Live τώρα    
12°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Ελαφρές νεφώσεις
12 °C
8.8°C14.0°C
2 BF 85%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Αίθριος καιρός
10 °C
7.5°C11.6°C
1 BF 87%
ΠΑΤΡΑ
Αυξημένες νεφώσεις
13 °C
8.0°C12.7°C
1 BF 85%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Ελαφρές νεφώσεις
12 °C
11.6°C13.0°C
3 BF 87%
ΛΑΡΙΣΑ
Ομίχλη
4 °C
3.9°C7.9°C
0 BF 100%
Κομίστες / Μπλόκο στην alt-right
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Κομίστες / Μπλόκο στην alt-right

133293562b.jpg

Αν προκαλεί εντύπωση η ενασχόληση μερίδας του ελληνικού Ίντερνετ και Τύπου τις τελευταίες μέρες με το αν η ελληνική σημαία καταργήθηκε από τα κόμικς ή ξαφνιάζει η παράξενη συνύπαρξη του Άρη Βελουχιώτη, του Ιωάννη Μεταξά, του Γεωργίου Γρίβα, του Ελευθέριου Βενιζέλου και της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας σε αναρτήσεις στα social media και σε βίντεο καναλιών του YouΤube, υπάρχει εξήγηση. Αφορμή είναι η απόφαση των διοργανωτών του 17ου Comicdom CON Athens να ανακαλέσουν τη συμμετοχή του κομίστα Κωνσταντίνου Παππά στο φεστιβάλ, καθώς -όπως σημειώνουν στην ανακοίνωσή τους- τα έργα του «είναι φορείς ιδεών που δεν συνάδουν με τις αρχές της διοργάνωσης και ξεφεύγουν από το πλαίσιο της ιστορικής αναφοράς γεγονότων». Ποια είναι, όμως, η Ιστορία που αναπαράγεται στα σκίτσα του Κωνσταντίνου Παππά και γιατί ο αποκλεισμός του ξεσήκωσε τις αντιδράσεις της Ακροδεξιάς εναντίον του φεστιβάλ και όσων στηρίζουν την απόφαση των διοργανωτών;

Ιστορικός αναθεωρητισμός

Ο εν λόγω σκιτσογράφος αντλεί την έμπνευσή του από περιόδους και θεματικές της ελληνικής Ιστορίας. Ανάμεσα στα σκίτσα του μπορεί κανείς να συναντήσει έναν οπλίτη της πρώιμης κλασικής εποχής μέχρι τον Ελευθέριο Βενιζέλο με φουσκωμένα μπράτσα και τατουάζ. Ιδιαίτερη αγάπη φαίνεται να τρέφει ο καλλιτέχνης για τον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά. Σκίτσα που αναπαριστούν σκηνή με τον Ιταλό πρέσβη να δίνει ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου το τελεσίγραφο στον Μεταξά, συνοδεύονται με σχόλια στο Instagram στα οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει: «Αυτή είναι η αφιέρωσή μου στο αθάνατο ΟΧΙ και στον ερμηνευτή του, που ένωσε ένα έθνος και ύψωσε τα ιδανικά του, διότι χωρίς τους Μεταξάδες τα ΟΧΙ δεν υπάρχουν». Σε άλλο σκίτσο του απεικονίζει τον μετανοημένο κομμουνιστή -όπως τον αποκαλεί- στρατιώτη Τζίμα από την κορυφή του Γράμμου να αναγγέλλει τη νίκη του Εθνικού επί του Δημοκρατικού Στρατού, τονίζοντας στο σχόλιό του που συνοδεύει το σκίτσο στο Instagram πως «σήμερα είναι η ημέρα μνήμης των ηρώων που έπεσαν στον Γράμμο, η νίκη που τελείωσε τον εμφύλιο στην Ελλάδα». Αντίστοιχης σκοπιάς είναι οι τοποθετήσεις του για τον Γεώργιο Γρίβα και την ΕΟΚΑ, για τη Μικρασιατική Εκστρατεία, κ.ά. Και μπορεί η ιστορική αφήγηση που επιλέγει να κάνει για γεγονότα και πρόσωπα να πλασάρεται ως «αντικειμενική», με πληροφορίες που φαίνεται να έχει αντλήσει από βιβλιογραφία, ωστόσο βρίθει ιστορικού αναθεωρητισμού.

