Το καλοκαίρι του 2023 σηματοδοτεί την ανάπτυξη ενός δυναμικού, ακτιβιστικού κινήματος με στόχο την απελευθέρωση των παραλιών από τους αυθαίρετους εισβολείς με τις ομπρέλες και τις ξαπλώστρες μέχρι το κύμα και την ανάκτηση του δημόσιου χώρου. Το κίνημα προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο, το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, που βάφτισαν την πρωτοβουλία των πολιτών «κίνημα της πετσέτας». Και είναι αυτός ο χαρακτηρισμός που προκάλεσε την οργή πολλών πολιτών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, καθώς θεωρούν ότι είναι υποδόρια υποτιμητικός και δεν αποτυπώνει τον στόχο, που είναι η σωτηρία των παραλιών της χώρας. Στα κοινωνικά δίκτυα, πολίτες που από την πρώτη στιγμή συμμετείχαν στα αυθόρμητα κινήματα σε Πάρο, Νάξο και Ρόδο εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για τα αυθαίρετα βαφτίσια του κινήματος.
Χαρακτηριστική είναι η ανάρτηση πολίτη στο γκρουπ του facebook «Σώστε τις παραλίες της Νάξου». Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «κάποιοι δημοσιογράφοι βάφτισαν αυτή την προσπάθεια “κίνημα πετσέτας”... Νομίζω είναι εξαιρετικά πρόχειρα βαφτίσια και ιδιαίτερα αποπροσανατολιστικό...». Και ακόμα, «είναι γελοίο και ίσως δίνει λάθος εντύπωση αυτή η ονομασία και κάνει και ζημιά στην προσπάθεια... Σαφώς και να υπάρχουν ομπρελοκαθίσματα, αλλά με συμμόρφωση στον νόμο». Όπως εξηγούν, αγωνίζονται για την εφαρμογή του νόμου, για να υπάρχει έλεγχος από κεντρική και τοπική διοίκηση. Για να υπάρχει λογοδοσία. Και δεν είναι της λογικής να «εξοριστούν» οι επιχειρήσεις που τηρούν απαρέγκλιτα τον νόμο και δεν κάνουν παράνομες καταλήψεις και επιχωματώσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκονται και πολίτες που δραστηριοποιούνται στην Πάρο για τη σωτηρία των παραλιών. «Δεν είναι “κίνημα πετσέτας”» λένε. «Είναι προσπάθεια να ξαναβρούμε τις παραλίες μας».
Γιατί δεν είμαστε το «κίνημα της πετσέτας»
Τα μέλη της Κίνησης της Πάρου είναι αντίθετα με τη μετονομασία του κινήματος και εξηγούν τους λόγους: «Πρώτον, γιατί έχουμε το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού και του να ονοματίζουμε εμείς τη συλλογικότητά μας. Δεύτερον, γιατί το “Κίνηση Πολιτών Πάρου για Ελεύθερες Παραλίες” προσδιορίζει επακριβώς την ταυτότητα και τον σκοπό μας. Η ταμπέλα “κίνημα της πετσέτας” δεν χρησιμοποιήθηκε τυχαία ούτε άδολα. Δεν επιλέχθηκε, απλώς, επειδή “γράφει”. Η λέξη “πετσέτα” έρχεται να προσδώσει ένα στοιχείο γραφικότητας στην προσπάθειά μας: “πετσετάκηδες” εναντίον “ξαπλωστράκηδων”. Εμείς όμως θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν είμαστε γραφικοί. Χαρούμενοι ναι. Γραφικοί όχι. Δεν είμαστε, λοιπόν, “κίνημα πετσέτας”. Είμαστε κίνημα αξιοπρέπειας. Είμαστε μια κίνηση πολιτών -και όχι πελατών- που υπερασπίζεται κοινωνικά δικαιώματα και ελευθερίες. Που υπερασπίζεται τα κοινά αγαθά και το δικαίωμα των πολιτών σε αυτά. Θεμελιώδη αγαθά, όπως ο δημόσιος και κοινόχρηστος χώρος. Με εμβληματικό πεδίο τις παραλίες, τον χώρο δηλαδή όπου ο σύγχρονος άνθρωπος συναντά και προσκυνά το φυσικό περιβάλλον. Η πλειονότητα των ΜΜΕ έχει αλλεργία στις λέξεις “πολίτης” και “ελευθερία”. Ας τους υπενθυμίζουμε ότι δεν είναι κακές λέξεις».
