Το πρόβλημα έχει όνομα και είναι γνωστό: «Παράλληλο εμπόριο φαρμάκων». Τι σημαίνει αυτό; Μια εταιρεία στην Ελλάδα εισάγει σε σχετικώς χαμηλή τιμή ένα φάρμακο και στη συνέχεια το εξάγει σε άλλες χώρες, κράτη - μέλη της Ευρώπης, πιο ακριβά.
Ο Έλληνας ασθενής...
Ο κύριος Δημήτρης Δ. είναι ένας άνθρωπος που πάσχει από σκλήρυνση κατά πλάκας. Εδώ και ενάμιση χρόνο ζει την Οδύσσεια της αναζήτησης του φαρμάκου που έχει ανάγκη. Το γνωστό πια για εκείνον «στερούμεθα» αποτυπώνεται ξανά από το Αιγινήτειο στη συνταγή του. Σε ιδιώτες φαρμακοποιούς δεν το βρίσκει, γιατί η εταιρεία έπαψε να το στέλνει. Στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ δεν του γράφουν το φάρμακο, γιατί απλούστατα τόλμησε να ανήκει στον ΕΔΟΕΑΠ: «Εμ, εσείς οι δημοσιογράφοι δεν θέλ...», ξέφυγε της φαρμακοποιού, όταν ρωτήθηκε αν μπορούν να του δώσουν το φάρμακό του, και με κοφτή φωνή επαναδιατύπωσε: «Ανήκετε σε άλλο Ταμείο, δεν μπορώ να σας το γράψω». Γύρισε και κάποια νοσοκομεία και τελικά, ύστερα από σχεδόν δύο μήνες, κατάφερε να βρει τη θεραπεία του, και αν δεν τη λάβει, η εξέλιξη της ζωής του θα είναι αβέβαιη!
Φαύλος κύκλος
Η Κομισιόν θέλει να ελέγχει τη διακίνηση των φαρμάκων, τις τιμές τους και τη διαθεσιμότητά τους, θέτοντας συγκεκριμένους όρους διεξαγωγής παράλληλου εμπορίου.
Η εταιρεία Merck, η οποία μάλιστα μόλις φέτος τον Ιανουάριο ήρθε όγδοη στην παγκόσμια κατάταξη σε επίπεδο προσβασιμότητας στα προϊόντα της, παρασκευάζει τα φάρμακα για ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας και ακολουθεί πιστά την Οδηγία της Κομισιόν. «Η εταιρεία μας προμηθεύει κανονικά όλα τα δημόσια νοσοκομεία και τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Δεν υπάρχει έλλειψη του φαρμάκου. Ο νόμος ορίζει ότι οι δημόσιοι φορείς που έχουν το φάρμακο επιβάλλεται να τα διαθέτουν κατόπιν συνταγής στους ασθενείς», δηλώνει η υπεύθυνη επικοινωνίας της Merck Serono στην Αθήνα, κυρία Σπανοπούλου. Μάλιστα, υπάλληλος άλλου τμήματος της εταιρείας διαλεύκανε το τοπίο, ισχυριζόμενη πως, προκειμένου να ελέγχεται η διακίνηση του φαρμάκου, η εταιρεία δεν το προμηθεύει πλέον σε ιδιωτικά φαρμακεία.
«Πριν από δύο περίπου εβδομάδες κάλεσα στην εταιρεία για να παραγγείλω το φάρμακο και μου είπαν ότι δεν πρόκειται να το παράσχουν ξανά σε ιδιώτες φαρμακοποιούς, θα το διακινούν μόνο μέσω κρατικών νοσοκομείων και φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ», επιβεβαιώνει ο κ. Παναγιώτης Σάμιος, φαρμακοποιός του κυρίου Δ.Δ., και συμπληρώνει: «Εγώ έδινα προκαταβολή επειδή είναι ακριβό φάρμακο, το πλήρωνα και μετά εκτελούσα τη συνταγή του ΕΔΟΕΑΠ. Ήμουν εντάξει στις πληρωμές μου». Σημειωτέον ότι ο ΕΔΟΕΑΠ είναι υγιές ταμείο, ακόμη τουλάχιστον, άρα σωστό και στις υποχρεώσεις του.
Τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ διαθέτουν το φάρμακο, αλλά, όπως εξήγησε η προαναφερθείσα φαρμακοποιός, προφανώς αν κάποιος ανήκει σε ένα ταμείο, δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από άλλο.
«Εγώ δεν το φέρνω εδώ και καιρό, επειδή είναι πολύ ακριβό», είπε η υπεύθυνη του φαρμακείου του Αιγινήτειου. «Μπορεί να μου φέρει τη συνταγή να του βάλω 'Στερούμεθα' και να πάει σε ιδιώτη φαρμακοποιό να του το δώσει». Όσο για το ταμείο του; «Έτοιμη να δακρύσει η γιατρός, μου είπε ότι θα έχω πρόβλημα με το φάρμακό μου, ενώ σε μια φίλη, επίσης με σκλήρυνση κατά πλάκας, η γιατρός της της είπε, ενάμιση χρόνο πριν, πως θα έχει πρόβλημα με τα συγκεκριμένα φάρμακα», λέει ο κύριος Δ.Δ., καταβεβλημένος από το ταξίδι στον μαγικό κόσμο των φαρμάκων.
Κρίσιμα ερωτήματα
1. Όπως προέκυψε από την ερώτηση που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Χουντής, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πριν από καιρό η εταιρεία Merck, που παράγει και φάρμακα για καρκινοπαθείς, έπαψε να προμηθεύει την Ελλάδα με τα φάρμακα αυτά, επειδή το χρέος του Ελληνικού Δημοσίου προς αυτήν είχε συσσωρευθεί. (Πλήρωσαν με ελληνικά ομόλογα την εταιρεία, τα οποία υπέστησαν κούρεμα). Γιατί, λοιπόν, μια εταιρεία επιμένει, για όσα φάρμακα εξακολουθήσει να δίνει στη χώρα μας, να πληρώνεται από κρατικούς φορείς που δεν μπορούν να την αποπληρώσουν και όχι από ιδιώτες, που είναι άψογοι στις υποχρεώσεις τους;
2. Στην Ελλάδα επεβλήθη πρόστιμο από την Κομισιόν λόγω των τακτικών που ακολουθεί στον τομέα του παράλληλου εμπορίου φαρμάκων. Η ελληνική κυβέρνηση, αντί να προσαρμοστεί, όπως συνηθίζει, στις επιταγές της Ευρώπης, ζητάει την άρση των νομικών εμποδίων που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το συγκεκριμένο θέμα. Σε ερώτηση επί του θέματος, μάλιστα, που κατέθεσε τον περασμένο Δεκέμβριο ο Νίκος Χουντής, ο επίτροπος Ταγιάνι, απαντώντας εκ μέρους της Επιτροπής, ανέφερε τι προβλέπει η Οδηγία, χωρίς να γνωστοποιεί ποιες ακριβώς είναι οι παραβάσεις της Ελλάδας, που έχουν ως αποτέλεσμα κάποιοι έμποροι να έχουν το φάρμακο και κάποιοι όχι, και ενημέρωσε ότι η Επιτροπή ερευνά την υπόθεση. Και εδώ τίθεται ένα ζήτημα: Ποιες είναι οι παραβάσεις τις οποίες ο πρόεδρος της Κομισιόν αποφεύγει να αναφέρει;
Και η απάντηση είναι απλή: Ο ΕΟΦ, για κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εμπόδισε την παράλληλη εξαγωγή φαρμάκων με σκοπό να περιοριστεί η έλλειψη διαθεσιμότητας, όπως μας ενημέρωσαν από το Γραφείο Τύπου του υπουργείου Υγείας. «Αυτό συνέβη για λίγο, αλλά μόλις ξεκίνησε ξανά η παράλληλη εξαγωγή, το πρόβλημα επανήλθε», εξηγεί φαρμακοποιός από την περιοχή του Νέου Κόσμου. «Απλώς πρέπει να διακοπεί εντελώς, γιατί δεν έχουμε φάρμακα!» συνέχισε.