Πολλοί έσπευσαν να κάνουν λόγο για λογοκρισία στην Τέχνη και αποκλεισμό ενός σκιτσογράφου επειδή αποτυπώνει την «ιστορική πραγματικότητα». Τις ώρες μάλιστα που γράφονται αυτές οι γραμμές, το hashtag #μετονΚωνσταντινοΠαππα περιλαμβάνεται στα πρώτα trends του Twitter. Ψάχνοντας κανείς τα τιτιβίσματα, μπορεί εύκολα να συμπεράνει την πολιτική τοποθέτηση των υποστηρικτών του hashtag: πάσης φύσεως ακροδεξιοί διεξάγουν πόλεμο κατά του Comicdom στην πλατφόρμα, κάνοντας λόγο για αριστερόστροφο φασισμό. Μεταξύ αυτών και γνωστοί εκπρόσωποι της ελληνικής Ακροδεξιάς και alt-right όπως ο Φαήλος Κρανιδιώτης και ο Κωνσταντίνος Μπογδάνος. «Αριστερόστροφος φασισμός χρηματοδοτούμενος από την Περιφέρεια Αττικής» έγραψε η Ελεύθερη Ώρα, ενώ η Εστία κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο «Δεν αντέχουν ούτε στα κόμικς την ελληνική σημαία».

Απάντηση στις παραπλανητικές κραυγές περί μίσους για την ελληνική σημαία που υποτίθεται ότι τρέφει η ελληνική κοινότητα των κομικάδων αλλά και το φεστιβάλ έδωσε το ίδιο το Comicdom από την επίσημη σελίδα του στο Facebook, δημοσιεύοντας εξώφυλλα μερικών από τα «ανθελληνικά κόμικς», όπως τα χαρακτηρίζει περιπαικτικά, που μπορεί κανείς να βρει στα καταστήματα και στις εκδοτικές του, αλλά και στα τραπέζια του φεστιβάλ, και τα οποία αποτυπώνουν γεγονότα της ελληνικής Ιστορίας.

Επικίνδυνες αντιδράσεις κατά των διοργανωτών

Οι αντιδράσεις της Ακροδεξιάς δεν περιορίστηκαν στην κατασυκοφάντηση του Comicdom CON Athens και σε καλέσματα στα social media για αρνητικά σχόλια και αναφορές στην επίσημη ιστοσελίδα του με σκοπό να πληγεί η δημοφιλία του, αλλά έλαβαν ακόμα πιο επικίνδυνες διαστάσεις. Πηγές του φεστιβάλ έκαναν λόγο στην ΑΥΓΗ της Κυριακής για οργανωμένο κρεσέντο υβριστικών, χυδαίων και απειλητικών σχολίων, που στρέφονταν τόσο κατά της διοργάνωσης και των ατόμων που εργάζονται για αυτή όσο και κατά της ευρύτερης καλλιτεχνικής κοινότητας των κόμικς, με στοχευμένες προσωπικές επιθέσεις σε καλλιτέχνες. Υπογραμμίζεται ότι, όπως σημειώνει η διοργάνωση, σύσσωμη η κοινότητα των καλλιτεχνών, των εκδοτών και των φορέων του χώρου συντάχθηκε με την απόφαση για την αποβολή του Κωνσταντίνου Παππά, την οποία υπογράφει ολόκληρη η ομάδα του φεστιβάλ. Επιπλέον, η διοργάνωση τονίζει πως η αποβολή -σε οποιαδήποτε στιγμή- συμμετέχοντα που το έργο του έχει κριθεί ότι δεν συνάδει με τις αρχές της παραμένει αναφαίρετο δικαίωμα και υποχρέωση μίας διοργάνωσης ιδιωτικής πρωτοβουλίας όπως το Comicdom CON Athens.