Ξύπνησε και η κυβέρνηση
Θορυβούμενη από τις αντιδράσεις των πολιτών, η κυβέρνηση, που μέχρι στιγμής έκανε πως δεν ακούει και δεν βλέπει τα όσα έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας, θυμήθηκε τώρα να κάνει την εμφάνισή της και διά του υπουργού Οικονομικών υπόσχεται τώρα πως θα αρχίσει ελέγχους για τις άναρχες ξαπλώστρες και τους μπράβους σε μια προσπάθεια ηρεμήσει τα πνεύματα. Είναι γεγονός ότι ο Κωστής Χατζηδάκης μόλις την Τετάρτη ενημέρωσε ότι έδωσε εντολή για ένταση των ελέγχων στις παραλίες για τη διασφάλιση της τήρησης των όρων που προβλέπονται στις συμβάσεις παραχώρησης και την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων στους παραβάτες. Απέκτησε ξαφνικά άγχος για την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες η κυβέρνηση προκειμένου να προστατευθεί «η εικόνα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος». «Ας γνωρίζουν όσοι δεν σέβονται το περιεχόμενο των σχετικών συμβάσεων», είπε ο υπουργός, «ότι δεν πρόκειται να χαριστούμε σε κανέναν».
Το υπουργείο θυμήθηκε στην ανακοίνωσή του να κάνει και αναφορά στις καταγγελίες για τη Μικρή και Μεγάλη Σάντα Μαρία της Πάρου, σημειώνοντας ότι στελέχη της Κτηματικής Υπηρεσίας Σύρου έκαναν αυτοψίες στο διάστημα 21-24 Ιουλίου, διαπίστωσαν σημαντικές παραβάσεις και προχωρούν άμεσα στην έκδοση πρωτοκόλλων απομάκρυνσης τριών επιχειρήσεων από αυτές. Μόνο που οι παραβάτες δεν απελευθέρωσαν τη μισή παραλία έπειτα από παρέμβαση των Αρχών, αλλά ύστερα από τη συντονισμένη και οργανωμένη πίεση των πολιτών, που στην Πάρο μετρούν ήδη την πρώτη μεγάλη νίκη του κινήματος εκεί όπου ο ιδιώτης επιχειρηματίας, ο οποίος δήλωνε «παράνομος, αλλά αμετακίνητος», τελικά αναγκάστηκε να υποχωρήσει και οι Αρχές, που τάχα δεν γνώριζαν και δεν έβλεπαν, αναγκάστηκαν να επέμβουν.
Συλλήψεις σε Παροικιά και Μεγάλη Σάντα Μαρία
Μετά τη σύλληψη του επιχειρηματία, ο οποίος χωρίς άδεια είχε τοποθετήσει ξαπλώστρες και ομπρέλες στη Μικρή Σάντα Μαρία, αλλά και την απελευθέρωση της παραλίας το απόγευμα της Τετάρτης, οι Αρχές προχώρησαν σε ακόμα τρεις συλλήψεις με τη διαδικασία του αυτόφωρου. Συγκεκριμένα, συνελήφθησαν οι κατά τον νόμο υπεύθυνοι στις παραλίες Μαρτσέλο και Κριός, τις οποίες «ξεσήκωσαν» ειρηνικά, κολυμπώντας και απαιτώντας ελεύθερη πρόσβαση, εκατοντάδες Παριανοί την προηγούμενη Παρασκευή, ενώ συνελήφθη και υπεύθυνος επιχείρησης στη Μεγάλη Σάντα Μαρία, καθώς η επιχείρησή του είχε παραβεί τον νόμο για την ανάπτυξη ομπρελών και ξαπλωστρών στη διάσημη παραλία.
Αποστομωτική απάντηση στον Χατζηδάκη
Στις υποσχέσεις του υπουργού Οικονομικών περί σαρωτικών ελέγχων για να διαπιστωθεί αν τηρούνται οι όροι των συμβάσεων φρόντισαν να απαντήσουν οι κάτοικοι της Πάρου. Πολίτης που συμμετέχει στο κίνημα για τη σωτηρία των παραλιών του νησιού, με ανοιχτή επιστολή προς τον Κ. Χατζηδάκη, περιγράφει την απελπιστική κατάσταση και κάνει συγκεκριμένη πρόταση προκειμένου να καλυφθούν τα κενά που παρατηρούνται και δεν εφαρμόζεται από κεντρική και τοπική διοίκηση ο νόμος. Όπως αναφέρει στην ανοιχτή επιστολή που έχει αναρτήσει στη σελίδα στο facebook Κίνηση Πολιτών Πάρου για Ελεύθερες Παραλίες | Save Paros Beaches ο Χρήστος Γεωργούσης: «Τα νησιά τα χάνουμε. Τα αρπάζει σιγά-σιγά η ολιγαρχία του πλούτου και της γνώριμης στα στρώματα αυτά ασυδοσίας. Από την άλλη, κάτι που ενδιαφέρει το υπουργείο σας και όλα τα άλλα, και την κυβέρνηση γενικά, είναι ότι η ανομία, το θράσος, η λογική της αρπαχτής έχουν γίνει καθημερινή συνήθεια και διαμορφώνουν αρνητικά τον χαρακτήρα όλων μας».
Οι προτάσεις
Τα μέλη της Κίνησης Πολιτών Πάρου για Ελεύθερες Παραλίες επισημαίνουν:
* Τα νησιά δεν θα τα σώσουν από την τρέχουσα καταστροφή αυτές οι υπηρεσίες που δεν έχουν την έδρα τους στα ίδια τα νησιά. Δεν θα προστατέψει τις ακτές της Πάρου υπάλληλος της Αθήνας - ούτε ξέρει, ούτε νοιάζεται, ούτε απαντά στα τηλέφωνα. Πρόκειται για μια γραφειοκρατική ιδέα της διοίκησης.
