Την επίπλαστη εικόνα ότι οι νέοι προσφυγικοί καταυλισμοί στα νησιά, αποτελούν «σύγχρονες» και «ανθρώπινες» εγκαταστάσεις, σπάει με κρότο δημοσίευμα των wearesolomon σε συνεργασία με το ειδησεογραφικό πρακτορείο Al Jazeera.
Η εν λόγω δημοσιογραφική ερευνητική ομάδα επικαλούμενη εσωτερική αλληλογραφία της ΕΕ που αφορά στην περίοδο Μάρτιος 2022 έως Φεβρουάριος 2023, περιγράφει τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι πρόσφυγες και οι μετανάστες στη Σάμο, στη Λέρο και στην Κω, κόντρα στο αφήγημα του Κυριάκου Μητσοτάκη ο οποίος πριν από μερικούς μήνες δήλωνε για το καμπ στη Σάμο ότι «έχουμε μια σύγχρονη και ανθρώπινη εγκατάσταση που είναι, πρώτα απ’ όλα, ασφαλής».
Συγκεκριμένα, e-mail των εκπροσώπων της Κομισιόν προς τις Βρυξέλλες περιέγραφαν για τη νέα δομή στη Σάμο, όπου ορισμένες περιόδους το προσωπικό ασφαλείας υπερέβαινε σε αριθμό τον φιλοξενούμενο πληθυσμό, και προειδοποιούσαν για ελλείψεις σε εξειδικευμένους φροντιστές για τα ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά.
Παράλληλα οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξέφραζαν ανησυχίες σχετικά με «τεράστιο κενό» στις υπηρεσίες διερμηνείας που καθυστερεί «όλες τις διαδικασίες», από την αρχική καταγραφή των προσφύγων και των μεταναστών μέχρι και τις συνεντεύξεις για την αίτηση ασύλου.
Συχνά καταγράφονταν και προβλήματα που προκαλούνται από την εξαιρετικά περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη στα νέα καμπ.
Η έλλειψη μόνιμων γιατρών περιγράφεται στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ως «τεράστιο ζήτημα» το οποίο οδηγεί σε κενά στην ιατρική υποστήριξη των προσφύγων και των μεταναστών, σε καθυστερήσεις στους ιατρικούς ελέγχους, που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της ηλικίας και της κατάστασης ευαλωτότητας των νεοαφιχθέντων που μπορεί να πληρούν τις προϋποθέσεις για ειδικές προστασίες και διαδικασίες.

Ωστόσο, τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ καθώς καταγράφεται ότι το 2022 βλάβη στην αντλία νερού άφησε τους κατοίκους του καμπ της Σάμου, σχεδόν χωρίς νερό για περισσότερες από δύο εβδομάδες.
Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν έλεγε ότι «μέχρι τώρα οι άνθρωποι ήταν πολύ ήρεμοι και δεν διαμαρτύρονταν, αλλά τώρα έχουν χάσει την υπομονή τους».

Το πρόβλημα με τις υποδομές και οι συχνές διακοπές νερού στο καμπ συνεχίζονταν μέχρι και τον Απρίλιο του 2023.
Αξίζει να σημειωθεί ότι άλλη έκθεση της Κομισιόν από τη Σάμο, τον Ιούνιο του 2022, περιλάμβανε ισχυρισμούς ότι ένας επτάχρονος στον καταυλισμό είχε υποστεί σεξουαλική επίθεση και ότι η ελληνική αστυνομία ερευνούσε την υπόθεση.
Επιπλέον όσον αφορά στη Λέρο, τον Μάιο του 2022, η Κομισιόν κατέγραψε «σχεδόν καθημερινά προβλήματα» με «βία» και «βανδαλισμούς» στα καταλύματα των ανηλίκων, καθώς οι αρχές προσπαθούσαν να προστατεύσουν περίπου 40 παιδιά που έμειναν χωρίς φροντιστές μετά τη λήξη της σχετικής σύμβασης μιας ΜΚΟ πριν από ένα χρόνο.
Καταληκτικά, η έρευνα των wearesolomon αναφέρεται και στις δεκάδες οχλήσεις από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ΜΚΟ οι οποίος έχουν καταγράψει διεξοδικά τις υποβαθμισμένες συνθήκες και τις ανεπαρκείς υπηρεσίες στους καταυλισμούς. Ανακοινώσεις τις οποίες οι ελληνικές αρχές απορρίπτουν ως πολιτικά υποκινούμενες ή ως fake news.