Η πρόσφατη βίαιη απομάκρυνση νεαρών ανθρώπων από την παρέα της κόρης του κ. Πλακιά, Αναστασίας (η οικογένεια που έχασε στα Τέμπη τις δίδυμες αδερφές Θώμη και Χρύσα αλλά και την ξαδέρφη τους την Αναστασία) κατά τη διάρκεια της ομιλίας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κέρκυρα, αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική ζωή και τη δημοκρατία μας.
Το γεγονός αυτό, όπως και η βίαιη απομάκρυνσή μου από προεκλογική συγκέντρωση τον Ιούνιο του 2023, δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά σημάδια μιας ευρύτερης κρίσης.
Πρώτα απ’ όλα, ο προπηλακισμός οποιουδήποτε πολίτη, πόσο μάλλον νεαρών ατόμων, αποτελεί μία βάναυση παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι πράξεις βίας εναντίον ανθρώπων που δεν έχουν προβεί σε οτιδήποτε παράνομο, δεν πλήττουν μόνο τα θύματα αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Η ασφάλεια και η ελευθερία των πολιτών είναι θεμελιώδη δικαιώματα που πρέπει να διασφαλίζονται ανεξαρτήτως των πολιτικών τους πεποιθήσεων ή των κοινωνικών τους σχέσεων.
Όταν νέοι άνθρωποι γίνονται στόχος βίας και προπηλακισμών, παραβιάζεται η σωματική και ψυχική τους ακεραιότητα. Οι ενέργειες αυτές δεν είναι απλώς επιθέσεις σε συγκεκριμένα άτομα, αλλά χτυπήματα στην ίδια τη νεολαία μας, που αποτελεί το μέλλον της κοινωνίας μας. Αυτές οι εμπειρίες αφήνουν βαθιά τραύματα και ενισχύουν την αίσθηση ανασφάλειας και αδικίας, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη και την ψυχολογία των νέων.
Η απομάκρυνσή μου με βία από πολιτική συγκέντρωση του πρωθυπουργού πέρυσι τον Ιούνιο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του μοτίβου. Ενώ παρευρέθηκα ειρηνικά, βρέθηκα αντιμέτωπη με μια ακραία και απρόκλητη αντίδραση, κατά την οποία δυο άντρες με σήκωσαν απροειδοποίητα και απαξιωτικά στον αέρα και με απομάκρυναν με βία από τον εξωτερικό, δημόσιο χώρο της ομιλίας. Στην συνέχεια οι διοικητές της αστυνομίας δεν μας άφησαν με τον δικηγόρο μου να αναγνωρίσουμε τους δράστες, το οποίο ήταν επίσης άκρως αντίθετο προς την θεσμική αποστολή τους. Δεν ήταν όμως, μόνο μια προσωπική επίθεση, αλλά και μια επίθεση στην ελευθερία του λόγου και της έκφρασης, αξίες που αποτελούν τον πυρήνα της δημοκρατίας μας, εγγυημένες από το Σύνταγμα μας.
Τα περιστατικά αυτά δημιουργούν εύλογα ένα κλίμα φόβου. Όταν οι πολίτες βλέπουν ότι νέοι άνθρωποι ή απλοί πολίτες μπορούν να γίνονται στόχος βίας γιατί φορούν απλά μπλουζάκια με διαμαρτυρία για τα Τέμπη, κάνοντας μια συμβολική διαμαρτυρία, αναπτύσσεται μια αίσθηση έντονης ανασφάλειας και ανησυχίας που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω πόλωση, αποστασιοποίηση και κοινωνική αποσύνθεση. Η κοινωνική συνοχή βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και στον σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των πολιτών. Η παραβίαση αυτών των αξιών απειλεί την ίδια τη δομή της κοινωνίας.
Η χρήση βίας ως μέσο πολιτικής έκφρασης είναι καταστροφική για τη δημοκρατία. Η δημοκρατία βασίζεται στον διάλογο, στην αντιπαράθεση επιχειρημάτων και στην ειρηνική συνύπαρξη διαφορετικών απόψεων. Όταν η βία γίνεται αποδεκτή ή και ενθαρρύνεται, υπονομεύεται η ίδια η ουσία της δημοκρατικής αρχής. Οι πολιτικοί αντίπαλοι ή τα θύματα μιας τραγωδίας μετατρέπονται σε εχθρούς, ενώ η πολιτική αντιπαράθεση χάνει τον εποικοδομητικό της χαρακτήρα, καταλήγοντας σε αυταρχική επιβολή μιας καθορισμένης, επίπλαστης, πραγματικότητας, που δυστυχώς κατά κύριο βασίζεται στο ψέμα και τον έλεγχο.
