Η 11η Μαρτίου είναι η επόμενη ημερομηνία που έχει μέσα σε κύκλο το φοιτητικό κίνημα. Η προσοχή θα είναι στραμμένη στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στην εξέταση της προσφυγής για την ακύρωση της απόφασης να εγκατασταθεί μόνιμα μέσα στις σχολές πανεπιστημιακή αστυνομία. Μια απόφαση που, αν εφαρμοστεί, θα αποτελέσει κρίσιμο βήμα στην προσπάθεια που κάνει η κυβέρνηση να τιθασεύει ό,τι ακούγεται, κινείται και συλλογικοποιείται μέσα στις σχολές.
Απέναντι σ’ αυτόν τον κίνδυνο για το δημόσιο πανεπιστήμιο, που άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά με την κατάργηση πρώτα του ασύλου, η ακαδημαϊκή και φοιτητική κοινότητα αντιστέκεται. Τον περασμένο Ιούλιο δέκα πανεπιστημιακοί σύλλογοι (διδασκόντων, φοιτητών και διοικητικών υπαλλήλων) από επτά πανεπιστήμια της χώρας, όπως και ακόμη δεκάδες πανεπιστημιακοί κατέθεσαν αίτηση ακύρωσης του μέτρου προβάλλοντας ως κεντρικό τους επιχείρημα την κατάργηση του αυτοδιοίκητου χαρακτήρα των σχολών που περιλαμβάνει η σχετική διάταξη. Όπως προβλέπεται ειδικότερα, οι ΟΠΠΙ (Ομάδες Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων) έχουν την υποχρέωση να λογοδοτούν μόνο στον αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ και όχι στις πανεπιστημιακές αρχές, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα με τους υπαλλήλους φύλαξης. Μια συνθήκη πρωτοφανής και μοναδική πανευρωπαϊκά, ακόμη κι αν μπει δίπλα σε χώρες γνωστές για τη ροπή τους σε αυταρχικές πρωτοβουλίες.
Τους λόγους που πρέπει να ανησυχούμε έντονα για την εξέλιξη μας αναλύουν δύο από τους ανθρώπους που έχουν τα ονόματά τους κάτω από την προσφυγή στο ΣτΕ. Ο φοιτητής και εκλεγμένο μέλος στο Δ.Σ. του ΦΣ Παντείου Γιώργος Λυκοπάντης και η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας στην ίδια σχολή και μέχρι πρότινος κοσμήτορας Αλεξάνδρα Κορωναίου.
Επικοινωνιακή προετοιμασία
Για να φτάσουμε εδώ, σημειώνουν αρχικά, χρειάστηκε να προετοιμάσουν πρώτα κατάλληλα το έδαφος κυβέρνηση και φίλα προσκείμενα σε αυτή media. «Περιέγραφαν τα πανεπιστήμια σαν να ήταν χώροι που ανταλλάσσουν οι φοιτητές ρουκέτες, σαν να ήταν γιάφκες τρομοκρατικών οργανώσεων» θυμάται ο Γιώργος επικαλούμενος σχετικά ρεπορτάζ και τοποθετήσεις. «Η άλλη πλευρά έχει πάντα να πει ότι στο πανεπιστήμιο γίνονται έκτροπα. Η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχουν τέτοια φαινόμενα, δεν είναι όμως κυρίαρχα. Το κυρίαρχο είναι ότι το ελληνικό πανεπιστήμιο δουλεύει σκληρά, με ανθρώπους που δουλεύουν σκληρά χωρίς να αμείβονται ανάλογα με αυτό το οποίο κάνουν» προσθέτει η Α. Κορωναίου.
