική Μακεδονία - Θράκη, Σέρρες, Θεσσαλία και Δυτική Ελλάδα. Έξαρση της νόσου καταγράφεται στην Δυτική Ελλάδα και ειδικότερα στην Αχαΐα (177 κρούσματα) και την Αιτωλοακαρνανία (149 κρούσματα), ενώ μαζί με την Ηλεία (39 κρούσματα) και την Ξάνθη (216 κρούσματα) είναι περιοχές που μέχρι πρότινος ήταν “καθαρές”, κάτι που σημαίνει ότι δεν τηρούνται κάπου χαλαρώνουν τα μέτρα βιοασφάλειας γι' αυτό εμφανίζονται ξανά εξάρσεις. Ένα ακόμη παράδειγμα είναι το επιβεβαιωμένο κρούσμα για πρώτη φορά στη Θάσο (κατά το παράδειγμα του προηγούμενου μήνα στην Κεφαλλονιά) που ήταν καθαρή, κάτι που σημαίνει ότι δεν τηρήθηκαν τα μέτρα βιοασφάλειας σε κάποιο σημείο της αλυσίδας.
Όπως αναφέρθηκε και πάλι, αυτή είναι η τελευταία μας ευκαιρία για να σταματήσουμε την εξάπλωση της νόσου, έχει υπάρξει μια μικρή σταθεροποίηση το τελευταίο διάστημα σε κάποιες περιοχές με τη συνδρομή και των χαμηλότερων θερμοκρασιών και τον περιορισμό των μετακινήσεων, όμως εντοπίζονται νέα κρούσματα σε πρώην καθαρές περιοχές, τα οποία είναι άκρως ανησυχητικά, διότι επιβεβαιώνουν πως δεν τηρούνται τα μέτρα βιοασφάλειας, ενώ σε κάποιες περιοχές όπως η Αχαΐα και η Αιτωλοακαρνανία το τελευταίο διάστημα υπάρχει μια πολύ δύσκολη κατάσταση.
Πάντως, η κυβέρνηση θεωρεί ότι είναι και μια ευκαιρία αυτή η πανδημία με την ευλογιά να αποτελέσει και μια αφετηρία να ξαναδούμε και κάποια θέματα της κτηνοτροφίας, τα οποία έχουν να κάνουν με τήρηση μέτρων, με οργάνωση, με εκπαίδευση και κατάρτιση των κτηνοτρόφων, γενικότερα “να γυρίσουμε σελίδα και να πάμε σε μια πιο επαγγελματική, πιο εκσυγχρονισμένη κατάσταση στην κτηνοτροφία, όσον αφορά τα αιγοπρόβατα”, κατά τον κ. Πρωτοψάλτη.
Δεν χαλαρώνουν τα μέτρα λόγω εορτών
Ο Χ. Μπιλλίνης σημείωσε ότι τα μέτρα βιοασφάλειας που εφαρμόζονται τώρα είναι σε υψηλότερο βαθμό και πολύ πιο έντονα από το προηγούμενο διάστημα, γι' αυτό και είμαστε σε αυτή τη σταθεροποίηση, πέρα από το χειμώνα και τις χαμηλότερες θερμοκρασίες, όμως φαίνεται ότι σε κάποιες περιοχές κάποιοι χαλαρώνουν. Πρόσθεσε μάλιστα ότι είναι πιθανό οι παράνομοι εμβολιασμοί να ευθύνονται για την εμφάνιση νέων κρουσμάτων σε κάποιες περιοχές και την αναζωπύρωση σε άλλες, καθώς τα εμβόλια είναι ζωντανά μειωμένης λοιμογόνου δύναμης και συμβάλλουν στη διασπορά του νοσήματος. Εκτίμησε δε ότι αν εφαρμοστούν πλήρως τα μέτρα βιοασφάλειας και στη χρονική περίοδο που βρισκόμαστε (χειμώνας) θα καταφέρουμε να εξαλείψουμε το νόσημα.
Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια σταθεροποίηση της νόσου αλλά χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή γιατί αν χαλαρώσουμε τα μέτρα μπορεί και πάλι (σ.σ όπως έγινε το Πάσχα 2025) να αυξηθούν τα κρούσματα, επισήμανε, και σε αυτή την κατεύθυνση η Επιτροπή προτείνει καμία χαλάρωση των μέτρων τα Χριστούγεννα, “πρέπει να κρατηθούμε με σφιχτά μέτρα βιοασφάλειας ώστε να κρατήσουμε το νόσημα που είναι τώρα και σιγά σιγά να μειωθούν τα κρούσματα και να το εξαλείψουμε”.
Σχετικά με τους ελέγχους αστυνομίας/λιμενικού επισημάνθηκε ότι έχουν γίνει συνολικά 10.330 έλεγχοι για παραβάσεις και έχουν βεβαιωθεί 41 παραβάσεις, ενώ πραγματοποιήθηκαν 36 συλλήψεις.
Εμβολιασμοί
Ιδιαίτερα αναφέρθηκε από τον κ. Πρωτοψάλτη ότι οποιοσδήποτε εμβολιασμός αυτονόητα, εξ ορισμού, είναι παράνομος κάτι που ισχύει γενικότερα για την εισαγωγή/διακίνηση εμβολίων ευλογιάς, καθώς δεν υπάρχει εγκεκριμένο σκεύασμα στην Ε.Ε ή στη χώρα μας.
Από την πλευρά του ο κ.Μπιλλίνης έφερε ως παράδειγμα αποτυχίας του εμβολιασμού την κατάσταση στη Γαλλία με την οζώδη δερματίτιδα των βοοειδών. Όπως επισήμανε, απαντώντας σε κάποιους που έφερναν το παράδειγμα της Γαλλίας για την εφαρμογή εμβολιασμών, οι κτηνοτρόφοι κάνουν διαδηλώσεις γιατί και εκεί προχωρούν σε σφαγές-θανατώσεις, ενώ και έκαναν εμβολιασμούς και δεν εξάλειψαν το νόσημα, για να καταλήξει ότι ως επιχείρημα “έχει καταρρεύσει παταγωδώς”.
Ο γενικός γραμματέας δράττοντας της ευκαιρίας, σημείωσε ότι οι νόσοι είναι πρόβλημα σε πολλές χώρες π.χ στη Γερμανία με την γρίπη των πτηνών, στη Γαλλία με την οζώδη δερματίτιδα των βοοειδών, σε Βουλγαρία και Ρουμανία κλπ υπάρχει επίσης ευλογιά και γενικότερα παρατηρούμε ότι σε όλη την Ευρώπη υπάρχουν πάρα πολύ μεγάλες προκλήσεις σχετικά με αυτές τις νόσους, “δεν είναι κάτι που αντιμετωπίζει μόνο η Ελλάδα” και μίλησε για την ανάγκη να λαμβάνονται μέτρα όσο το δυνατό νωρίτερα, αν και η κατάσταση στη χώρα μας με την ευλογιά έχει ξεκινήσει από τον Αύγουστο 2024, μετρώντας πια σχεδόν 16 μήνες.
Έστειλε δε μήνυμα και στους καταναλωτές ιδίως ενόψει εορτών, ότι το κρέας των αιγοπροβάτων είναι απολύτως ασφαλές για τον καταναλωτή, δεν αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία για τους ανθρώπους η νόσος της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Στο μέλλον ανασύσταση κεφαλαίου – Οι επόμενες αποζημιώσεις
Φυσικά με τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους σε μαζικό ξεσηκωμό με μπλόκα που δυναμώνουν καθημερινά δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις οικονομικές ενισχύσεις-αποζημιώσεις που έχουν δοθεί και πρόκειται να δοθούν καταλήγοντας σε ένα σύνολο 187 εκατ ευρώ.
Τις επόμενες ημέρες θα δοθούν 28 εκατ αποζημιώσεις για θανατώσεις και για λειτουργικές δαπάνες στις περιφέρειες, 38 εκατ για ζωοτροφές (28 εκατ με την αύξηση της αποζημίωσης κατά 50% + 10 εκατ που υπολείπονται από τον προηγούμενο κύκλο αποζημίωσης ζωοτροφών σε κάποιους που είχαν περαιτέρω έλεγχο στην πρώτη δόση) και άλλα 28 εκατ για την αναπλήρωση μέρους του χαμένου εισοδήματος αυτή την εβδομάδα που θα προχωρήσει άμεσα το υπουργείο στην καταβολή.
Σε σχέση με την ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου ο κ.Πρωτοψάλτης ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει εν μέσω ευλογιάς. Βεβαίως και θα υπάρξει σχετική πρόβλεψη, ανέφερε, αλλά είναι κάτι που θα δούμε όταν έχουμε τα επιδημιολογικά στοιχεία να πιστεύουμε ότι έχουμε έρθει στο σημείο να το συζητάμε αυτό. Απαγορεύεται η ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου δεν είναι καν επιλογή εν μέσω ευλογιάς, τόνισε και κατέληξε πρέπει να βγούμε από τη νόσο και μετά να προχωρήσουμε σε ανασύσταση αλλά τον ακριβή τρόπο δεν μπορώ να σας τον πω από τώρα είναι μια κουβέντα που θα πάει παρακάτω, όταν θα έρθει η ώρα.
Οδηγίες για τις μετακινήσεις
Σύμφωνα με τον κ. Πρωτοψάλτη έχουν εκδοθεί διάφορες οδηγίες από τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής του υπουργείου, αλλά στάθηκε στις δύο οδηγίες για τις μετακινήσεις προς τα σφαγεία για τις ζωοτροφές.
Ειδικότερα για τις μετακινήσεις προς σφαγή προβλέπονται τα εξής:
-Μετακινήσεις προς σφαγή μόνο με άδεια και υγειονομικό
-Απαγορεύεται η εισαγωγή ζώντων αιγοπροβάτων από Ρουμανία & Βουλγαρία
-Σε απαγορευμένες ζώνες: μετακίνηση μόνο για άμεση σφαγή στο πλησιέστερο σφαγείο, με αρνητικό PCR
-Ένα δρομολόγιο -μία εκτροφή (όχι συλλογή από διαφορετικές εκτροφές)
-Προκαθορισμένη ημέρα σφαγής αποκλειστικά για αιγοπρόβατα
-Αυστηρή βιοασφάλεια μεταφοράς: καθαρισμός / απολύμανση πριν & μετά με τις απαραίτητες βεβαιώσεις
-Ροές ζωνών: από ελεύθερες → περαιτέρω απαγορευμένες μόνο για άμεση σφαγή · όχι από προστασίας/επιτήρησης → ελεύθερες
-Έλεγχοι Αστυνομίας/Λιμενικού με άμεση επικοινωνία με την κτηνιατρική αρχή & έλεγχο εγγράφων
Ως προς τη διακίνηση των ζωοτροφών περιλαμβάνονται τα κάτωθι:
-Διακίνηση ζωοτροφών επιτρέπεται πανελλαδικά με αυστηρή βιοασφάλεια
-Προέλευση από χώρους χωρίς αιγοπρόβατα
-Διαδρομές από μεγάλες αρτηρίες, μακριά από εκτροφές
-Χωρίς στάσεις/εκφορτώσεις μέχρι τον τελικό προορισμό
-Υποχρεωτικός καθαρισμός & απολύμανση οχημάτων σε φόρτωση/εκφόρτωση
-Αρχείο απολυμάνσεων + παραστατικά διαθέσιμα στο όχημα/επιχείρηση
-Μέτρα ατομικής προστασίας μίας χρήσης & φορητός εξοπλισμός απολύμανσης για οδηγούς/μεταφορείς.
