Περίπου πενήντα εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από άνοια και ο αριθμός αυτός αυξάνεται όλο και περισσότερο. Η συνηθέστερη είναι η άνοια τύπου Aλτσχάιμερ, που καλύπτει το μεγαλύτερο ποσοστό, περίπου το 64%. Όλοι έχουμε κάποιον στο στενό μας περιβάλλον που μπορεί να πάσχει από άνοια. Κάποιοι ίσως να μην το έχουν ανακαλύψει, μιας και τα πρώτα συμπτώματα δεν είναι τόσο εμφανή. Οι άνθρωποι αυτοί με το πέρασμα του χρόνου αρχίζουν να χάνουν την ικανότητά τους να ζουν ανεξάρτητα καθώς η κλινική τους κατάσταση εξελίσσεται, κάτι που τους αναγκάζει να αποσυρθούν από τον ενεργό τους ρόλο στην κοινωνία, ενώ χρειάζονται καθημερινή βοήθεια είτε στο σπίτι είτε σε οίκους ευγηρίας.
Ερευνητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δημιούργησαν ένα σύστημα παρακολούθησης του σπιτιού των ασθενών εκ του μακρόθεν βοηθώντας τους έτσι να είναι πιο λειτουργικοί και να δέχονται μια άμεση βοήθεια σε περίπτωση που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν μόνοι τους. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του συστήματος Carealia, όπως την ονομάζει η ερευνητική ομάδα. Το έργο διήρκεσε 5 χρόνια και συμμετείχαν εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Philips και η IBM, αλλά και κλινικές και πανεπιστήμια σε Ελλάδα, Γαλλία, Ιρλανδία και Σουηδία.
Πώς ακριβώς λειτουργεί το σύστημα;
Όπως τόνισε η Ιουλιέττα Λαζάρου, μέλος της Carealia, “σε αντίθεση με παλαιότερα συστήματα αυτό συνδυάζει πληροφορίες που προέρχονται από διάφορους τύπους αισθητήρων ταυτόχρονα και οι οποίες χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση καθημερινής φυσικής δραστηριότητας, του ύπνου και των καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως μαγείρεμα και παρακολούθηση της τηλεόρασης. Αυτή η ολιστική παρακολούθηση όλων των περιοχών ενδιαφέροντος παρουσιάζεται με κατανοητό τρόπο στον κλινικό σε καθημερινή βάση, με σκοπό την ανίχνευση των προβλημάτων και την παρακολούθηση της προόδου στο χρόνο”.
Πιο συγκεκριμένα το σύστημα της Carealia λειτουργεί ως εξής: Τοποθετούνται στο σπίτι ή σε κάποιον οίκο ευγηρίας, δηλαδή στον χώρο του ατόμου με άνοια, διάφορες διασυνδεδεμένες συσκευές. Οι συσκευές αυτές είναι είτε μικροί αόρατοι αισθητήρες που κρύβονται σε ντουλάπια, οικιακές συσκευές και κάτω από το κρεβάτι είτε αισθητήρες που φοριούνται σε μορφή βραχιολιού. Οι πληροφορίες συλλέγονται από τη χρήση των αντικειμένων και των συσκευών, την παρουσία στα δωμάτια του σπιτιού και τη σωματική δραστηριότητα.
Ο συνδυασμός αυτών των πληροφοριών βοηθάει τους ειδικούς να αντιλαμβάνονται τα συμπτώματα και τα μοτίβα συμπεριφοράς καθιστώντας τα χρήσιμα για τη θεραπεία της άνοιας όπως το Αλτσχάιμερ. Έτσι, για παράδειγμα, ο γιατρός ή ο ψυχολόγος μπορεί να βλέπει συμπτώματα άγχους, ποιότητα ύπνου, ώρα και διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως περιπάτους, οργάνωση σπιτιού, μαγείρεμα και παρακολούθηση τηλεόρασης. Επιπλέον, και τα ίδια τα άτομα με άνοια αλλά και οι συγγενείς τους μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ένα μέρος αυτών των πληροφοριών, ώστε να αισθάνονται ασφάλεια και σιγουριά.
Έχει δημιουργηθεί ήδη ένα πρωτότυπο το οποίο έχει δοκιμαστεί και εφαρμοστεί με επιτυχία σε κλινικές στη Σουηδία και σε σπίτια στη Θεσσαλονίκη σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρία Νόσου Αλτσχάιμερ. Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου είναι ο Δρ. Ιωάννης Κομπατσιάρης. Η ομάδα της Carealia αποτελείται από τους Θάνο Σταυρόπουλο, Βιβή Ντριγκόγια, Ιουλιέττα Λαζάρου, Γιώργο Μεδίτσκο και Ιωάννη Κομπατσιάρη.
Ποιοι θα επωφελούνται;
Η παρακολούθηση αυτή του σπιτιού των ασθενών από απόσταση παρέχει αξιόπιστες πληροφορίες που επιτρέπουν στους γιατρούς να παρέμβουν με αποτελεσματικό τρόπο. Αυτές οι παρεμβάσεις μπορούν να βελτιώσουν τόσο τη σωματική όσο και τη νοητική κατάσταση των ασθενών, αφού εξακολουθούν να διατηρούν τις καθημερινές τους συνήθειες. Μια κλινική παρέμβαση μέσω ενός τέτοιου έξυπνου συστήματος απαιτεί από τον ασθενή ενεργή συμμετοχή και από τους κλινικούς παροχής υπηρεσιών μια ικανότητα πρόβλεψης που θα συντελεί στη βελτίωση των ασθενών με ήπια νοητική διαταραχή (ΗΝΔ) και νόσου Aλτσχάιμερ.
Οι υπηρεσίες αυτές απευθύνονται σε όλους όσοι σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη: γιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, νοσοκόμους και διευθυντές κλινικών και οίκων ευγηρίας. Οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας, οι οίκοι ευγηρίας και οι κλινικές, επωφελούνται από την παρακολούθηση με εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος για τους φροντιστές και αύξηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αλλά και τα άτομα με άνοια που ζουν μόνα τους ή με την οικογένεια τους μπορούν να ωφεληθούν αυξάνοντας την αυτονομία τους.
