Σε ηλικία 69 ετών έφυγε από τη ζωή ο Βασίλης Καρδάσης, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ακαδημαϊκού και πνευματικού κόσμου, ύστερα από γενναία μάχη με τον καρκίνο.
Η απώλειά του βύθισε σε βαθιά θλίψη την πανεπιστημιακή κοινότητα της Κρήτης, όπου ο ίδιος υπηρέτησε με πάθος και ακεραιότητα, μεταξύ άλλων και ως αντιπρύτανης στο πλευρό του Ευριπίδη Στεφάνου. Υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης και αργότερα διετέλεσε πρόεδρος του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, συμβάλλοντας με συνέπεια στη διάδοση της γνώσης και της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
Μετά τη συνταξιοδότησή του το 2022, ο ίδιος παρέμεινε ενεργός πνευματικά, τονίζοντας σε μια συγκινητική του δήλωση στην εφημερίδα «Πελοπόννησος»: «Την έρευνα δεν την εγκαταλείπεις. Είναι νέα γνώση και άρα πηγή ζωής. Όσης μου απέμεινε…».
Η πολιτική του κηδεία θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα στην Αθήνα, ενώ την Τρίτη θα ακολουθήσει η καύση της σορού στη Ριτσώνα, όπως είχε επιλέξει ο ίδιος.
Ο Ευριπίδης Στεφάνου Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης, 2011-2015 εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για το θάνατο του Βασίλη Καρδάση.
«Σήμερα το πρωί απεβίωσε ο Βασίλης Καρδάσης. Ο Βασίλης υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου μας και διετέλεσε Αναπληρωτής Πρύτανης κατά την περίοδο 2011–2015. Αυτός ο αποχαιρετισμός είναι για τον υπογράφοντα, φίλο και συνάμα συνάδελφό του στην Πρυτανεία του Πανεπιστημίου Κρήτης, δύσκολος και επώδυνος. Δεν ανακουφίζει ούτε παίρνει μέρος του βάρους που όλοι, όσοι γνωρίσαμε τον Βασίλη, νοιώθουμε. Είναι πολύ δύσκολο, στη σκιά της θλίψης αυτής της απώλειας, να αναφερθώ όπως θα ήταν δέον για την προσφορά του στο Ίδρυμα. Ο Βασίλης Καρδάσης, μαζί με την Ελένη Παπαδάκη, ανέλαβαν ένα βαρύ και απαιτητικό καθήκον στη δυσκολότερη ίσως περίοδο για τα Πανεπιστήμια και τις διοικήσεις τους.
Το ακαδημαϊκό του ήθος, η θεσμική του προσέγγιση και, κυρίως, η ανθρωπιά του – με όλη τη σημασία της λέξης – υπήρξαν καθοριστικά στοιχεία στην προσπάθεια της Πρυτανείας μας να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων απέναντι στη δεδομένη πολιτική και οικονομική συγκυρία. Η αφοσίωσή του στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο έργο της Διοίκησης ήταν παραδειγματική. Πίστευε βαθιά στις δυνατότητες του Ιδρύματος και ένιωθε προσωπική ευθύνη απέναντι στους φοιτητές, τους εργαζόμενους και τους συναδέλφους του. Όλοι μας, στις πιο δύσκολες στιγμές της πανεπιστημιακής ζωής της περιόδου εκείνης, γνωρίσαμε και επωφεληθήκαμε από την καλλιέργεια, τη μόρφωση και τη γλυκύτητα του χαρακτήρα του. Αυτές οι αρετές θα συνοδεύουν για πάντα τη μνήμη του Βασίλη Καρδάση στην πανεπιστημιακή μας κοινότητα. Το κενό που μας αφήνει είναι μεγάλο και το βαρύ πένθος της οικογένειάς του για την οδυνηρή απώλειά είναι και δικό μας».
Το βιογραφικό του
Ο Βασίλης Καρδάσης αφήνει πίσω του ένα βαθύ αποτύπωμα στο ελληνικό πανεπιστήμιο, στη δημόσια διανόηση και στις καρδιές όλων όσοι τον γνώρισαν. Ένας διανοούμενος με ευαισθησία, ήθος και σταθερό βλέμμα στο μέλλον, που δεν έπαψε ποτέ να υπερασπίζεται τη δύναμη της γνώσης.
Γεννημένος την Πρωτομαγιά του 1956 στη Δημητσάνα, υπήρξε ακαδημαϊκός με ευρεία συνεισφορά στην ανώτατη εκπαίδευση και τον δημόσιο διάλογο.
Ως πρόεδρος του ΕΑΠ, ο Καρδάσης εισήγαγε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα και τη διαφάνεια.
Παρά τις προκλήσεις που αντιμετώπισε, υπερασπίστηκε με σθένος τη μοναδικότητα και τη σημασία του ΕΑΠ, τονίζοντας την αποστολή του ως πανεπιστήμιο δεύτερης ευκαιρίας για φοιτητές κάθε ηλικίας.
Στην πολύχρονη ακαδημαϊκή του καριέρα, ο Καρδάσης δίδαξε στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης, ενώ υπήρξε επισκέπτης καθηγητής και ερευνητής σε κορυφαία ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το St. Antony’s College της Οξφόρδης και το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών στη Βενετία. Η εκπαιδευτική κοινότητα και πολιτικές προσωπικότητες απέτισαν φόρο τιμής στον Βασίλη Καρδάση, αναγνωρίζοντας τη βαθιά του αφοσίωση στην επιστήμη, τη δημόσια ζωή και τον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη.
Μελέτες και άρθρα του για θέματα νεότερης ελληνικής ιστορίας, με έμφαση στην κοινωνική και οικονομική ιστορία, έχουν δημοσιευτεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Έργα του είναι: Ο ελληνισμός του Εύξεινου Πόντου (1998), Από του ιστίου εις τον ατμόν (1993), Ολυμπιακός (1998), Έλληνες ομογενείς στη Νότια Ρωσία (1998), Σύρος (1999), Αθήνα 1896 (2002), Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα 1896-1906 (2003), Ταξίδι στο χρόνο (2004), Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα (2004), Αρκαδία: γενέθλια γη (2004), 80 χρόνια, 80 μορφές (2005), Ο ελληνισμός του Ευξείνου Πόντου (2009), Πάνος Γεραμάνης (2010). Η πολιτική του κηδεία θα τελεστεί τη Δευτέρα στην Αθήνα, ενώ η καύση του θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη στη Ριτσώνα, σύμφωνα με την επιθυμία του.