Όλα τα δεδομένα που αφορούν την αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της covid-19 που ανέπτυξαν το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και o φαρμακευτικός κολοσσός της Astrazeneca, με αξιοσημείωτες αναταράξεις και προβλήματα μέχρι την έγκρισή του, εξετάζει την Δευτέρα η επιτροπή ειδικών σε θέματα εμβολιασμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σε διαδικτυακή διάσκεψη.
Στα ερωτήματα που ήδη έχουν διατυπωθεί για τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες προστίθεται πλέον και αυτό για το κατά πόσο περιορίζει το νοτιοαφρικανικό στέλεχος του κορονοϊού. Ενδεικτικό της σοβαρότητας των ερωτημάτων είναι το γεγονός ότι η Νότια Αφρική ανέστειλε την εκστρατεία εμβολιασμού που θα ξεκινούσε τις επόμενες ημέρες με ένα εκατομμύριο δόσεις.
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι για το νοτιοαφρικανικό στέλεχος η αποτελεσματικότητα κάτω από τον έναν στους τέσσερις λήπτες του (συγκεκριμένα στο 22%) για την μετάλλαξη του SARS-CoV-2 που εντοπίστηκε πρώτα στην συγκεκριμένη χώρα. «Τα πρώτα αποτελέσματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι το παραλλαγμένο στέλεχος που έχει εντοπιστεί στη Νότια Αφρική μπορεί να μεταδοθεί σε όσους έχουν ήδη εμβολιαστεί», αναφέρει σε ανακοίνωσή του για την έρευνα αυτή το πανεπιστήμιο Βιτβάτερσραντ στο Γιοχάνεσμπουργκ, η οποία δεν έχει αξιολογηθεί ακόμη από ομότιμους. «Πιστεύουμε ότι το εμβόλιό μας θα προστατεύσει κατά των σοβαρών μορφών της ασθένειας», είπε σχετικά εκπρόσωπος της AstraZeneca μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Με ανάρτησή του στα social media ο εκπρόσωπος της Ελλάδας σε διεθνείς οργανισμούς για την πανδημία Ηλίας Μόσιαλος δίνει εξάλλου μία αναλυτική εικόνα των τελευταίων δεδομένων που υπάρχουν για τα διαθέσιμα εμβόλια. Στην εκτενέστατη ανάρτησή του ο κ. Μόσιαλος μεταξύ πολλών άλλων αναφέρει ότι τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna με την νέα τεχνολογία mRNA είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά με επιδόσεις της τάξης του 95% , ενώ τα άλλα των Oxford/AstraZeneca, Johnson & Johnson, και Sputnik V είναι τεχνολογίας «ιικού φορέα» και της Novavax είναι πρωτεϊνικού τύπου, με μεγάλη αλλά διαφορετική αποτελεσματικότητα.
Για αυτά τα τέσσερα τα αποτελέσματα από τις κλινικές μελέτες αναφέρονται σε διαφορετικές περιόδους ανάλυσης μετά τον εμβολιασμό, οπότε δεν μπορούμε να συγκρίνουμε -ένα προς ένα- ούτε αυτά τα 4 εμβόλια μεταξύ τους, ούτε με τα αρχικά 2, τονίζει ο κ. Μόσιαλος.
«Γιατί δημιουργήθηκε θέμα με την AstraZeneca;»
Ο ίδιος θυμίζει ότι «σε πρόσφατη -προδημοσίευση- στο The Lancet ανακοινώθηκε ότι το εμβόλιο είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό, δηλαδή κατά 72% μετά την πρώτη δόση. Για την ακρίβεια 72% από την 22η ημέρα έως και 90 ημέρες μετά την πρώτη δόση και κατά 82% μετά την δεύτερη δόση, αν αυτή γίνει μετά από 12 εβδομάδες. ... Αφού είναι 'μόνο' 82% γιατί τότε μας λένε ότι είναι ένα καλό εμβόλιο; Γιατί το εμβόλιο της AstraZeneca είναι 100% αποτελεσματικό αναφορικά με την πρόληψη από τα σοβαρά και κρίσιμα συμπτώματα από τη νόσο του Covid-19. Τι συμβαίνει όμως με αυτό το 18% (100%-82%) στο οποίο το εμβόλιο δεν θα είναι αποτελεσματικό; Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η ανάλυση προβλέπει πως με το εμβόλιο αυτό, ένα 18% των εμβολιασθέντων θα νοσήσει. Όχι όμως με βαριά νόσο αλλά με ήπιας η μέτριας έντασης συμπτώματα. Αλλά κανείς από αυτούς που ανήκουν στο 18% δεν θα αρρωστήσει βαριά, δεν θα νοσηλευτεί και με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα κανείς που έχει εμβολιαστεί δεν θα πεθάνει αν κολλήσει τον ιό μετά τον εμβολιασμό.