Οι αντιδράσεις έφτασαν και σε νομικό επίπεδο, καθώς την Τετάρτη επιδόθηκε σε νόμιμο εκπρόσωπο της Comicdom εξώδικη δήλωση-διαμαρτυρία-καταγγελία του Κωνσταντίνου Παππά. Μάλιστα, ο δικηγόρος Γιώργος Κοτλίδας που υποστήριξε τη σύνταξη του εξώδικου έγραψε ότι «ως μία γενιά ανθρώπων που μεγαλώσαμε ακούγοντας φρικτές χυδαιότητες και ύβρεις και βιώνοντας περιθωριοποίηση και στιγματισμό, επειδή “τολμούσαμε” να αγαπούμε και να εξαίρουμε την πατρίδα και την Ιστορία της, πλέον λέμε “ως εδώ!”». Στη δήλωση γίνεται λόγος για... σπίλωση της τιμής και της υπόληψής του, όπως και για περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης.

INFO

Το 17ο Comicdom CON Athens θα διεξαχθεί από τις 12 έως και τις 14 Μαΐου (11 π.μ.-9.30 μ.μ.) στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων με ελεύθερη είσοδο.

Καλωσορίσατε στη νέα ψηφιακή εθνικοφροσύνη

Του

Χρήστου Τριανταφύλλου

Ο κομίστας Κωνσταντίνος Παππάς δεν φαίνεται να είναι τέκνο της παραδοσιακής Ακροδεξιάς, ούτε να ενστερνίζεται τις αναφορές της Χρυσής Αυγής. Θα έλεγα πως ανήκει βασικά στην ελληνική alt-right: αντί για τσεκούρια, κουβαλάει πληκτρολόγιο. Αντί να εμπνέεται από τις ναπάλμ στον Γράμμο, εμπνέεται από το «εθνικό έργο» του Ιωάννη Μεταξά και από τις εκστρατείες του Κωνσταντίνου Α’. Αντί για τις επιχειρήσεις στο Βίτσι, θαυμάζει τον «Μακεδονικό Αγώνα».

Στο ηλεκτρονικό κατάστημα όπου διατίθενται τα σχέδιά του θα συναντήσει κανείς προσωπογραφίες του Κωνσταντίνου Α’, του Βενιζέλου, του Γρίβα και των μακεδονομάχων ως «chads», δηλαδή, στην ιντερνετική σλανγκ, ως alpha males (τυπική εμμονή της alt-right). Θα συναντήσει πόστερ για τα «χίλια χρόνια αμύνης του ευρωπαϊκού πολιτισμού» με την εικόνα του Βυζαντίου. Θα συναντήσει μια αφαιρετική, αλλά σαφέστατη εικόνα για τη νίκη του Εθνικού Στρατού στον Εμφύλιο. Καλωσορίσατε στη νέα ψηφιακή εθνικοφροσύνη.

Μια βασική του συνεργασία είναι η εικονογράφηση των επεισοδίων του καναλιού στο youtube «Πρακτική Σκέψη». Το κανάλι αυτό χρησιμοποιεί έξυπνα τις συμβάσεις των διεθνών προτύπων της ψηφιακής εκλαϊκευτικής ιστορίας για να δώσει μια σαφώς εθνικόφρονα αφήγηση της ελληνικής Ιστορίας. Καλοστημένα βίντεο με σωστό μοντάζ, χάρτες, χιούμορ, memes, τεκμηρίωση και βιβλιογραφία (μείγμα σοβαρών μελετών και ακροδεξιάς παραγωγής), που έχουν ως αποτέλεσμα να ξεγελιέται πολύς κόσμος που απλώς δεν έχει άλλη επιλογή ή δεν είναι αρκετά υποψιασμένος.

Η επιλογή του Comicdom είναι διπλά σημαντική, γιατί, εκτός από το ότι βάζει φραγμό στην Ακροδεξιά στο πεδίο του, συνεισφέρει στο να μην έρθουν σε επαφή ανυποψίαστοι άνθρωποι με αυτό το ύπουλο έργο. Διότι υπάρχει και ένα τεράστιο δυναμικό ανθρώπων που δεν ξέρει τι καταναλώνει: όταν η σχολική Ιστορία είναι η αποθέωση του αλυτρωτισμού, με φυσικό επακόλουθο μορφές όπως ο Βενιζέλος και ο Κωνσταντίνος Α’ να γίνονται memes, το επόμενο βήμα είναι πολύ εύκολα η αθέλητη υιοθέτηση κωδίκων που μιλούν στο σήμερα: από την ύλη της σχολικής Ιστορίας για τα «εθνικά μας δίκαια» στο virality της απεικόνισης του βασιλιά ως υπερήρωα ένα ινσταγκραμικό λάικ δρόμος.

