Το κλείσιμο της διαδρομής της κεντρικής Μεσογείου ή αλλιώς της διαδρομής Λιβύη - Ιταλία αποφάσισαν ουσιαστικά οι 28 Ευρωπαίοι ηγέτες στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής στη Μάλτα. Μάλιστα στο κείμενο των συμπερασμάτων τονίζεται ότι ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων τής Ε.Ε. και η ανακοπή των παράνομων μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη, αποτελούν βασικό στοιχείο για μια βιώσιμη πολιτική μετανάστευσης.
Επιπλέον, σημειώνεται ότι οι ηγέτες της Ε.Ε. θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας και τις χώρες του "δρόμου" των Δυτ. Βαλκανίων. Το επίκεντρο των συζητήσεων είναι ο δρόμος της κεντρικής Μεσογείου, στον οποίο τα στοιχεία που επικαλείται η Ε.Ε. δείχνουν ότι οι διελεύσεις ξεπέρασαν τις 180.000.
Με αναφορές στους εκατοντάδες νεκρούς στη διαδρομή αυτή, οι ηγέτες της Ε.Ε. αναφέρουν πως θα συνεργαστούν πρωτίστως με τη Λιβύη, απ' όπου φεύγουν κυρίως οι μετανάστες, αλλά και με τις γειτονικές της χώρες, συμπεριλαμβανομένων των υπο-Σαχάριων.
Η Ευρωπαϊκή Ακτοφυλακή στη Λιβύη και χρήματα για να παραμένουν ή να επιστρέφουν οι πρόσφυγες και μετανάστες
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Συνόδου της Μάλτας, προτεραιότητα θα δοθεί στην εκπαίδευση, τον εξοπλισμό και την υποστήριξη της Λιβυκής Ακτοφυλακής και άλλων σχετικών υπηρεσιών, προς ενίσχυση των προσπαθειών καταπολέμησης των δικτύων των διακινητών με συμμετοχή της Europol και της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Γίνεται επίσης αναφορά σε βελτίωση της κατάστασης των τοπικών κοινοτήτων, ιδιαίτερα στις παράκτιες περιοχές και στα σύνορα της Λιβύης με τους "δρόμους" μετανάστευσης. Το σχέδιο περιλαμβάνει προφανώς κέντρα υποδοχής με τη συμβολή της Ύπατης Αρμοστείας και του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, με τον τελευταίο να αναμένει την ενίσχυσή του για τις "εθελούσες επιστροφές." Τα συμπεράσματα περιλαμβάνουν μάλιστα "εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης" των μεταναστών, ιδιαίτερα για "την αντιμετώπιση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών", και συμβολή στη "μείωση της πίεσης στα χερσαία σύνορα της Λιβύης". Υπάρχει δε αναφορά στις εταιρικές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες για να παρακολουθεί η Ε.Ε. την πιθανότητα να αλλάξουν ξανά οι διαδρομές των μεταναστών - προσφύγων. Θυμίζουμε την προσπάθεια Γερμανίας και Ε.Ε. για υπογραφή συμφωνιών με πέντε αφρικανικά κράτη ώστε και συγκρατούνται εκεί οι πρόσφυγες και οι μετανάστες.
Μάλιστα οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν να υποστηρίζονται και διμερείς συμφωνίες κρατών - μελών της Ε.Ε. με τη Λιβύη και εκφράζεται η ικανοποίηση της Ε.Ε. και η ετοιμότητά της να υποστηρίξει την Ιταλία στην εφαρμογή του μνημονίου συμφωνίας που υπεγράφη μια ημέρα νωρίτερα, από την Ιταλία και τον πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου της Λιβύης Al Serraj.
Τέλος, προτεραιότητα αποκτά και η συνεργασία με όλες τις χώρες που συνορεύουν με τη Λιβύη, ώστε να προλαμβάνονται οι αναχωρήσεις και να είναι διαχειρίσιμες οι επιστροφές.
Και ο λογαριασμός...
Οι ηγέτες της Ε.Ε. προτείνουν τη χρηματοδότηση των παραπάνω δράσεων μέσω του Ταμείου της Ε.Ε. για την Αφρική με 1,8 δισ. από τον προϋπολογισμό τής Ε.Ε. και 152 εκατομμύρια από τις συνεισφορές των κρατών. Για τις επιπλέον ανάγκες και για όλο το 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αποφασίσει να συμβάλει με επιπλέον 200 εκατομμύρια ευρώ στο Ταμείο της Ε.Ε. για την Αφρική και να δώσει προτεραιότητα στα προγράμματα που αφορούν στη μετανάστευση και σχετίζονται με τη Λιβύη.
Tουσκ: Και εθελοντικές επαναπροωθήσεις από την Λιβύη προς άλλες χώρες
Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε ο πρόεδρος της Ε.Ε., Ντ. Τουσκ είπε πως στη σύνοδο «συμφώνησαμε σε άμεσα επιχειρησιακά μέτρα, τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τους παράτυπους μετανάστες και να σώσουν ζωές» και ότι η Ε.Ε. θα συνδράμει την Ακτοφυλακή της Λιβύης σε σχέση με συγκεκριμένες επιχειρήσεις διάσωσης, ενώ θα ενδυναμώσει την αντιμετώπιση των ροών.
«Θέλουμε να ενδυναμώσουμε τις εθελοντικές επαναπροωθήσεις από τη Λιβύη προς άλλες χώρες» συμπλήρωσε ο Ντ. Τουσκ.
Έσπευσε να πει ότι «θα δράσουμε σεβόμενοι τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο, αλλά και τις ευρωπαϊκές αξίες» και προσέθεσε: «Έχουμε αποφασίσει να υποστηρίξουμε τα κράτη - μέλη και τις διμερείς δραστηριότητες που έχουμε με τη Λιβύη. Ως προς τούτο καλωσορίζουμε το μνημόνιο συνεργασίας που υπεγράφη χθες μεταξύ Ιταλίας - Λιβύης, κάτι που αποτελεί ενθαρρυντικό σημάδι ότι τα πράγματα θα αλλάξουν προς το καλύτερο. Η Ε.Ε. θα υποστηρίξει την Ιταλία και τη Λιβύη. Είναι κοινή μας ευθύνη».
Διεθνής Αμνηστία: Σε κίνδυνο χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες
Το κλείσιμο των νοτίων θαλάσσιων συνόρων της Ε.Ε. θα έθετε χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες που αναχωρούν από τη Λιβύη σε κίνδυνο κράτησης και κατάφωρης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προειδοποιεί η Διεθνής Αμνηστία στο πλαίσιο της συνάντησης των Ευρωπαίων ηγετών στη Μάλτα, για την εξασφάλιση του σχεδίου μετανάστευσης μεταξύ Ε.Ε. και Λιβύης.
Την ίδια ώρα, η UNICEF μιλά για "αριθμό - ρεκόρ θανάτων προσφύγων και μεταναστών στη Μεσόγειο κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων μηνών, περιλαμβανομένων περίπου 190 παιδιών", εξηγώντας ότι πολλαπλασιάστηκαν "σχεδόν 13 φορές ο αριθμός των θανάτων που αναφέρθηκαν για τη διαδρομή αυτή κατά την ίδια περίοδο του 2015-2016".