Μπορεί οι μέρες του σφοδρού ψύχους με την κακοκαιρία «Ελπίδα» να πέρασαν και εκείνες τις ημέρες να έκανε την εμφάνισή της η πλήρης έλλειψη ετοιμότητας του κρατικού μηχανισμού, αλλά αυτό αποκαλύπτεται αυτές τις μέρες και μέσω της νομοθετικής διαδικασίας, με την κυβέρνηση Μητσοτάκη να τρέχει να μπαλώσει τα κενά της Πολιτικής Προστασίας.
Πριν από δυο χρόνια, η κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία θέσπισε το καθ’ όλα ετοιμοπόλεμο «επιτελικό κράτος», εισήγαγε στη νομοθεσία τον όρο του «επαπειλούμενου κινδύνου» και «της προειδοποίησης για εκδήλωση αυξημένης διακινδύνευσης συμβάντων φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών». Επρόκειτο για έναν όρο που ήταν αναγκαίο να εισαχθεί στην ελληνική νομοθεσία (άρθρο 26 του Ν. 4662/2020), λόγω της σφοδρότητας των καιρικών φαινομένων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Ο όρος του «επαπειλούμενου κινδύνου» αφορά στο ότι η κεντρική υπηρεσία της Πολιτικής Προστασίας και οι κατά τόπους υπηρεσίες σε Περιφέρειες και δήμους είναι σε ετοιμότητα και σε άμεσο συντονισμό, προκειμένου να προετοιμάζονται για να αντιμετωπίζουν όσο το δυνατόν πιο άμεσα τις φυσικές καταστροφές.
Η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση θεσπίστηκε μετά από απαίτηση των αιρετών της Αυτοδιοίκησης, μετά από φαινόμενα σφοδρών καταστροφών, που οι επιπτώσεις τους ήταν αδύνατον να προβλεφθούν. Όμως, αυτή η νομοθετική ρύθμιση ήταν ημιτελής, όπως αποδείχτηκε στις καταστροφές του «Ιανού», της «Μήδειας» και της «Ελπίδας», γιατί δεν είχε ειδικές προβλέψεις προκειμένου οι δήμοι και οι Περιφέρειες να μπορούν προληπτικά να μισθώσουν οχήματα και υπηρεσίες από ιδιώτες για την αντιμετώπιση των επικείμενων καταστροφών.
Η γύμνια του κρατικού μηχανισμού επαναλήφθηκε μετά την κακοκαιρία «Μήδεια», τον Φεβρουάριο του 2021, και προ ημερών με τη σφοδρή χιονόπτωση «Ελπίδα». Έτσι, έρχεται εκ των υστέρων στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών νέα ρύθμιση με τον γενικό τίτλο: «Άμεση αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών από τους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού».
Προβλέπεται λοιπόν ότι «σε περίπτωση κήρυξης επαπειλούμενων περιοχών σε κατάσταση ειδικής κινητοποίησης πολιτικής προστασίας», ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης μπορεί να αναθέτει κάθε αναγκαία δημόσια σύμβαση προμήθειας, έργου ή υπηρεσίας με συντετμημένες διαγωνιστικές διαδικασίες, που προσιδιάζουν σε απευθείας αναθέσεις, σύμφωνα με τον Ν. 4412/2016 αρ. 32, παρ.2, περ.γ.. Ακολουθεί αναμόρφωση του προϋπολογισμού του δήμου ή της Περιφέρειας, που «εγκρίνεται υποχρεωτικά από το οικείο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο» μετά την ανάθεση.
Τέλος, «κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, με απόφαση του οικείου δημάρχου ή περιφερειάρχη μπορούν να συγκροτούνται συνεργεία υπερωριακής απασχόλησης πέραν του ωραρίου ή απογευματινής απασχόλησης πέραν του ωραρίου ή κατά νυχτερινές ώρες, τις Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες, από υπαλλήλους των Υπηρεσιών τους, όπου κρίνεται σκόπιμο για την αντιμετώπιση της κατάστασης εντός των διαθέσιμων πιστώσεων του προϋπολογισμού τους»
