Ακόμα μια σημαντική απώλεια εσόδων στους δήμους με συνακόλουθη διοικητική δυσλειτουργία προκαλεί η διάταξη που εισηγείται ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος, ώστε η διαχείριση και το παγκάρι των κοιμητηριακών ναών πλέον δεν θα γίνεται από τον δήμο, αλλά από την Εκκλησία. Για «δώρο στην Εκκλησία εις βάρος της δημοτικής περιουσίας» κάνουν λόγο οι δήμαρχοι, οι οποίοι επισημαίνουν ότι «μέσω της νέας διάταξης θα προκληθεί ακόμα μια αναταραχή στην οικονομική και διοικητική λειτουργία των κοιμητηρίων, καθώς οι δήμοι χάνουν ακόμα ένα κεκτημένο τους, που ήταν κατοχυρωμένο με νομοθεσία του 1977». Η ρύθμιση πλήττει κυρίως τους μεγάλους δήμους και, για παράδειγμα, ο Δήμος Αθηναίων, που διέθετε τη διαχείριση των τριών μεγαλύτερων κοιμητηρίων της χώρας, μετρά απώλεια εσόδων τουλάχιστον 1 εκατομμυρίου ευρώ ετησίως!
Από τους δήμους στην Εκκλησία
Με διάταξη που έφερε στο τελευταίο νομοσχέδιο ο υπουργός Εσωτερικών Τ. Θεοδωρικάκος ορίζεται ότι «ανατίθεται η διοίκηση και η διαχείριση των ορθόδοξων ναών εντός κοιμητηρίων σε εκκλησιαστικούς φορείς, ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής». Ακολούθως, «η διοίκηση και διαχείρισή τους ανατίθεται είτε στο εκκλησιαστικό συμβούλιο της οικείας ενορίας είτε στο συμβούλιο που ορίζει ο επιχώριος μητροπολίτης». Μ’ αυτόν τον τρόπο ο υπουργός Εσωτερικών μεταβιβάζει την αρμοδιότητα στην Εκκλησία με τον ισχυρισμό πως οι δήμοι εφαρμόζουν με «ελλιπή» τρόπο τον Νόμο 547/1977 (Α΄ 56), πράγμα που «ενέτεινε την αντίφαση της ανάθεσης σ’ αυτούς της διοίκησης και διαχείρισης των εν λόγω τόπων θρησκευτικής λατρείας». Συνεπώς, όλα τα έσοδα θα μεταφέρονται στην Εκκλησία.
Οι δε εργαζόμενοι των κοιμητηρίων, όπως είναι οι εφημέριοι, οι ιεροψάλτες και οι νεωκόροι, που υπάγονταν στη διοίκηση του δήμου, πλέον μεταφέρονται στην οικεία μητρόπολη «ως καθολικός διάδοχος όλων των συμβάσεων που έχουν συναφθεί από τους ΟΤΑ και τα νομικά τους πρόσωπα στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης των αναγκών των ναών». Τέλος, με βάση τη διάταξη Θεοδωρικάκου «αίρεται ρητά κάθε δυνατότητα των δήμων να έχουν έσοδα για τις ιεροτελεστίες εντός των νεκροταφείων ανεξαρτήτως δόγματος».
Τι χάνουν οι Δήμοι Ηλιούπολης και Ζωγράφου
Αναζητώντας την τάξη μεγέθους των απωλειών, επικοινωνήσαμε με τον Δήμο Ηλιούπολης, όπου πληροφορηθήκαμε ότι η ζημία θα ανέλθει περί τα 85.000 ευρώ σε ετήσια βάση. Στον Δήμο Ζωγράφου η απώλεια εσόδων είναι λίγο πιο αυξημένη και ανέρχεται σε 100.000 ευρώ. «Προ κορωνοϊού οι εισπράξεις για τον Δήμο Ζωγράφου ήταν περί τις 100.000 ευρώ και, συμπεριλαμβανομένων των τριών εργαζομένων που απασχολούνται ως δημοτικοί υπάλληλοι στο κοιμητήριο Ζωγράφου, τα καθαρά έσοδα μειώνονται στα 40.000 ευρώ» σχολιάζει στην «Αυγή» ο δήμαρχος της πόλης Βασίλης Θώδας. «Στην περίοδο που ζούμε, και λόγω της απώλειας εσόδων εξαιτίας του κορωνοϊού, ακόμη κι αυτά τα λίγα χρήματα είναι αναγκαία για την κάλυψη των αντίστοιχων αναγκών» υπογράμμισε, τονίζοντας την ανάγκη αναπλήρωσης αυτού του ποσού για τους δήμους μέσω της τακτικής επιχορήγησης.
