Σοβαρά κενά στην αρχαιολογική νομοθεσία και την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς από τους αρχαιοκάπηλους, ιδιαίτερα στον τομέα των ενάλιων αρχαιοτήτων, δημιουργούνται μετά την κύρωση της κωδικοποίησης της αρχαιολογικής νομοθεσίας. Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι με πρόσχημα την κωδικοποίηση επιχείρησε ουσιαστικές τροποποιήσεις διατάξεων χωρίς διαβούλευση. Κατά... περίεργη σύμπτωση, οι βασικές νομικές αστοχίες τής κωδικοποίησης αφορούν την προστασία των ενάλιων αρχαιοτήτων, με τις υποψίες να επικεντρώνονται σε συγκεκριμένο μεγαλοεπιχειρηματία που ελέγχεται για σχετικά αδικήματα. «Γιατί τέτοια επιμονή με τους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους;» αναρωτήθηκε η τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Σία Αναγνωστοπούλου.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επέμεινε στην κριτική του για την απαλοιφή του άρθρου 71 του αρχαιολογικού νόμου του 2002, με το οποίο τα σχετικά με την αρχαιοκαπηλία αδικήματα υπάγονταν στην αρμοδιότητα του Τριμελούς Εφετείου. Το άρθρο απαλείφθηκε κατά την κωδικοποίηση χωρίς ρητή κατάργησή του, με το πρόσχημα ότι υπάρχει ήδη σχετική αλλαγή στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Η Λ. Μενδώνη απέφυγε καθαρή απάντηση για το ζήτημα προτιμώντας να υπερασπιστεί την πρόταση Μητσοτάκη για «λάδι αρχαίας Ολυμπίας». Προβλήματα με το άρθρο 71 είδε και το ΚΙΝ.ΑΛΛ., το μόνο κόμμα της αντιπολίτευσης που υπερψήφισε επί της αρχής την κύρωση του κώδικα.
«Η απαλοιφή κάτι υποκρύπτει. Εάν δεν υποκρύπτει κάτι, πρέπει να επανέλθει οπωσδήποτε, γιατί απομειώνετε τις ποινικές διατάξεις για εγκλήματα τα οποία είναι κακουργηματικού χαρακτήρα» προειδοποίησε η Σ. Αναγνωστοπούλου. Ζήτησε μάλιστα τη διαβεβαίωση του προέδρου της Βουλής Κώστα Τασούλα για την ορθότητα της νομοθέτησης στο επίμαχο ζήτημα.
Αλλαγές στο επίμαχο άρθρο 66
Δικαιώνοντας τις ενστάσεις της αντιπολίτευσης για πλήθος σοβαρών προβλημάτων στην κωδικοποίηση και ανασφάλεια δικαίου, η Λίνα Μενδώνη προχώρησε σε νομοτεχνική βελτίωση στο επίμαχο άρθρο 66 για την ποινική αντιμετώπιση παραβιάσεων της αρχαιολογικής νομοθεσίας. Το άρθρο αρχικά δεν περιελάμβανε ρητή αναφορά στους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους, με την υπουργό Πολιτισμού να ισχυρίζεται ότι καλύπτονται από άλλο άρθρο. Παρ’ όλα αυτά, η Κεντρική Επιτροπή Κωδικοποίησης συναίνεσε σε νομοτεχνική βελτίωση «προς αποφυγήν τυχόν παρερμηνείας». Η Σ. Αναγνωστοπούλου επισήμανε ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν αρκούν κι ότι θα έπρεπε να υπάρξει ρητή κάλυψη του συνόλου των αρχαιολογικών χώρων.
Ανεπίτρεπτος ο διαχωρισμός των ενάλιων
Η Σ. Αναγνωστοπούλου επέκρινε συνολικά τις ρυθμίσεις για τους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους και ιδιαίτερα τον «ανεπίτρεπτο» κατακερματισμό τους σε επισκέψιμους και μη επισκέψιμους. Η Σ. Αναγνωστοπούλου τόνισε ότι κάτι τέτοιο αποτελεί «ουσιώδη τροποποίηση» του κώδικα και θα οδηγήσει το Λιμενικό «να κυνηγάει τους ανθρώπους που είναι με μάσκα και θα πηγαίνουν να κολυμπήσουν και να δουν με μάσκα τους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους».
Η Σ. Αναγνωστοπούλου επέκρινε την υποκρισία της κυβέρνησης στο ζήτημα αυτό θυμίζοντας ότι «πέρσι η κυρία υπουργός μάς έλεγε ότι όλα αυτά είναι ανοιχτά στους πολίτες». Ακόμα, σημείωσε με νόημα ότι «τότε, βέβαια, έπρεπε να σωθεί κάποιος, πήγε και σήκωσε αρχαία άγκυρα και ιστορικό κανόνι. Σήμερα ο κολυμβητής θα πρέπει να κυνηγιέται».
Επιμένει στην εμπορευματοποίηση η κυβέρνηση
Η Σ. Αναγνωστοπούλου επέκρινε και την ενσωμάτωση στον κώδικα της πρόβλεψης νόμου του υπουργείου Τουρισμού για φορέα διαχείρισης σε επισκέψιμο ενάλιο αρχαιολογικό χώρο. Η συγκεκριμένη ρύθμιση προσκρούει στον αρχαιολογικό νόμο αλλά και στη ρύθμιση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για τη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων από το υπουργείο Πολιτισμού και Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Η Σ. Αναγνωστοπούλου υπογράμμισε ότι αντίστοιχο πρόβλημα υπάρχει και με την εμπλοκή ανώνυμης εταιρείας του Δήμου Αθηναίων στον λόφο Φιλοπάππου.