Ενδιαφέροντα στοιχεία ενόψει και των εκλογών της Κυριακής προκύπτουν αναφορικά με την έρευνα του «Eteron - Ινστιτούτο για την Έρευνα & την Κοινωνική Αλλαγή» σχετικά με τις τάσεις και τις πεποιθήσεις της νέας γενιάς που αφορούν σε άτομα από 17 έως 34 ετών.
Η έρευνα εξετάζει σε βάθος τις απόψεις για την πολιτική, τους θεσμούς, τη δημοκρατία και τα μεγάλα ιδεολογικά και αξιακά ζητήματα που απασχολούν επί μακρόν το δημόσιο διάλογο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τους συντάκτες τις έρευνας η νέα γενιά δεν είναι ομογενοποιημένη ως προς τις τοποθετήσεις και τις πρακτικές της, ενώ διαμορφώνονται, τάσεις που φαίνεται να παίρνουν το προβάδισμα και κάποιες απόψεις πιο αποκρυσταλλωμένες.
Οικονομία και πολιτική
Αναλυτικότερα, η δυσαρέσκεια για την ατομική οικονομική κατάστασή τους κυριαρχεί σε ποσοστό 55,7%, ενώ σε σχέση με τις προσδοκίες τους για το άμεσο μέλλον, είναι αξιοσημείωτο ότι 1 στα 3 άτομα «αναμένουν» και «μάλλον αναμένουν» να βελτιωθεί η κατάστασή τους τους επόμενους μήνες.
Μεγάλο ποσοστό δηλώνει ότι ενδιαφέρεται «πολύ» και «αρκετά» για την πολιτική (67,9%) αν και το ποσοστό όσων συζητάνε συχνά με τους φίλους τους πολιτικά θέματα διαμορφώνεται μόλις στο 30,3%.
Η πλειοψηφία των νέων θεωρούν τα μνημόνια (σε ποσοστό 84,6%) και τις ιδιωτικοποιήσεις (σε ποσοστό 64,7%) κάτι κακό.
Ως προς τα δημόσια οικονομικά, είναι εντυπωσιακό ότι το 68,5% των νέων συμφωνούν με την άποψη ότι οι αμυντικές δαπάνες θα πρέπει να μειωθούν ώστε να δοθεί μεγαλύτερο βάρος σε τομείς όπως η υγεία, η παιδεία και η κοινωνική ασφάλιση. Μόλις το 19,8% των νέων έχουν την αντίθετη άποψη και προτάσσουν την αύξηση των αμυντικών δαπανών ώστε να προστατευθεί καλύτερα η εθνική ακεραιότητα.
Στην ερώτηση για το που ανήκουν οικονομικά, αυτοπροσδιορίζονται σε ποσοστό 43,7% στη μεσαία τάξη, 36,6% στη μεσαία προς κατώτερη, σε ποσοστό 10,6% στην κατώτερη τάξη και ένα 6,8% στην ανώτερη & μεσαία προς ανώτερη τάξη.
Δημοκρατία και Θεσμοί
Πολύ χαμηλά ποσοστά εμπιστοσύνης συγκεντρώνουν όλοι οι βασικοί θεσμοί που συγκροτούν το ελληνικό πολιτικό σύστημα.
Πρώτη θέση στα ποσοστά δυσπιστίας των νέων καταλαμβάνουν τα ΜΜΕ (91,8%), έπονται τα πολιτικά κόμματα (89,4%), η Βουλή (77,5%) και η κυβέρνηση (74,6%). Ο μόνος θεσμός που κατέχει μεταξύ των νέων ποσοστά εμπιστοσύνης άνω του 30% είναι οι Ανεξάρτητες Αρχές (33%).
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγάλη πλειοψηφία των νέων δηλώνει δυσαρεστημένη με τον τρόπο που λειτουργεί η Δημοκρατία στην Ελλάδα (75,8%) αν και συμφωνούν ότι παρά τα προβλήματά της δεν υπάρχει καλύτερο πολίτευμα από την κοινοβουλευτική δημοκρατία (76,6%).
Το 82,3% θεωρεί ότι η δημοκρατία θα ήταν καλύτερη αν οι πολίτες συμμετείχαν περισσότερο μέσα από λαϊκές συνελεύσεις και δημοψηφίσματα, ενώ το 14,6% διατυπώνει την άποψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η δικτατορία είναι προτιμότερη από την δημοκρατία.