Η βία ενισχύει τις ακραίες φωνές και τον φανατισμό που τις τροφοδοτεί, δίνοντάς τους βήμα και νομιμοποίηση. Οι πράξεις βίας κατά νεαρών ατόμων σε πολιτικές συγκεντρώσεις συμβάλλουν στην πόλωση και στην εξάπλωση του αυταρχισμού, αποθαρρύνοντας τη συμμετοχή των πολιτών στην πολιτική ζωή και δημιουργώντας ένα κλίμα απογοήτευσης και απάθειας.
Αυτές οι πράξεις βίας είναι βαθιά καταδικαστέες, όχι μόνο για την ωμή σκληρότητα που τις χαρακτηρίζει, αλλά και για την απάνθρωπη αδιαφορία και την ένοχη συγκατάθεση των αδρανούντων ή και επικροτούντων θεατών. Το πιο επώδυνο ίσως να είναι οι ήχοι των χειροκροτημάτων που ακούστηκαν τη στιγμή που νέοι άνθρωποι σύρονταν βίαια μακριά, και η σιωπή των πολιτών που δεν τόλμησαν ή δεν θέλησαν να αντισταθούν ή να προσφέρουν βοήθεια. Αυτά τα χειροκροτήματα και αυτή η αδράνεια δεν είναι απλώς όνειδος για την κοινωνία μας, αλλά μια προδοσία του ιδεώδους της αξίας του ανθρώπου. Οι στιγμές αυτές αποκάλυψαν μια ζοφερή πραγματικότητα: ότι κάποιοι έχουν χάσει την ικανότητα να βλέπουν τον πόνο των άλλων ως δικό τους, ότι επιτρέπουμε στη βία να επικρατεί και να επιβραβεύεται. Είναι μια πληγή στην καρδιά της δημοκρατίας μας και μια εκκωφαντική κραυγή για δικαιοσύνη και αφύπνιση.
Η δημοκρατία δεν είναι απλώς ένα σύστημα διακυβέρνησης, αλλά μια κουλτούρα που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, στην διαλεκτική και την αλληλεγγύη. Ο προπηλακισμός νεαρών ατόμων λόγω κάποιας διαμαρτυρίας και έκφρασης διαφορετικής άποψης, είναι αντίθετος με αυτές τις αξίες και πρέπει να καταδικάζεται απερίφραστα και δημόσια από όλους τους δημοκρατικούς πολίτες.
Σε αυτό το σημείο να υπογραμμιστεί, ότι οι μπράβοι που εκτελούν αυτές τις πράξεις ακολουθούν εντολές και πρωτόκολλα τα οποία είναι παράνομα. Αυτό δεν απαλλάσσει τους φυσικούς αυτουργούς από την ευθύνη τους, αλλά αναδεικνύει την ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις που θα διασφαλίσουν την τήρηση των νόμων και των δημοκρατικών διαδικασιών, πρωτίστως από τους φερόμενους πολιτικούς ηγέτες που υποθάλπουν αυτές τις πρακτικές. Η παρανομία και η αυθαιρεσία από την πλευρά των αρχών πρέπει να ελεγχθούν και να κατασταλούν, για να αποτραπεί η περαιτέρω υπονόμευση του Κράτους Δικαίου και των δικαιωμάτων των πολιτών.
Η αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων απαιτεί μια συντονισμένη προσπάθεια από όλους τους κοινωνικούς φορείς. Οι εκπαιδευτικοί θεσμοί πρέπει να προάγουν την ανεκτικότητα, τον διάλογο και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα από την πρώιμη ηλικία. Οι πολιτικοί ηγέτες οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να καταδικάζουν άμεσα τη βία, προάγοντας την ειρηνική συνύπαρξη και τον πολιτισμένο διάλογο. Οι πολίτες, επίσης, πρέπει να είναι ενεργοί και να απαιτούν τη διαφύλαξη των δημοκρατικών αξιών και των δικαιωμάτων όλων.
Τα περιστατικά βίας σε πολιτικές συγκεντρώσεις δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα γεγονότα, αλλά ενδείξεις βαθύτερων προβλημάτων που απαιτούν άμεση και σοβαρή αντιμετώπιση. Μόνο με την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, την δημόσια πίεση και αντίστασης την επιλογή άξιων πολιτικών άμεσα, αλλά και τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο, μπορούμε να ελπίζουμε σε μια κοινωνία που θα προστατεύει τα μέλη της και θα διασφαλίζει την ευημερία και τη δημοκρατία για όλους.
Ευδοκία Τσαγκλή
Υποψήφια Ευρωβουλευτής- Κόσμος