Επιδίωξη οι πειθήνιοι επιστήμονες
Οι ενέργειες μόνιμης εγκατάστασης αστυνομίας μέσα στα πανεπιστήμια σε συνδυασμό με την κατάργηση του ασύλου εκτιμούν πως είναι κινήσεις με σαφέστατο ιδεολογικό πρόσημο. Ο Γιώργος πιστεύει συγκεκριμένα ότι «η κυβέρνηση θέλει μέσω της καταστολής και της συρρίκνωσης της δημοκρατίας να αποπολιτικοποιήσει και αποχρωματίσει το πανεπιστήμιο. Θέλει φοιτητές/τριες φορείς αδράνειας, που δεν θα πολιτικοποιούνται και δεν θα αντιστέκονται στην πολιτική της. Φοιτητές/τριες πειθήνιους/ες, οι οποίοι θα αποτελέσουν το μελλοντικό επιστημονικό προσωπικό της χώρας που δεν θα έχει συλλογικές αναπαραστάσεις, που δεν θα αντιτάσσεται όταν βλέπει τη ζωή του και τη ζωή των πολλών να διαλύεται, που θα υποτάσσεται πλήρως στις κατευθύνσεις της κυρίαρχης συντηρητικής πολιτικής».
Ακόμη πιο ανησυχητική ηχεί η απαίτηση του υπουργείου να επεκταθεί το πλέγμα ασφαλείας μέσω εγκατάστασης πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος παρακολούθησης. «Αυτό το θεωρώ ακόμη πιο ύπουλο. Σημαίνει κάμερες. Κι άλλα συστήματα, τα οποία βεβαίως μπορούν να πουν από την πλευρά τους ότι θα τοποθετηθούν μόνο στις εισόδους, δεν είναι όμως καθόλου σίγουρο ότι θα περιοριστούν στις εισόδους, δηλαδή ότι δεν θα έχουμε κάμερες και μέσα στις αίθουσες» σημειώνει η Αλ. Κορωναίου. Θεωρεί κι εκείνη ότι εκδηλώνεται «μια προσπάθεια απόλυτου ελέγχου των πανεπιστημίων και ασφυξίας», τα οποία θα μετατραπούν ξαφνικά σε χώρους όπου «θα φοβάσαι να μιλήσεις, θα φοβάσαι να εκφραστείς ελεύθερα». Πράγμα που σημαίνει ότι αν δεν αλλάξει κάτι, θα ξημερώσει μια μέρα που θα μας βρει με ένα πανεπιστήμιο «λιγότερο ελεύθερο» και ένα πανεπιστήμιο που θα έχει πάει κάμποσα χρόνια πίσω, «χάνοντας στην ουσία ένα πολύ σημαντικό κεκτημένο, που είναι η αυτονομία του».
Η άλλη πρόταση: Ενίσχυση της παρούσας φύλαξης και πόροι εκεί που χρειάζονται
Για την ετήσια μισθοδοσία των αστυνομικών της ΟΠΠΙ ο κρατικός προϋπολογισμός επιβαρύνεται με 20 εκατομμύρια ευρώ. Για τη συνολική φύλαξη των ιδρυμάτων (ελεγχόμενη είσοδος με χρήση ακαδημαϊκής ταυτότητας, τεχνητά μέσα για τον έλεγχο του ακαδημαϊκού χώρου και έργα περίφραξης) το κόστος ανεβαίνει ακόμη περισσότερο, στα 30 εκατομμύρια ευρώ. Χρήματα τα οποία, όπως λέει η Αλ. Κορωναίου, θα μπορούσαν να διατεθούν για την κάλυψη των άμεσων και πραγματικών αναγκών που υπάρχουν σήμερα στις σχολές. «Δεν έχουμε καν τα χρήματα για να κάνουμε βασική έρευνα. Υπάρχουν επίσης ανάγκες αιθουσών, ανάγκες προσωπικού, το διοικητικό προσωπικό στενάζει, δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στα αιτήματα των φοιτητών, υπάρχει ανάγκη για πρόσληψη νέων διδασκόντων, όπως και να δημιουργηθούν νέα αντικείμενα επίσης γιατί οι επιστήμες προχωρούν. Δεν μπορούμε να μείνουμε με ό,τι είχαμε εδώ και κάποιες δεκαετίες».