Αστυνομοκρατία και διαδηλώσεις
Το 77,4% «συμφωνεί» και «μάλλον συμφωνεί» ότι η αστυνομία είναι πολύ βίαιη κατά τη διάρκεια συγκεντρώσεων και διαδηλώσεων. Επίσης η πλειοψηφία (54,8%) «διαφωνεί» και «μάλλον διαφωνεί» με την άποψη ότι το δικαίωμα σε συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις πρέπει να περιορίζεται όταν απειλείται η δημόσια τάξη.
Μεταναστευτικό και κοινωνικό κράτος
Σε σχέση με το μεταναστευτικό, το 71,1% συμφωνούν & μάλλον συμφωνούν ότι ο αριθμός των μεταναστών στη χώρα μας τα τελευταία 10 χρόνια είναι υπερβολικά μεγάλος. Το 64,6% συμφωνούν & μάλλον συμφωνούν ότι οι μετανάστες/ριες οφείλουν να αποδεχτούν τις ελληνικές αξίες και τον ελληνικό τρόπο ζωής. Τέλος, το 47% διαφωνούν & μάλλον διαφωνούν ότι η παρουσία μεταναστών/ριών στη χώρα μας κάνει περισσότερο καλό παρά κακό.
Υψηλά ποσοστά δημοφιλίας συγκεντρώνει το κοινωνικό κράτος (80%). Επιπλέον, τo 67,3% των νέων θεωρούν ότι το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει περισσότερο στην ελληνική οικονομία για να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης, έναντι του 20,7% που θεωρούν ότι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αποτελούν τον κύριο τρόπο για να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης.
Δικαιώματα και ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα
Το 69,8% συμφωνούν & μάλλον συμφωνούν να θεσμοθετηθούν οι γάμοι ομοφυλοφίλων. Το 59,4% συμφωνούν & μάλλον συμφωνούν να θεσμοθετηθεί η υιοθεσία παιδιών από ζευγάρια ομοφυλοφίλων. Το 68,5% έχουν θετική & μάλλον θετική άποψη για το κίνημα MeToo.
Ως προς τις ιδεολογικές αναφορές την πρωτιά στις απαντήσεις έχει ο φιλελευθερισμός - δημοκρατικό κέντρο (18,3%) με δεύτερη τη σοσιαλδημοκρατία (15,2%) και τρίτο το δημοκρατικό σοσιαλισμό (13,2%). Σε χαμηλά ποσοστά βρίσκονται ο νεοφιλελευθερισμός (7,3%) και ο συντηρητισμός (3,5%).
Η διάκριση ανάμεσα σε αριστερά και δεξιά παραμένει σημαντική για το 41% των νέων έναντι του 53% που δηλώνει ότι η διάκριση αυτή δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη εποχή.
Ευρωπαϊκή Ένωση και Καπιταλισμός
H πλειοψηφία κάνει θετική συνολική αποτίμηση της συμμετοχής της χώρας στην ΕΕ (64,1%) έναντι του 30,4% που κάνει αρνητική. Το 70,4% πιστεύει ότι θα ήταν καλύτερα να παραμείνουμε στο Ευρώ έναντι του 19,1% που θα προτιμούσε να επιστρέψουμε στη δραχμή.
Το 60,2% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι ο καπιταλισμός ως έννοια αντιπροσωπεύει κάτι κακό. Την ίδια στιγμή βέβαια το 52,1% θεωρούν την οικονομία της αγοράς (που είναι μετωνυμία του καπιταλισμού) κάτι καλό και το ίδιο πιστεύουν και για την ανταγωνιστικότητα (67,2%).
Αντίστοιχα, το 55,1% θεωρεί τις πολυεθνικές κάτι κακό αλλά το 58,9% θεωρεί τις ξένες επενδύσεις κάτι καλό.
Καταλήγοντας αξίζει να σημειωθεί ότι το 48,5% των νέων θεωρεί τη μετριοπάθεια κάτι κακό, ενώ το 29,5% επιδοκιμάζει το ριζοσπαστισμό. Το 22,8% των νέων τάσσονται υπέρ της αθεΐας και το 48% δηλώνουν ότι η θρησκεία είναι σημαντική για τη ζωή τους.
Το 58,6% διαφωνούν & μάλλον διαφωνούν να καθιερωθεί η θανατική ποινή για ορισμένα εγκλήματα. Το 58,2% συμφωνούν & μάλλον συμφωνούν με την αποποινικοποίηση της κάνναβης για προσωπική χρήση, έναντι του 35% που διαφωνούν & μάλλον διαφωνούν.
Τέλος, το 45,5% πιστεύει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών ήταν μια κακή ή μάλλον κακή συμφωνία για τα συμφέροντα της Ελλάδας έναντι του 23,8% που πιστεύει το αντίθετο.
