Αυξημένες κατά τουλάχιστον 65.000 είναι οι θανατώσεις αιγοπροβάτων από την ευλογιά μέσα σε ένα μήνα, ενώ συνολικά τους τελευταίους 14 μήνες ανέρχονται σε 327.868, ξεκληρίζοντας το ζωικό κεφάλαιο της χώρας και προκαλώντας την καταστροφή της κτηνοτροφίας σε πολλές περιοχές.
Το ρεκόρ με τις περισσότερες θανατώσεις και συγκεκριμένα 65.014 καταγράφεται τον Σεπτέμβριο αριθμός 9 φορές πάνω σε σχέση με τον Σεπτέμβριο 2024 (με 7.202) και κλιμακώνονται από το καλοκαίρι (55.151 τον Αύγουστο και 58.441 τον Ιούλιο), καθιστώντας σαφές ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει και βρίσκεται εκτός ελέγχου το τελευταίο τρίμηνο. Πέρυσι ο χειρότερος μήνας ήταν ο Νοέμβριος με 51.464 θανατώσεις ζώων.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ο φετινός Σεπτέμβριος είχε τα περισσότερα επιβεβαιωμένα κρούσματα και συγκεκριμένα 328 κρούσματα σε 420 εκτροφές, έναντι 42 κρουσμάτων σε 54 εκτροφές τον Σεπτέμβριο 2024. Τον περασμένο μήνα τα περισσότερα νέα κρούσματα εμφανίστηκαν σε Σέρρες (59 κρούσματα σε 77 εκτροφές), Λάρισα (52 κρούσματα σε 73 εκτροφές) και Αχαΐα (43 κρούσματα σε 58 εκτροφές).
Σωρευτικά, από τον Αύγουστο 2024 έως το Σεπτέμβριο 2025 τα περισσότερα κρούσματα ευλογιάς έχουν εντοπιστεί επί συνόλου 24 Περιφερειακών Ενοτήτων όπου εμφανίστηκαν κρούσματα, στις εξής 5 περιοχές:
- Λάρισα: 212 κρούσματα
- Ξάνθη: 172 κρούσματα
- Έβρος: 155 κρούσματα
- Μαγνησία: 113 κρούσματα
- Ροδόπη: 111 κρούσματα.
Συνολικά οι Θεσσαλοί κτηνοτρόφοι (Λάρισας, Μαγνησίας, Τρικάλων, Καρδίτσας) μετρούν 401 κρούσματα, ενώ στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη (Έβρος, Καβάλα, Ξάνθη, Ροδόπη) όλα τα κρούσματα ανέρχονται σε 483, δηλαδή σε αυτές τις περιοχές μόνο εμφανίζονται πάνω από τα δύο τρίτα του συνόλου των κρουσμάτων πανελλαδικά (1.231).
Καθυστερημένα μέτρα
Με τους μέχρι στιγμής χειρισμούς της κυβέρνησης η κατάσταση έχει ξεφύγει και ενώ οι κτηνοτρόφοι έχουν καταθέσει εδώ και μήνες συγκεκριμένες προτάσεις τόσο για την αντιμετώπιση της νόσου όσο και για την οικονομική τους στήριξη.
Μετά από το 10ημερο σχέδιο δράσης του Σεπτεμβρίου που δεν φαίνεται να λειτούργησε και την αυξημένη αυστηρότητα και αστυνόμευση στις περιοχές με έξαρση της ευλογιάς, που αποφάσισε η κυβέρνηση το προηγούμενο διάστημα, μόλις χθες ανακοινώθηκε η υιοθέτηση 8 προτάσεων «για την ενίσχυση του μηχανισμού αντιμετώπισης της νόσου» της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση της επιζωοτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, που συστάθηκε στις αρχές Αυγούστου (με απόφαση υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης) στις οποίες περιλαμβάνονται και προτάσεις των κτηνοτρόφων.
Ειδικότερα προτείνονται τα εξής:
- Διεύρυνση του ωραρίου λειτουργίας των σταθμών απολύμανσης, ώστε να εξυπηρετούνται περισσότερα οχήματα μεταφοράς ζώντων ζώων, ζωοτροφών και γάλακτος, με στόχο τη μείωση του μικροβιακού φορτίου. Παράλληλα, προτείνεται η εξέταση δυνατότητας οικονομικής στήριξης των κτηνοτρόφων για τα έξοδα απολύμανσης -πάγιο αίτημα των κτηνοτρόφων εδώ και μήνες.
- Εντατικοποίηση της επιτήρησης και της αστυνόμευσης των μέτρων, με επιτάχυνση των διαδικασιών επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης ή απόκρυψης κρουσμάτων. Προτείνεται, επίσης, η μη αποζημίωση των κτηνοτρόφων που παραβαίνουν τα μέτρα και η παραπομπή των σχετικών υποθέσεων στις αρμόδιες αρχές και στην Εισαγγελία, ώστε να υπάρξει αποτρεπτική ισχύς έναντι κάθε παράβασης.
- Δημιουργία μόνιμου μηχανισμού ετοιμότητας για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση λοιμωδών νοσημάτων -που αφορά περισσότερο στο μέλλον.
- Άμεση καταγραφή, φωτογράφηση, δέσμευση και κατάλληλη υγειονομική διαχείριση των ζωοτροφών στις μολυσμένες εκτροφές, με στόχο την αποφυγή περαιτέρω μετάδοσης του ιού.
- Δημοσίευση στοιχείων σχετικά με την εξέλιξη της επιζωοτίας, όπως οι ημερομηνίες και ο αριθμός των εστιών ανά Περιφερειακή Ενότητα για “πλήρη διαφάνεια και έγκαιρη ενημέρωση”. Η ενημέρωση αυτή ξεκίνησε μόλις τον περασμένο μήνα.
- Διοργάνωση νέου κύκλου ενημέρωσης για τα μέτρα βιοασφάλειας, με προτεραιότητα στις περιοχές που έχουν πληγεί από την ευλογιά.
- Συγκρότηση επιστημονικής επιτροπής με αντικείμενο την τεκμηριωμένη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των διαθέσιμων, από την ΕΕ, εμβολίων, το επίπεδο και τη διάρκεια ανοσίας, τη διαθεσιμότητα, καθώς και τις οικονομικές επιπτώσεις από την ενδεχόμενη εφαρμογή εμβολιαστικού σχήματος έναντι του τρέχοντος συστήματος αντιμετώπισης και εκρίζωσης του νοσήματος. Οι κτηνοτρόφοι έχουν θέσει το ζήτημα εδώ και μήνες, το υπουργείο ήταν αρνητικό επικαλούμενο προβλήματα στις εξαγωγές και κυρίως στη φέτα, όμως τον περασμένο μήνα ζήτησε τη διερεύνηση της δυνατότητας αυτής ο αρμόδιος Επίτροπος.
- Άμεση θανάτωση και καταστροφή των μολυσμένων κοπαδιών, αμέσως μετά τη λήψη θετικού εργαστηριακού αποτελέσματος, εντός 72 ωρών και το αργότερο εντός τεσσάρων ημερών, σε όλες τις Περιφέρειες. Όπως αναφέρεται, το μέτρο αυτό θεωρείται κρίσιμο για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.
Με την εφαρμογή των προτάσεων αυτών μάλλον δίνεται μια νέα παράταση χρόνου, για το ενδεχόμενο επιβολής γενικευμένου lockdown, που πάντως δεν φεύγει από το τραπέζι όσο δεν βελτιώνεται η κατάσταση.
