Επιστολή προς τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και τον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα έστειλαν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για Πρόσφυγες και Εξόριστους (ECRE), το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ), η Solidarity Now και η ΜΚΟ Αίτημα. Στην επιστολή τους, οι υπογράφοντες εκφράζουν τον προβληματισμό τους σχετικά με τη λειτουργία και το μέλλον του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (CEAS) με τη σύσταση της Κομισιόν περί σταδιακής επαναφοράς των επιστροφών αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Δουβλίνου και το κοινό σχέδιο δράσης για την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας.
Σύμφωνα με την άποψη των υπογραφόντων, οι οποίοι έχουν διενεργήσει πρόσφατες έρευνες ή έχουν προσφέρει νομική βοήθεια σε αιτούντες άσυλο και μετανάστες στα hotspots και στα κέντρα της ηπειρωτικής Ελλάδας, τόσο η σύσταση της Κομισιόν όσο και το κοινό σχέδιο δράσης "αποκαλύπτουν μια ανησυχητική τάση να αγνοούν τόσο το τι συμβαίνει στην Ελλάδα, καθώς και τις συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στις οποίες η εφαρμογή της Δήλωσης Ε.Ε. - Τουρκίας οδηγεί σε καθημερινή βάση."
Στην τέταρτη έκθεσή της, σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας η Κομισιόν έχει προτείνει σειρά μέτρων με σκοπό να αυξηθεί ο αριθμός των επιστροφών από την Ελλάδα υπό την εξαιρετικά αμφιλεγόμενη συμφωνία, σημειώνουν οι οργανώσεις, συμπληρώνοντας ότι είναι ιδιαίτερα θορυβημένες με τις προτάσεις που γίνονται στο κοινό σχέδιο δράσης που ανέπτυξαν ο Ευρωπαίος συντονιστής μαζί με τις ελληνικές αρχές.
"Πιστεύουμε ότι πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα θα οδηγήσουν σε στέρηση των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών που φτάνουν στα νησιά από βασικές διαδικαστικές εγγυήσεις για την προστασία τους από την επαναπροώθηση, από το να απολαμβάνουν το δικαίωμα στην οικογενειακή ζωή και το δικαίωμα του ασύλου σύμφωνα με το άρθρο 18 του Χάρτη της Ε.Ε. θεμελιωδών δικαιωμάτων, και τελικά υπονομεύουν το κράτος δικαίου" γράφουν χαρακτηριστικά.
Για τη σταδιακή επαναφορά των μεταφορών αιτούντων άσυλο βάσει Δουβλίνου, οι υπογράφοντες σχολιάζουν ότι πρόκειται για πρόωρο βήμα δεδομένων των ελλείψεων του ελληνικού συστήματος Ασύλου που είναι απίθανο να έχουν θεραπευθεί μέχρι τις 15 Μαρτίου του 2017.
Επιπλέον, δεν λαμβάνει υπόψη της την εκκρεμούσα διαδικασία ενώπιον του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Υπουργών σχετικά με την υπόθεση του MSS εναντίον του Βελγίου και την απόφαση για την Ελλάδα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και είναι σε αντίθεση με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την αύξηση της μετεγκατάστασης από την Ελλάδα.
Η επιστολή καταλήγει: "Λυπούμαστε για το γεγονός ότι, παρά τα συντριπτικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η δήλωση Ε.Ε. - Τουρκίας έχει σαν αποτέλεσμα συχνές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Επιτροπή και οι ελληνικές αρχές επιλέγουν λύσεις που είναι πιθανό να επιδεινώσουν παρά να αποτρέψουν τέτοιες παραβιάσεις". Μαζί με την επιστολή επισυνάπτονται και οι αναλυτικές παρατηρήσεις τους με τις επιπτώσεις των προτεινόμενων μέτρων για τα θεμελιώδη δικαιώματα όσων φτάνουν στα νησιά του Αιγαίου.