Η ΑΖ ανακοίνωσε ότι το εμβόλιο καλύπτει και την βρετανική παραλλαγή. Ανακοίνωσαν επίσης πως το εμβόλιο παρέχει προστασία για τις βαριές περιπτώσεις και έναντι της νοτιοαφρικανικής παραλλαγής, αλλά με την επιφύλαξη πως εμβολιάστηκαν κυρίως νέοι άνθρωποι, και η αποτελεσματικότητα έναντι σε αυτή την παραλλαγή μένει να επιβεβαιωθεί με αποτελέσματα από μεγαλύτερο ηλικιακό εύρος. Παράλληλα η εταιρεία τροποποιεί το υπάρχον εμβόλιο για να έχουμε και νέο εμβόλιο, που να καλύπτει τις παραλλαγές, τον Οκτώβριο. Γιατί όμως το κάνουν αυτό αν το υπάρχον καλύπτει τις παραλλαγές;
Για να είμαστε 100% σίγουροι, εξηγεί ο κ. Μόσιαλος. Μπορεί να χρειαστεί μια αναμνηστική δόση, και εάν χρειαστεί καλύτερα θα είναι να γίνει με το νέο εμβόλιο. To εμβόλιο της ΑΖ για την ώρα δεν θα χορηγείται στους άνω των 55/65 γιατί δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για αυτή την ηλικιακή ομάδα, αλλά θα τα έχουμε και αυτά σύντομα. Η απόφαση της ΕΜΑ για την έγκριση του εμβολίου για ηλικιωμένους, παρά τον μικρό αριθμό ατόμων που δοκιμάστηκαν σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες ήταν να καταστούν διαθέσιμες οι επιλογές στα ίδια τα κράτη μέλη της ΕΕ. Θεωρώ βασιζόμενος στα δεδομένα που έχουμε, πως δεν θα υπάρχει τελικά ηλικιακή διαφοροποίηση. Αλλά θα περιμένουμε και τη συλλογή των αποτελεσμάτων από τις τρέχουσες μελέτες ώστε να έχουμε μεγαλύτερο κλινικό δείγμα προς ανάλυση.
Είναι τα εμβόλια Johnson & Johnson και Novavax «κατώτερα εμβόλια;»
Οι 2 κλινικές δοκιμές -επειδή διεξήχθησαν πιο αργά- μας έδωσαν και πληροφορίες επίσης για την νοτιοαφρικανική παραλλαγή, που είχε πλέον αναδυθεί, συνεχίζει ο κ. Μόσιαλος. Γνωρίζουμε από την ανακοίνωση της Johnson & Johnson, πως με μία μόνο δόση υπήρχε 85% προστασία από σοβαρή λοίμωξη για όλες τις ηλικίες (18 και άνω) για τις πρώτες 28 ημέρες σε όλες τις περιοχές που διεξήχθησαν κλινικές δοκιμές, συμπεριλαμβανομένης της Νοτίου Αφρικής. Επίσης δεν καταγράφηκε καμία σοβαρή λοίμωξη ή θάνατος από τον ιό 49 μέρες μετά τον εμβολιασμό σε όλες τις περιοχές. Επιπλέον, η προστασία με το εμβόλιο της Johnson & Johnson, καταγράφηκε στο 72% σε όσους κόλλησαν το αρχικό στέλεχος και στο 57% για όσους κόλλησαν την νοτιοαφρικανική παραλλαγή.
Η προστασία με το εμβόλιο της Novavax καταγράφηκε στο 95.6% έναντι του αρχικού στελέχους και 85% έναντι της βρετανικής παραλλαγής και 60% για όσους κόλλησαν την νοτιοαφρικανική παραλλαγή. Επαναλαμβάνω, πως και εδώ μιλάμε για ήπια συμπτώματα της νόσου και δεν αναφέρονται θάνατοι ή νοσηλείες για όσους κόλλησαν την νόσο μετά τον εμβολιασμό. Και βέβαια περιμένουμε και για τα 2 εμβόλια των Johnson & Johnson και της Novavax από τις δημοσιεύσεις για περισσότερα -δημογραφικά- δεδομένα αλλά και πιθανώς λεπτομέρειες για τα ποσοστά ασυμπτωματικότητας μετά τον εμβολιασμό.
Υπενθυμίζεται ότι και το ρωσικό εμβόλιο Sputnik V για το οποίο οι φαρμακευτικοί κολοσσοί της Δύσης είχαν εκφράσει αντιρρήσεις για την μεθοδολογία με την οποία δοκιμάστηκε, τελικά όπως δημοσιεύτηκε στο Lancet παρέχει προστασία στο 92% των εμβολιαζόμενων.