Όπως τονίζουν τόσο ο Γ. Λυκοπάντης όσο και η Αλ. Κορωναίου, η αντίδρασή τους στην πανεπιστημιακή αστυνομία δεν σημαίνει ότι δεν επιθυμούν τη φύλαξη συνολικότερα των ιδρυμάτων. «Η λύση μπορεί να δοθεί με φύλακες όπως αυτούς που απέλυσε η Νέα Δημοκρατία το 2014, όταν υπουργός ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, και οι οποίοι θα λογοδοτούν στην Πρυτανεία, στα εκλεγμένα συλλογικά όργανα του πανεπιστημίου και στους φοιτητικούς συλλόγους. Για ζητήματα που θα προκύπτουν και θα σχετίζονται με εγκλήματα κατά της ζωής και κακουργήματα, ήδη με βάση ό,τι προβλέπει ο νόμος, η αστυνομία μπορεί να παρέμβει».
Στο βάθος ιδιωτικοποίηση
Στην πραγματικότητα, για την Αλ. Κορωναίου, η κατάργηση του ασύλου και η δημιουργία πανεπιστημιακής αστυνομίας είναι κομμάτια του ίδιου παζλ. «Ο στόχος είναι η πλήρης ιδιωτικοποίηση του δημόσιου πανεπιστημίου. Χωρίς να καταργείται επισήμως το άρθρο 16, έρχεται η ιδιωτικοποίηση. Όπου οι σχολές θα πρέπει, για να επιβιώσουν, να βρίσκουν ίδιους πόρους. Άρα κάποια γνωστικά αντικείμενα (όπως η Κοινωνιολογία, η Ιστορία και οι Κλασικές Ανθρωπιστικές Σπουδές) δεν θα μπορέσουν να βρουν χρηματοδότηση διότι δεν ενδιαφέρουν άμεσα την αγορά εργασίας και δεν είναι άμεσα συνδεδεμένα με τις οικονομικές προτεραιότητες. Ο νόμος αυτός έχει έρθει ήδη και μας ζητούν να κάνουμε τις δικές μας προτάσεις μέχρι τέλος του Μαρτίου».
Απέναντι σε αυτή τη συνθήκη και για να ελεγχθούν οι αντιδράσεις, η κυβέρνηση επιστρατεύει στο όνομα της ασφάλειας 1.030 ειδικούς φρουρούς. Όποιοι θέλουν αγώνα, ας το ξανασκεφτούν κοιτάζοντας ψηλά διαγώνια (κάμερα) ή έξω στο προαύλιο (αστυνομικοί).
Οι σύλλογοι που προσφεύγουν στο ΣτΕ
«Απαιτούν να δεχτούμε μια αστυνομία μέσα στις σχολές τη στιγμή που δεν υπάρχει η συναίνεση του μεγαλύτερου μέρους των πανεπιστημίων» επισημαίνει η Αλ. Κορωναίου.
Ενδεικτική είναι η λίστα με τους συλλόγους που συντάσσονται πίσω από την αίτηση ακύρωσης του νόμου: Σύλλογος Διδακτικού Προσωπικού του ΕΜΠ, Σύλλογος Επιστημονικού Διδακτικού Προσωπικού Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών, Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Πατρών, Ενιαίος Σύλλογος Διδασκόντων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού ΠΑΔΑ, Σύλλογος Ειδικού και Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Σύλλογος Διοικητικού Προσωπικού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Σύλλογος Φοιτητών Παντείου ΑΣΠΕ.
Σημειώνεται ότι ήδη για την ημέρα της εκδίκασης της προσφυγής έχει εξαγγελθεί κινητοποίηση έξω από το ΣτΕ στις 9 το πρωί.