* Να συσταθεί ένα όργανο, μια επιτροπή ελέγχου και επέμβασης, αποτελούμενη από ανθρώπους του Δημοτικού Συμβουλίου, την αστυνομία, το Λιμεναρχείο και πιθανόν τον ειρηνοδίκη κάθε νησιού.
* Να υπάρξει και συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Περιβάλλοντος, από το οποίο δεν έχουμε δει και κάτι σοβαρό τα τελευταία χρόνια στις Κυκλάδες. Μάλλον δεν υπάρχει καν τέτοιο υπουργείο, δεν ενδιαφέρονται οι άνθρωποι και οι Κυκλάδες καταστρέφονται όλο και πιο πολύ προς ζημία όλων μας. Πρόκειται για εθνική απώλεια.
Κ. Ρεβίνθης: Πήγαμε να επιβάλουμε τον νόμο και μας συνέλαβαν
Σύλληψη και μήνυση εισέπραξε ο δήμαρχος Σερίφου όταν πήγε να σφραγίσει παράνομο κατάστημα, την ώρα που το κίνημα για την απελευθέρωση των παραλιών από την επιχειρηματική ασυδοσία φουντώνει. Το περιστατικό περιέγραψε ο ίδιος ο δήμαρχος Σερίφου Κωνσταντίνος Ρεβίνθης σε τηλεοπτική του συνέντευξη, εξηγώντας ότι υπήρχε απόφαση που έλεγε ότι ένα κατάστημα ήταν παράνομο και έπρεπε να σφραγιστεί.
«Σφραγίσαμε το κατάστημα, όμως μου έκαναν μήνυση για παράβαση καθήκοντος και για κατάχρηση εξουσίας και απλή δυσφήμηση» είπε και πρόσθεσε: «Πήγαμε να επιβάλουμε τον νόμο, την απόφαση των δικαστηρίων και των διοικητικών Αρχών και βρεθήκαμε συλληφθέντες ως κατηγορούμενοι». Σύμφωνα με τον Κ. Ρεβίνθη, το πρόβλημα με την κατάληψη των παραλιών δεν υπάρχει σε τόσο μεγάλο βαθμό στη Σέριφο. «Είμαστε υπέρμαχοι να τηρείται η νομιμότητα. Ναι στην επιχειρηματικότητα, αλλά να είναι υπό τις προϋποθέσεις του νόμου» σημείωσε.
Με καταστροφή απειλείται η παραλία Πλάκα της Νάξου
Δεν είναι μόνο η κατάληψη των παραλιών από ομπρέλες και ξαπλώστρες, που δεν αφήνουν σπιθαμή παραλίας ελεύθερη, η οποία έχει φουντώσει το κίνημα των πολιτών ενάντια στο όργιο αυθαιρεσιών στα νησιά. Είναι και η απειλή για το ίδιο το φυσικό τοπίο από την ανεξέλεγκτη δράση επιχειρηματιών, που με μόνο σκοπό το κέρδος συχνά προχωρούν σε καταστροφικές παρεμβάσεις.
Μια τέτοια, τον εκβραχισμό στην παραλία της Πλάκας στη Νάξο από ιδιώτη, που μάλιστα έχει επιφέρει σημαντική διάβρωση στην ακτή, κατήγγειλε η Ελένη Ανδριανοπούλου, μέλος της κίνησης «Σώστε τις παραλίες της Νάξου». «Μέσα στη θάλασσα μπήκε εκσκαφικό ιδιώτη και άρχισε να βγάζει τα βράχια και τις πλάκες από την παραλία της Πλάκας» είπε χαρακτηριστικά. «Η παραλία λέγεται Πλάκα γι’ αυτόν τον λόγο. Οι πλάκες προστατεύουν την παραλία και την αμμουδιά για να μην φύγει από το κύμα και τον αέρα. Σ’ αυτό το σημείο, όπου οι ζημιές δεν έχουν ακόμη αποκατασταθεί, η θάλασσα έχει μπει μέσα. Η διάβρωση στις ακτές είναι συνεχής, ο ανθρώπινος παράγοντας επιταχύνει ραγδαία τη διάβρωση, είναι ένα πολύ σοβαρό φαινόμενο. Μιλάμε για μια οικολογική καταστροφή αλλά και οικονομική καταστροφή του νησιού» εξήγησε.
Σύμφωνα με την Ελένη Ανδριανοπούλου, στη Νάξο υπάρχουν δύο θέματα. Το ένα είναι το κοινό φαινόμενο που παρακολουθούμε και σε άλλα νησιά, με τις ομπρελοξαπλώστρες να έχουν εξαπλωθεί και καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της παραλίας, στο 80%-90%. Το δεύτερο, όπως σημείωσε, είναι ότι πληθαίνουν οι κατασκευές ξύλου ή και τσιμέντου, πέργκολες, εξέδρες κ.λπ.