Παράλληλο κύκλωμα
Η πλειονότητα των ιδιωτών φαρμακοποιών με τους οποίους μιλήσαμε θέτει ξεκάθαρα το πρόβλημα: «Το παράλληλο εμπόριο προϊόντων οδηγεί στην έλλειψη διαθεσιμότητας φαρμάκων. Βλέπετε, η Ελλάδα είναι μια φθηνή χώρα εισαγωγής φαρμάκων. Εξάγουν μεν στη χώρα μας κάποια φάρμακα σε χαμηλή τιμή, αλλά δεν θα διακινδύνευαν να χάσουν εκατομμύρια ευρώ. Επομένως, μια μικρή ποσότητα διατίθεται εδώ και τη μεγαλύτερη ποσότητα την επανεξάγουν σε άλλες χώρες και σε υψηλότερη τιμή!» συνέχισε η ίδια φαρμακοποιός.
Με τον τρόπο αυτό οι ελληνικές αρχές μπορούν να βαυκαλίζονται για τον δήθεν εξορθολογισμό των δαπανών στον τομέα της Υγείας, εις βάρος των ασθενών όμως, που έρχονται σε αδιέξοδο, αφού, λόγω κόστους, δεν μπορούν να βρουν τα φάρμακά τους στα νοσοκομεία και στα φαρμακεία, ενώ ακριβώς λόγω της αυξημένης ζήτησης περιορίζεται η διαθεσιμότητα.
Η Ευρώπη: Με τις τακτικές της επί του θέματος θέτει σε κίνδυνο τις ζωές χιλιάδων ασθενών οδηγώντας στη διάκριση μεταξύ χωρών - μελών της σε φθηνές και ακριβές ζώνες εισαγωγής φαρμάκων, και όχι μόνο. Διαπιστώνεται πως στόχος είναι να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών, αφού, αφενός τις περιορίζουν στο να εξάγουν σε μία χώρα σε χαμηλές τιμές, αφετέρου όμως δεν θέτουν όριο περί διαθέσιμης ποσότητας. Είναι λογικό, λοιπόν, κάθε επιχειρηματίας που θέλει να έχει έσοδα, να δίνει μικρή ποσότητα στη φθηνή χώρα εισαγωγής (π.χ. Ελλάδα) και τη μεγάλη ποσότητα των σκευασμάτων να την επανεξάγει αλλού ακριβότερα.
Η εταιρεία: Τα κεντρικά βρίσκονται στη Γερμανία. Εξάγει τα προϊόντα της σε μια φθηνή χώρα, την Ελλάδα. Παράλληλα, διατηρεί στην Αθήνα υποκατάστημα.
Απαντώντας τώρα στο πρώτο ερώτημα: Θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος ότι προτιμά να πληρώνεται από δημόσιους φορείς και να ακολουθεί την Οδηγία της Επιτροπής, διότι απλούστατα η Ελλάδα είναι η φθηνή χώρα εισαγωγής, και από το υποκατάστημα που διαθέτει επανεξάγει σε άλλες χώρες τα φάρμακά της ακριβότερα, καρπούμενη έτσι η ίδια, και όχι κάποια άλλη φαρμακοβιομηχανία, τα οφέλη.
Και με τις ζωές των ασθενών, που η ζωή τους κρέμεται από την αγωγή τους και βλέπουν μόνον ένα «στερούμεθα», τι γίνεται; Αφορά αυτό την τυπική Κομισιόν ή τους εμπόρους φαρμάκων;
ΜΟΤΟ
Ο ΕΟΦ για κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εμπόδισε την παράλληλη εξαγωγή φαρμάκων με σκοπό να περιοριστεί η έλλειψη διαθεσιμότητας. Όμως αυτό συνέβη για λίγο. Μόλις ξεκίνησε η παράλληλη εξαγωγή, το πρόβλημα επανήλθε