Η έννοια του κοινότοπου εθνικισμού (banal nationalism) δεν αφορά πλέον μόνο σημαίες και εμβατήρια, αλλά και νέες μορφές virality που επενδύουν στην Ιστορία ως meme, σε οπτικούς και αφηγηματικούς κώδικες που στα χέρια ανθρώπων όπως ο Παππάς έχουν την ικανότητα να δώσουν νέα δυναμική σε παραδοσιακές εθνικιστικές αφηγήσεις που το ελληνικό κράτος θεωρεί ακόμα απλώς αυτονόητες. Και αν κάτι έχει τη μεγαλύτερη δύναμη στο συλλογικό φαντασιακό των ανθρώπων, είναι να κάνεις κάτι να φαίνεται αυτονόητο. Αν η (κακώς εννοούμενη) αναθεώρηση της Ιστορίας είναι επικίνδυνη, άλλο τόσο επικίνδυνος είναι ο εμπλουτισμός του αυτονόητου με νέους κώδικες, η υπόκωφη δημιουργία νέων αυτονόητων που δένουν οργανικά στα παλιά.

* Ο Χρήστος Τριανταφύλλου είναι διδάκτορας Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας (ΕΚΠΑ) και διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, περιοδικό ΣΚΡΑ-punk

Περί υποτιθέμενης λογοκρισίας

Του

Αντώνη Βαβαγιάννη*

Η όλη συζήτηση περί λογοκρισίας, η οποία ξεκίνησε στα σχόλια της ανακοίνωσης του comicdom για να συνεχίσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι τουλάχιστον αστεία και φυσικά προέρχεται από τα γνωστά οργανωμένα ακροδεξιά τρολ του Διαδικτύου που βλέπουμε εδώ και χρόνια να περιφέρονται στο συγκεκριμένο χώρο και να αναμασάνε τις ίδιες καραμέλες. Κάθε φεστιβάλ μπορεί να διαλέγει ποιοι καλλιτέχνες του ταιριάζουν και ποιοι όχι. Το comicdom έχει αυτή τη δυνατότητα επιλογής όπως όλα τα άλλα φεστιβάλ. Με την ίδια -τελείως αλλοπρόσαλλη- λογική τους, θα μπορούσα κι εγώ να πω ότι τόσα χρόνια με λογοκρίνει το φεστιβάλ comics του Σαν Ντιέγκο, μιας και ποτέ δεν με έχει καλέσει.

Παρατηρώ ότι αυτά τα διαδικτυακά τρολ ακολουθούν μια τυπική τακτική: να δημιουργούν μια δική τους πραγματικότητα και να προσπαθούν να την περάσουν στο κοινό τους στα δικά τους μέσα και κοινωνικά δίκτυα. Αυτή τη φορά η εικονική πραγματικότητα που έφτιαξαν ήταν ότι το comicdom «δεν αντέχει την ελληνική σημαία και την ελληνική Ιστορία».

Παρεμπιπτόντως, όσο μάταιο και να είναι να προσπαθείς να αντικρούσεις ένα τόσο βλακώδες επιχείρημα, στο comicdom εκτίθεται μεγάλος αριθμός βιβλίων και άλλων έργων που περιέχουν την ελληνική σημαία και την ελληνική Ιστορία, φέτος και άλλες χρονιές, και φυσικά ποτέ δεν έχει ενοχληθεί κανένας. Για παράδειγμα, ιδιαίτερα αγαπητή στους κομιξάδες -και γι’ αυτό την έχουμε δει εικονογραφημένη μπόλικες φορές- είναι μια συγκεκριμένη ιστορία με την ελληνική σημαία: εκείνη που υψώνεται στην Ακρόπολη τον Μάιο του 1941 για να αντικαταστήσει το ναζιστικό πατσαβούρι με τη σβάστικα.

* Ο Αντώνης Βαβαγιάννης είναι κομίστας, δημιουργός του κόμικ «Κουραφέλκυθρα»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL