Τις τελευταίες εβδομάδες δεκάδες φορείς από τη Θεσσαλονίκη, και όχι μόνο, εκδίδουν ανακοινώσεις και ψηφίσματα ζητώντας να ανακληθεί μια άδικη απορριπτική απόφαση για τη μη απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας σε μια γυναίκα με καταγωγή από την Τουρκία. Πρόκειται για τη Λάλε Αλατλί, που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα εδώ και 14 χρόνια ως μεταφράστρια, διερμηνέας και καθηγήτρια της τουρκικής γλώσσας.
Η πλούσια εργασιακή και κοινωνική της παρουσία όλα αυτά τα χρόνια έχει δημιουργήσει ένα αυθόρμητο κύμα αλληλεγγύης προς το πρόσωπό της. Πέρα από τις ανακοινώσεις, περισσότεροι από 1.100 πολίτες έχουν υπογράψει το σχετικό διαδικτυακό αίτημα για απόδοση της ιθαγένειας, με αφορμή την επικείμενη συνεδρίαση του διοικητικού δικαστηρίου στο οποίο έχει η ίδια καταθέσει έφεση.
Ακούγοντας κανείς την ιστορία της Λάλε Αλατλί, διερωτάται τι πρέπει να κάνει τελικά μια μετανάστρια για να μπορέσει να λάβει την ελληνική ιθαγένεια, πόσο εύκολα ο κρατικός μηχανισμός μπορεί να ακυρώσει τη ζωή και τη διαδρομή ανθρώπων που ήρθαν σε μια άγνωστη χώρα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή και τα κατάφεραν;
Συναντήσαμε τη Λάλε Αλατλί στο συνεργατικό καφενείο Το Ωραίον Ντεπώ, όπου πριν από λίγες μέρες γέμισε το πατάρι του καταστήματος σε μια μαζική εκδήλωση με αφορμή την υπόθεσή της, με τίτλο «Έλληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι; Η ρύθμιση Βορίδη και η εφαρμογή της».
Πότε και υπό ποιες συνθήκες ήρθες στην Ελλάδα;
Ηρθα το 2010 στην Ελλάδα. Στην Τουρκία ήμουν μεταφράστρια/διερμηνέας ιταλικών, τα ελληνικά τα μάθαινα ακόμα. Μέχρι το 2016 και για πέντε χρόνια περίπου ζούσα οικονομικά από την εταιρεία διερμηνείας που είχα στην Τουρκία και το 2016 την έκλεισα και έκανα αντίστοιχη εταιρεία στην Ελλάδα, γιατί ζούσα εδώ και είχα στο μεταξύ γίνει και διερμηνέας ελληνικών. Οι δουλειές μου από τα ιταλικά είχαν μειωθεί και είχαν αυξηθεί από τα ελληνικά.
Ετσι, με δεδομένο ότι μετά από επτά χρόνια νόμιμης διαμονής δικαιούσαι να κάνεις αίτηση για να λάβεις την ιθαγένεια, το 2017 κατέθεσα τον φάκελό μου. Μέχρι το 2022 για έξι ολόκληρα χρόνια δεν είχα καμία απάντηση, όπως και πολλοί άλλοι. Σκεφτόμουν ότι ίσως βγω στη σύνταξη μέχρι να έχω απάντηση.
Η σημερινή κυβέρνηση άλλαξε τον Μάρτιο του 2021 το σύστημα εξετάσεων, κατάργησε τις επιτροπές και έκανε Πανελλαδικές Εξετάσεις. Εγώ είχα απαλλαγή από τις εξετάσεις γιατί έχω τελειώσει το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο και έτσι πήρα μια ανάσα.
Ενώ περίμενα ακόμα απάντηση από το 2017, βγήκε νέος νόμος που έθετε νέα οικονομικά κριτήρια, ότι πρέπει να είσαι και οικονομικά και όχι μόνο κοινωνικά ενταγμένος στην ελληνική κοινωνία, δεν ξέρω με ποια λογική. Τότε είπα από μέσα μου, εντάξει, και αυτό το καλύπτω, ωστόσο είχα και έναν μικρό φόβο.
Εργαζόμουν εδώ νόμιμα, έχω μάλιστα μεταφέρει και οικονομικά ποσά από την Τουρκία στην Ελλάδα, τα οποία φαίνονται στις φορολογικές μου δηλώσεις. Στη συνέχεια όμως εκδόθηκε μια εγκύκλιος του νέου νόμου η οποία ορίζει ότι η οικονομική ένταξη πρέπει να τεκμηριώνεται με 500 ευρώ μηνιαίο εισόδημα για πέντε συνεχόμενα χρόνια από την ημερομηνία κατάθεσης του αιτήματος πολιτογράφησης και πρωτύτερα. Λόγω της φύσης του επαγγέλματός μου, μπορεί κάποιον μήνα να έχω υψηλό εισόδημα και τους επόμενους δύο να μην έχω καθόλου. Έτσι πήρα την πρώτη απόρριψη, για την οποία έγινε αίτηση θεραπείας και απερρίφθη.
Αργησαν έξι χρόνια να απαντήσουν στο αίτημά μου και πήρα δύο απορρίψεις μέσα σε πέντε μέρες. Είναι χιλιάδες όλοι όσοι περιμένουν να απαντηθεί το αίτημά τους και περιμένουν για χρόνια.
Δηλαδή, αν είχε εξεταστεί εγκαίρως το αίτημά σου, πριν τον νέο νόμο του 2021, θα είχες λάβει κανονικά την ιθαγένεια;
Μέχρι τον Οκτώβριο του 2021 πληρούσα τις προϋποθέσεις. Στα έξι χρόνια αναμονής όμως πέρασαν νέο νόμο και εγκύκλιο. Είμαι από τους πρώτους που με απέρριψαν μετά τη νέα εγκύκλιο.
Μάλιστα με κάλεσαν σε συνέντευξη, ενώ ήταν δεδομένο ότι θα με έκοβαν με βάση τις φορολογικές μου δηλώσεις. Από εκεί φαίνεται ότι δεν ξέρουν τι κάνουν. Αφού ήδη δεν πληρούσα τις προϋποθέσεις, γιατί με κάλεσαν σε συνέντευξη; Με ρωτούσαν ποιοι είναι οι αρχηγοί των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ποιος είναι ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ.ά. Έχω τα αρχεία της συνέντευξης, έχω τόσα πολλά έγγραφα, κάποια στιγμή θα κάνω μια έκθεση ιθαγένειας, είναι αστείο. Λίγο καιρό μετά κατάργησαν τις συνεντεύξεις και πέρασαν τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Τώρα, περιμένουμε στις 2 Μαρτίου να εκδικαστεί η έφεση που έχουμε καταθέσει κατά της απορριπτικής απόφασης.
Πώς νιώθεις απέναντι στο ελληνικό κράτος μετά από όλη αυτή την ιστορία;
Μέχρι αυτή την απόρριψη ένιωθα μια ασφάλεια, ότι έχω ένα καταφύγιο. Σαν να είχα χτίσει με πολλή δυσκολία ένα σπίτι και ξαφνικά έρχεται μια πολύ μεγάλη δύναμη και με αδικία μου το γκρεμίζει.
Το ελληνικό κράτος με στεναχώρησε και με ενόχλησε όχι μόνο για την απόρριψη, αλλά γιατί δεν μπορείς να βασίζεσαι σε αυτό, γιατί δεν είναι ένα δίκαιο κράτος. Όπου και να ζούμε θέλουμε να έχουμε απέναντί μας ένα δίκαιο κράτος και ένας από τους λόγους που έφυγα από την Τουρκία είναι αυτός. Μου φαίνεται πολύ ακραίο αυτό που έγινε σ’ εμένα και σε πολλούς άλλους που περιμέναμε χρόνια μια απάντηση.
Μίλησέ μας για την επαγγελματική και κοινωνική σου ζωή στην Ελλάδα.
Εχω δουλέψει πολύ σκληρά από τότε που ήρθα, ειδικά στην αρχή, με τα μαθήματα τουρκικής γλώσσας, δούλευα πάρα πολλές ώρες για πολλά χρόνια. Έχω διδάξει πάρα πολλούς ανθρώπους από την πόλη της Θεσσαλονίκης και έτσι η επαγγελματική και η προσωπική μου ζωή είναι συνδεδεμένες, έχω πολλούς φίλους που ήταν μαθητές μου.