Απώλειες για τον Δήμο Αθηναίων
Για τον Δήμο Αθηναίων πληροφορούμαστε ότι οι ετήσιες απώλειες ξεπερνούν το 1 εκατ. ευρώ. Ας μην ξεχνούμε ότι ο Δήμος Αθηναίων διαχειρίζεται τα τρία μεγαλύτερα νεκροταφεία της χώρας. «Η διάταξη του υπουργού Εσωτερικών Τ. Θεοδωρικάκου έχει μεγαλύτερες προεκτάσεις από την απώλεια εσόδων, καθώς υπεισέρχεται στη διοικητική λειτουργία των δημοτικών κοιμητηρίων και εδώ ανακύπτει μια διοικητική ανωμαλία, γιατί είχε οριστεί πως ό,τι βρίσκεται εντός των δημοτικών κοιμητηρίων ανήκει στη δικαιοδοσία των δήμων» σχολιάζει στην «Αυγή» υψηλόβαθμο στέλεχος του Δήμου Αθηναίων. «Πρόκειται για μια νομοθετική πρωτοβουλία που είχε αναλάβει ο Ελευθέριος Βενιζέλος το 1912 και είχε προσδιορίσει το πλαίσιο διαχείρισης των δημοτικών κοιμητηρίων και το πρόβλημα με τα κοιμητήρια έχει λυθεί εδώ και πολλά χρόνια μία και διά παντός» εξηγεί το ίδιο στέλεχος.
Έρχονται διοικητικές δυσλειτουργίες
«Με τη νέα διάταξη μιλάμε για μια αμαχητί μεταβίβαση της δημοτικής περιουσίας στην Εκκλησία, που, πέρα από την απώλεια εσόδων στους δήμους, θα δημιουργήσει και διοικητικές δυσλειτουργίες όχι μόνο στον πρώτο δήμο της χώρας, αλλά σε όλη την Ελλάδα» υπογραμμίζει το στέλεχος του Δήμου Αθηναίων. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι «μία από τις διοικητικές δυσλειτουργίες είναι ότι ο ιερέας πλέον καλείται να ορίσει το ωράριο για την τέλεση των κηδειών και των μνημόσυνων που μέχρι πρότινος αυτό το οργάνωνε η δημοτική υπηρεσία του κοιμητηρίου». «Επί της ουσίας υπεισέρχεται η Εκκλησία στο ζήτημα διαχείρισης των κοιμητηριακών ναών τη στιγμή που αυτό είχε διευθετηθεί για περισσότερο από έναν αιώνα!» καταλήγει.
Από τον νόμο του 1977
Με βάση τη νομοθεσία του 1977, «η διοίκηση και η διαχείριση των κοιμητηρίων μη ενοριακών ναών, όπως και η περιουσία αυτών, πλην των υπαγόμενων σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, των δήμων άνω των 50.000 κατοίκων, κατά την εκάστοτε ισχύουσα απογραφή του πληθυσμού του κράτους, ως και των δήμων των εδρών των νομών και των περιλαμβανομένων στην περιφέρεια της τέως διοίκησης πρωτεύουσας και πρώην Δήμου Θεσσαλονίκης, ασχέτως του πληθυσμού, ασκείται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις για τη διοίκηση και τη διαχείριση της δημοτικής και κοινοτικής περιουσίας». Επίσης, «τα έσοδα των κοιμητηριών των μη ενοριακών ναών και της περιουσίας τους, η διοίκηση και η διαχείριση ανήκουν στους δήμους ή τις κοινότητες και διατίθενται πρωτίστως για την επισκευή, την συντήρηση, τη βελτίωση, την επέκταση και την εν γένει συντήρηση σε καλή κατάσταση του ναού, όπως και όλες οι ανάγκες του κοιμητηρίου περιλαμβανομένης της επέκτασής του. Τυχόν περισσεύματα των εσόδων αυτών διατίθενται υπό του δήμου ή της κοινότητας για άλλους σκοπούς».