Παράνομος κρίθηκε από το Συμβούλιο Επικρατείας ο οριζόντιος προσδιορισμός των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων σε τέσσερις περιοχές της χώρας. Η σειρά σχετικών αποφάσεων που έλαβε η αυξημένη ολομέλεια του Β' Τμήματος του ΣτΕ ακυρώνει την υπουργική απόφαση με την οποία προσδιορίστηκε ο ΕΝΦΙΑ στις συγκεκριμένες περιοχές και ορίζει ότι τα ποσά που έδωσαν οι ιδιοκτήτες των ακινήτων σε αυτές θα πρέπει να επιστραφούν καθώς στην εκπνοή του έτους δεν μπορεί να τροποποιηθεί σχετικά ο κρατικός προϋπολογισμός και να καθοριστούν εκ νέου οι αντικειμενικές αξίες.
Πρόκειται για τη Φιλοθέη, το Ψυχικό, τον Νέο Βουτζά και τους Δελφούς, για τις οποίες το ΣτΕ έκρινε ότι ο προσδιορισμός των αντικειμενικών αξιών έγινε «συλλήβδην για όλες τις ζώνες ορισμένης περιφέρειας», χωρίς δηλαδή να υπάρχει συγκεκριμένη μεθοδολογία που να είναι οικονομικά άρτια και να εξασφαλίζει τη διαφάνεια.
Σύμφωνα με τις υπ' αριθμ. 2334-2337/2016 αποφάσεις του δικαστηρίου «ο προσδιορισμός από την κανονιστικώς δρώσα διοίκηση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων πρέπει να διενεργείται με βάση ενιαία (για το σύνολο των περιοχών που έχουν ενταχθεί στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού), διαφανή, αρκούντως ορισμένη, πρόσφορη και οικονομετρικά άρτια μεθοδολογία, ώστε να παρέχονται στους βαρυνόμενους επαρκή εχέγγυα ορθού καθορισμού της φορολογούμενης (ελάχιστης εύλογης αγοραίας) αξίας των ακινήτων τους και να τηρείται από τα αρμόδια διοικητικά όργανα το ίσο μέτρο (γνωμοδοτικής και αποφασιστικής) κρίσης. Η τοιαύτη ειδική μέθοδος πρέπει, ιδίως, να λαμβάνει προσηκόντως υπόψη την παρατεταμένη και σταδιακά εντεινόμενη ύφεση της αγοράς ακινήτων, συνεπεία της οικονομικής κρίσης και της επιβάρυνσης της ακίνητης περιουσίας με νέους φόρους, από το 2010 και μετά».
Επιπρόσθετα οι σύμβουλοι Επικρατείας αναφέρουν: «Κατά την κοινή πείρα, ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο προσδιορισμού της αγοραίας αξίας ενός ακινήτου είναι η τοποθεσία του, ο ως άνω ορισμός πρέπει να γίνεται τουλάχιστον σε επίπεδο δημοτικής ενότητας ή κοινότητας δήμου, κατόπιν συνεκτίμησης (διενεργούμενης κατ’ εφαρμογή της προαναφερόμενης ειδικής μεθόδου) συγκεκριμένων, περιλαμβανόμενων στο διοικητικό φάκελο, πρόσφορων και επίκαιρων στοιχείων για την πραγματική αγοραία αξία των ακινήτων στη σχετική ζώνη ή, σε περίπτωση αιτιολογημένης διαπίστωσης της ανυπαρξίας τέτοιων στοιχείων, με συνεκτίμηση ανάλογων υφιστάμενων στοιχείων για τις όμορες / γειτονικές ζώνες ή για άλλες ζώνες που κρίνονται αιτιολογημένα ότι παρουσιάζουν ουσιώδεις ομοιότητες όσον αφορά την αγορά ακινήτων».
