Τη νέα στρατηγική της φεμινιστικής κυβέρνησης της Σουηδίας για την πρόληψη της βίας κατά των γυναικών, αλλά και την επικείμενη αλλαγή της νομοθεσίας για την προστασία των θυμάτων πορνείας μέσα από την καλύτερη ανταπόκριση των κρατικών υπηρεσιών και της αστυνομίας, ξετυλίγει στην “Α” η υφυπουργός για θέματα Ισότητας Περνιλά Μπαράλτ, η οποία βρέθηκε χθες στην Αθήνα για να ανταλλάξει με τους Έλληνες ομολόγους της τεχνογνωσία και καλές πρακτικές.
* Ποιες είναι οι παρεμβάσεις της φεμινιστικής κυβέρνησης της Σουηδίας προκειμένου να επιτευχθεί η προστασία των γυναικών που είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Πώς εξηγείτε ότι, παρά τη φεμινιστική πολιτική που ακολουθεί για χρόνια η Σουηδία, το φαινόμενο παραμένει;
Δυστυχώς η βία κατά των γυναικών είναι δομικό πρόβλημα. Σχετίζεται με την εξουσία το πώς οι άνδρες αντιλαμβάνονται τον ανδρισμό τους και όλα τα στερεότυπα που συνδέονται με αυτό. Το θετικό είναι ότι τα κορίτσια και οι γυναίκες πλέον τολμούν να καταγγείλουν την έμφυλη βία. Σε κάθε περίπτωση, για τη σουηδική φεμινιστική κυβέρνηση ο τερματισμός της βίας που ασκούν οι άνδρες κατά των γυναικών είναι κορυφαία προτεραιότητα. Ήδη η κυβέρνηση έχει δώσει 425 εκατ. σουηδικές κορώνες περισσότερες για την περίοδο 2015-2019 προκειμένου να ενισχύσει τους ξενώνες για τις κακοποιημένες γυναίκες. Αλλά χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα εστιάζοντας στην πρόληψη της βίας, ώστε να τη μειώσουμε. Σε αυτή την κατεύθυνση, την 10η Νοεμβρίου η κυβέρνησή μας αποφάσισε να προχωρήσει σε μια μακρόπνοη εθνική στρατηγική για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών. Η στρατηγική μας περιλαμβάνει δράσεις εναντίον της βίας που έχει έμφυλα χαρακτηριστικά, εναντίον της πορνείας και της διακίνησης ατόμων για σεξουαλική εκμετάλλευση. Επίσης, προβλέπεται νέα νομοθεσία για την καλύτερη προστασία των παιδιών που είναι εκτεθειμένα στη βία ή την έχουν υποστεί στο οικείο περιβάλλον τους, νέες επιτροπές για τον προσδιορισμό της βίας, τους κινδύνους και τις ανάγκες αξιολόγησης, η χρηματοδότηση των ΜΚΟ γι’ αυτόν τον σκοπό.
* Πείτε μας τι καινούργιο φέρνει το νομοσχέδιο κατά της πορνείας; Ποιες είναι οι ελλείψεις που έρχεται να θεραπεύσει και κατά πόσο αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία μπορεί να μειώσει τη διακίνηση γυναικών για σεξουαλικό σκοπό;
Προτεραιότητά μας είναι η καταπολέμηση της πορνείας στο σκέλος της αναζήτησης σεξ με αυτόν τον τρόπο. Για εμάς, τα άτομα που εκτίθενται στην πορνεία δεν πρέπει να τιμωρούνται. Ξέρουμε ότι ποικίλλουν οι λόγοι για τους οποίους άτομα εκτίθενται στην πορνεία. Συχνά αυτό σχετίζεται με τη φτώχεια ή αφορά περιπτώσεις ανθρώπων που είναι εκτεθειμένοι σε σεξουαλικές επιθέσεις ή άλλες μορφές σεξουαλικής βίας που έχουν βιώσει στη νεαρή ζωή τους. Πρέπει να είναι εύκολο για τα άτομα που εκτίθενται στην πορνεία να αναζητήσουν βοήθεια στην αστυνομία και τις κοινωνικές υπηρεσίες ή σε υπηρεσίες εθελοντών που θα τα βοηθήσουν να απομακρυνθούν από την έκθεση στην πορνεία. Σε αυτή την κατεύθυνση προωθούμε δράσεις επιμόρφωσης των κρατικών λειτουργών και των αστυνομικών προκειμένου να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα αυτό το έγκλημα. Στη δική μας οπτική, είναι κρυστάλλινο ποιος πρέπει να κατηγορηθεί για την πορνεία: αυτός που αγοράζει σεξ, και συνεπώς γι’ αυτόν θα πρέπει να είναι απαγορευμένο να αγοράζει το σώμα ενός άλλου ανθρώπου για σεξουαλικό σκοπό.
Ο καλύτερος τρόπος να μειώσουμε τη ζήτηση για την πορνεία ήταν να ποινικοποιήσουμε την αναζήτηση σεξουαλικών υπηρεσιών. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εφαρμογής του νόμου του 2011 για την απαγόρευση της αναζήτησης σεξουαλικών υπηρεσιών δείχνει ότι η πορνεία στους δρόμους έχει μειωθεί κατά 50%. Έκτοτε δεν υπάρχει αύξηση ούτε στην πορνεία μέσω Διαδικτύου όπως σε άλλες χώρες. Αυτή η αποτίμηση επίσης δείχνει ότι η απαγόρευση είναι ένα ισχυρό εργαλείο στο να αλλάξουν οι συμπεριφορές των ανθρώπων απέναντι στην πορνεία. Αυτό δείχνουν οι έρευνες σε Σουηδία και Νορβηγία, με την πλειονότητα των Σουηδών (περί το 70%) να θεωρεί απαράδεκτη την αναζήτηση υπηρεσιών σεξ.
* Ερχόμενη στην Ελλάδα, ποιες ήταν οι σκέψεις σας για το πώς η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει τη βία κατά των γυναικών;
Είχα συνάντηση με τον υπουργό Εσωτερικών Π. Σκουρλέτη και αισθάνθηκα εμψυχωμένη με τις στοχεύσεις της κυβέρνησης στο θέμα της αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών. Είναι πολύ σημαντικό το ότι η κυβέρνησή σας κάνει πολλά για να βελτιώσει τα καταφύγια των κακοποιημένων γυναικών, γιατί το πρώτο πράγμα είναι να παρέχεται προστασία στα θύματα είτε είναι γυναίκες είτε είναι κορίτσια. Πρώτα ξεκινάς από την προστασία, και έπεται η πρόληψη. Ο υπουργός Εσωτερικών έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον στην επιμόρφωση στα σχολεία, στη νομοθεσία για τη βία κατά των γυναικών και κατά της πορνείας. Η Ελλάδα έχει πολλές προκλήσεις να αντιμετωπίσει, αλλά η κυβέρνηση κάνει ήδη αυτά που αναφέραμε.
