Μετρώντας αντίστροφα για την... καθιερωμένη εμφάνιση της εποχικής γρίπης, το ΚΕΕΛΠΝΟ και η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας του υπουργείου Υγείας βρίσκονται σε ετοιμότητα για την πρόληψη, τον περιορισμό της μετάδοσης και την αντιμετώπιση της νόσου.
Πότε πρέπει να γίνεται ο αντιγριπικός εμβολιασμός; Ποιες οι περίοδοι έξαρσης της νόσου; Ποιες οι ευπαθείς κατηγορίες που πρέπει να εμβολιάζονται και ποιοι θα πρέπει να αποφύγουν να κάνουν το εμβόλιο; Για όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε, ώστε να θωρακιστείτε απέναντι στον ιό της γρίπης, μιλούν στην «Αυγή» της Κυριακής ο γενικός γραμματέας Δημόσιας Υγείας Γιάννης Μπασκόζος και η παιδίατρος και λοιμωξιολόγος του ΚΕΕΛΠΝΟ Ξανθή Δεδούκου.
Γ. Μπασκόζος: “Μας επισκέπτεται κάθε χρόνο”
«Η επιδημία της γρίπης μας επισκέπτεται κάθε χρόνο» υπογραμμίζει ο γ.γ. Δημόσιας Υγείας. «Το ζήτημα είναι πως προετοιμαζόμαστε όσο το δυνατόν καλύτερα για να ελαχιστοποιηθεί το κόστος σε νοσηρότητα και ανθρώπινες ζωές».
Όσον αφορά την προηγούμενη χρονιά, σημειώνει ότι «δεν είναι επιστημονικά ακριβές πως την είχαμε υπερβολικό αριθμό θανάτων σε σύγκριση με τους νοσήσαντες και τον πληθυσμό της χώρας», ωστόσο «φέτος οργανώνουμε έντονη καμπάνια πρόληψης και εμβολιασμών σε συνδυασμό με τη λειτουργία ακόμα περισσότερων κρεβατιών ΜΕΘ”.
“Οφείλουμε όλοι, και πρωτίστως οι λειτουργοί της Υγείας, να καταλάβουμε πως ο εμβολιασμός των ευπαθών ομάδων και των επαγγελματιών υγείας είναι ζήτημα κοινωνικής ευθύνης» επισημαίνει και προσθέτει ότι «η Πολιτεία θα κάνει το καθήκον της με την εμβολιαστική καμπάνια και τα μέτρα ενίσχυσης του συστήματος υγείας, όπως και με τη διευκόλυνση πρόσβασης στο εμβόλιο για όλους που το έχουν ανάγκη».
Πότε πρέπει να γίνεται ο αντιγριπικός εμβολιασμός;
«Το εποχικό εμβόλιο της γρίπης είναι ασφαλές εμβόλιο, αποτελεσματικό και προστατεύει από μια δυνητικά πολύ σοβαρή νόσηση που μπορεί να είναι πολύ σοβαρή για την υγεία ανθρώπων που ανήκουν στις ευπαθείς κατηγορίες» τονίζει η Ξ. Δεδούκου.
Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι ξεπερνούν τη γρίπη χωρίς να παρουσιάσουν επιπλοκές, ορισμένοι όμως, όπως άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη. Σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, στην Ελλάδα εποχικές εξάρσεις γρίπης εμφανίζονται κατά τους χειμερινούς μήνες (από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο).
Το ΚΕΕΛΠΝΟ τονίζει ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προστατευθεί κανείς από τη γρίπη είναι ο έγκαιρος εμβολιασμός, ο οποίος συστήνεται να γίνεται κατά τους μήνες Οκτώβριο - Νοέμβριο. Ωστόσο, όπως σημειώνει η κ. Δεδούκου, «ο εμβολιασμός δεν είναι ποτέ μάταιη κίνηση, ακόμη και μετά το πέρας της ιδανικής περιόδου».