Είμαι δραστήρια σε διάφορα κοινωνικά πεδία, αυτό που λένε για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών δηλαδή, δεν ξέρω τι άλλο θα μπορούσα να κάνω. Δεν θέλω να λέω ωραία λόγια για εμένα, αλλά πραγματικά τι άλλο να κάνω.
Είμαι αιμοδότρια, είμαι εθελόντρια σε μια ομάδα που μαζί με τη σκυλίτσα μου που είναι εκπαιδευμένη, επισκεπτόμαστε νοσοκομεία στο πλαίσιο θεραπευτικών προγραμμάτων. Είμαι στη συντακτική επιτροπή για τα λογοτεχνικά κείμενα στην εφημερίδα Κόκκινη, έχω συμμετάσχει στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ, είμαι μέλος του Σωματείου Ελληνοτουρκικής Φιλίας. Έχουμε κάνει μάλιστα στα ελληνοτουρκικά σύνορα μια συνάντηση φιλοζωικών σωματείων για τα δικαιώματα των ζώων. Έχω επίσης μεταφράσει ελληνικούς στίχους στα τουρκικά, ενώ στον επαγγελματικό τομέα έχω, μεταξύ άλλων, συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα Ηνωμένα Έθνη και τον Ερυθρό Σταυρό.
Ενας μετανάστης που δεν έχει τη δική σου εργασία και κοινωνική παρουσία πώς μπορεί να αντιμετωπίσει όλο αυτό το σύστημα απόδοσης ιθαγένειας;
Επειδή συνεργάζομαι με την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου γνωρίζω τέτοιους ανθρώπους, έχω πολλούς γνωστούς, και μετά τη γνωστοποίηση της ιστορίας μου δέχομαι και πολλά μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μια κοπέλα μού έστειλε: «Μπράβο που συνεχίζεις, εγώ όμως δεν έχω τα χρήματα, για να κάνω αίτηση ιθαγένειας χρειάστηκε να δώσω 800 ευρώ, τα οποία δανείστηκα και ακόμα τα χρωστάω». Πρόκειται για μια γυναίκα που ζει 32 χρόνια στην Ελλάδα, εργάζεται στην εστίαση και έχει πολύ χαμηλό μισθό. Δεν μπορεί να καλύψει τα έξοδα μιας έφεσης.
Νομίζω όλοι ξέρουμε πόσα παίρνει ένας εργάτης γης ή μία σερβιτόρα. Πώς γίνεται να έχει για πέντε συνεχόμενα χρόνια 500 ευρώ τον μήνα σε μια περίοδο λιτότητας, ακρίβειας και πανδημίας; Πώς μπορούν οι μετανάστες να έχουν υψηλότερα εισοδήματα από τους ντόπιους; Είναι ντροπή για την Ελλάδα, εγώ θα ντρεπόμουν αν ήμουν κρατικός λειτουργός και είχα συμβάλει σε αυτή την αδικία.
Είσαι αισιόδοξη για τη συνέχεια σε σχέση με το Εφετείο αλλά και γενικά τη ζωή σου στην Ελλάδα;
Οχι ιδιαίτερα, γιατί βλέπω ότι δεν λειτουργεί τίποτα με λογική. Είμαι πολύ σίγουρη ότι θα έπαιρνα την ιθαγένεια το 2017 και έχω φτάσει στο σημείο να είμαι η πιο γνωστή απόρριψη ιθαγένειας.
Νομίζω όμως ότι κέρδισα την αλληλεγγύη και θα προσπαθήσω να κρατήσω αυτό το κομμάτι σε σχέση με την Ελλάδα και όχι το άδικο σύστημα απόκτησης ιθαγένειας.
Είχα υποστήριξη από φίλους, γνωστούς και αγνώστους, που μου έδειξαν αλληλεγγύη και νιώθω κάπως σαν να ξαναχτίζω μαζί τους ό,τι γκρεμίστηκε. Αισθάνομαι αισιόδοξη από την αλληλεγγύη και όχι από τους νόμους.
