Σοβαρές και χρόνιες παραβάσεις, σε δύο μοναδικές για τη μεσογειακή φύση περιοχές ωοτοκίας των θαλασσίων χελωνών Caretta caretta, στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου και την Περιοχή Προστασίας της Φύσης του Κυπαρισσιακού κόλπου, έδειξαν οι αυτοψίες που πραγματοποίησαν, από τις 17 έως τις 20 Ιουνίου εκπρόσωποι της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της άγριας φύσης και του φυσικού περιβάλλοντος, του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Οι εμπειρογνώμονες βρέθηκαν στην Ελλάδα για την παρακολούθηση της εφαρμογής των Συστάσεων -εδώ και 38 χρόνια για την Ζάκυνθο και 11 για τον Κυπαρισσιακό- που έχει υιοθετήσει η Διαρκής Επιτροπή της Σύμβασης της Βέρνης προς την χώρα μας για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta και τις συνεχιζόμενες απειλές που αντιμετωπίζει το είδος στους μεγαλύτερους βιοτόπους αναπαραγωγής του στη Μεσόγειο.
Όπως ανακοίνωσε το ΜΕDASSET-Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών, η αποστολή των εμπειρογνωμόνων αποσκοπούσε στην αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης και προστασίας των κρίσιμων βιοτόπων της Caretta caretta, επιδιώκοντας να διαπιστώσει τη συμμόρφωση ή μη με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ελλάδας, καθώς και να καταγράψει τα προβλήματα που εξακολουθούν να υφίστανται παρά τις πολυετείς συστάσεις.
Κόλπος Λαγανά
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Σύνδεσμος, στο Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου εντοπίστηκαν πλήθος παρανομιών, εντός της προστατευόμενης περιοχής, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται υπό την επιτήρηση της Σύμβασης της Βέρνης από το 1987, τότε που άνοιξε ο φάκελος των παραβάσεων, κοντά 4 δεκαετίες. Ανάμεσά τους:
- Παράνομες κατασκευές και δραστηριότητες, όπως η διάνοιξη δρόμου μεταξύ των παραλιών ωοτοκίας Γέρακα και Δάφνης και οι παράνομες οικοδομικές εργασίες στο Μαραθωνήσι, υπό το πρόσχημα της αποκατάστασης κτιριακού συμπλέγματος. Ειδικά για την υπόθεση στο Μαραθωνήσι, μόλις τον περασμένο Μάρτιο με κατεπέιγουσα επιστολή προς την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Ζακύνθου, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις MEDASSET, ΑΡΧΕΛΩΝ και WWF Ελλάς υπογράμμιζαν ότι οι υπό εξέλιξη εργασίες στο Μαραθωνήσι απειλούν με σοβαρότατη και άμεση υποβάθμιση την παραλία ωοτοκίας, μέσω της συμπίεσης της άμμου από τα βαριά μηχανήματα, της αλλοίωσης της γεωμορφολογικής σύνθεσης της παραλίας λόγω αναμενόμενης διάβρωσης από τις εκχερσώσεις, της καταστροφής των αμμοθινών, και εν τέλει της σοβαρής όχλησης της ίδιας της διαδικασίας ωοτοκίας. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η μείζονα αυτή απειλή για το προστατευόμενο οικοσύστημα, το MEDASSET και το WWF Ελλάς έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
- Ελλιπής εφαρμογή των μέτρων προστασίας, και ειδικότερα παραβίαση των ορίων ταχύτητας στη θαλάσσια περιοχή, αυξημένα επίπεδα ηχορύπανσης και φωτορύπανσης, καθώς και ανθρώπινη παρουσία στις παραλίες τις νυχτερινές ώρες.
- Παράνομη διέλευση τροχοφόρων σε προστατευόμενες παραλίες και στην περιοχή των αμμοθινών.
- Μη αποκατάσταση του παλαιού ΧΥΤΑ, με τις γνωστές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
- Υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας των παραλιών, χωρίς τήρηση του ανώτατου αριθμού επισκεπτών που προβλέπει το προεδρικό διάταγμα του Ε.Θ.Π.Ζ.
- Καταστροφή των αμμοθινικών οικοσυστημάτων που αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για τη βιωσιμότητα των παραλιών ωοτοκίας.
- Μη απομάκρυνση παράνομων κτισμάτων στην περιοχή της Δάφνης.
- Μη απομάκρυνση των επίπλων παραλίας κατά τις νυχτερινές ώρες.
- Όχληση από οργανωμένες δραστηριότητες, όπως η παρακολούθηση θαλάσσιων χελωνών, από πλήθος τουριστικών σκαφών, γεγονός που διαταράσσει τη φυσική συμπεριφορά του είδους.
- Ανεπαρκής φύλαξη και επιτήρηση, καθώς και μη τήρηση των διακρίσεων του θεσμικού πλαισίου ανά ζώνη του ΕΘΠΖ.
Κατά τη διάρκεια της αποστολής στη Ζάκυνθο πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τις τοπικές αρχές, καθώς και επιτόπιες αυτοψίες τόσο σε πρωινές όσο και σε βραδινές ώρες στις περιοχές: Γέρακας, Δάφνη, Crystal, Καλαμάκι, Λαγανάς και Μαραθωνήσι.
Δυστυχώς, επισημαίνεται στην ανακοίνωση, η αποσπασματική συμμετοχή ή και απουσία ορισμένων από τους αρμόδιους φορείς είναι ενδεικτική για το σοβαρό πρόβλημα συντονισμού και αποτελεσματικής αντιμετώπισης των διαφόρων προβλημάτων που συνδέονται με τη διαχείριση και προστασία του βιοτόπου.
Συγχρόνως, παρά τα διαχειριστικά μέτρα που υλοποιεί η τοπική Μονάδα Διαχείρισης του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, η διαρκής υποτίμηση της σημασίας των προβλημάτων από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, περισσότερο διαιωνίζει παρά επιλύει το υφιστάμενο προβληματικό καθεστώς, διακυβεύοντας ακόμα περισσότερο την κοινώς επιδιωκόμενη προστασία της Caretta caretta.
Η αύξηση των φωλιών του είδους που καταγράφηκε από τον σύλλογο για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας «ΑΡΧΕΛΩΝ» και την τοπική Μονάδα Διαχείρισης αποτελεί μεν ένα θετικό δείκτη, αλλά δεν εξασφαλίζει την ισορροπία του πληθυσμού των θαλασσίων χελωνών, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη διαρκή λήψη μέτρων προστασίας και σίγουρα δεν αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη για να προωθήσει το κλείσιμο των ανοιχτών υποθέσεων.