Δωρεάν εμβολιασμός και για τους ανασφάλιστους
Το εμβόλιο είναι εύκολα προσβάσιμο, καθώς συνταγογραφείται και το κόστος καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ για τις ομάδες υψηλού κινδύνου και για τους ανασφάλιστους. Μάλιστα, το ΚΕΕΛΠΝΟ έχει ήδη προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες με τον ΕΟΦ και έχει διασφαλιστεί η εμβολιαστική επάρκεια για όλη τη διάρκεια της γρίπης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πρόσφυγες αντιμετωπίζονται ακριβώς όπως ο γενικός πληθυσμός, καθώς είναι ένας πληθυσμός γενικά υγιής και θα εμβολιαστούν όπως ο γενικός πληθυσμός, δηλαδή κυρίως όσοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Πότε παρατηρούνται οι εξάρσεις του ιού
Με βάση τα δεδομένα των τελευταίων περιόδων εποχικής γρίπης στη χώρα μας, φαίνεται ότι η επιδημιολογία του νοσήματος, μετά την πανδημία του 2009, έχει πλέον αποκτήσει τα χαρακτηριστικά της συνήθους εποχικής έξαρσης και ειδικότερα:
α) Το επιδημικό κύμα συμβαίνει μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου, β) η κορύφωση της δραστηριότητας συμβαίνει μεταξύ Φεβρουαρίου - Μαρτίου, γ) κυκλοφορούν σε μεγαλύτερο ή μικρότερο ποσοστό όλα τα στελέχη γρίπης και τέλος και δ) τα σοβαρά κρούσματα οφείλονται κατά κύριο λόγο στο πανδημικό στέλεχος Α(Η1Ν1)pdm09.
Πόσο αποτελεσματικό είναι το εποχικό αντιγριπικό εμβόλιο;
Σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου αγγίζει το 70%-90%, ενώ η προστασία που παρέχει εξαρτάται από την κατάσταση υγείας του ατόμου που εμβολιάζεται, καθώς και από την ταύτιση των στελεχών του εμβολίου με αυτά που κυκλοφορούν την ίδια περίοδο στην κοινότητα.
Όσον αφορά τις τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να εμφανιστούν, η Ξ. Δεδούκου εξηγεί ότι «όταν μόλις το 1.2% των ενηλίκων παρουσιάζει πυρετό, στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν ουσιαστικές αντενδείξεις». Η πιο συχνή αντένδειξη είναι ο τοπικός ερεθισμός στο σημείο της ένεσης.
Ποιες οι ομάδες υψηλού κινδύνου;
Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, οι ομάδες του πληθυσμού που πρέπει να εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα είναι οι εξής:
Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, καθώς και παιδιά ή ενήλικοι που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα: Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες, καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές, ανοσοκαταστολή, μεταμόσχευση οργάνων, δρεπανοκυτταρική νόσο, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφροπάθεια ή / και νευρομυϊκά νοσήματα.
Απαραίτητος θεωρείται ο εμβολιασμός και για τις έγκυες καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης, τις λεχωίδες και τις θηλάζουσες. Επίσης, για τα παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη, για άτομα που έρχονται σε επαφή με παιδιά κάτω των 6 ετών και κλειστούς πληθυσμούς, όπως σχολεία, σχολές και ιδρύματα. Τέλος, για άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία και εργαζόμενους σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.
Προτεραιότητα ο εμβολιασμός των επαγγελματιών υγείας
«Ο εμβολιασμός του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού αποτελεί σημαντική προτεραιότητα όχι μόνο για λόγους ατομικής προστασίας, αλλά κυρίως για την προστασία των ασθενών που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου» τονίζει το ΚΕΕΛΠΝΟ. Προσθέτει δε ότι «μέσω του εμβολιασμού αποφεύγεται η διασπορά της νόσου σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας». Άλλωστε όλες οι χώρες της Ε.Ε. και οι διεθνείς οργανισμοί συστήνουν τον εμβολιασμό των επαγγελματιών υγείας.
Ποιοι δεν πρέπει να κάνουν το εμβόλιο;
Ο εμβολιασμός πιθανώς πρέπει να αποφεύγεται από άτομα με ιστορικό σοβαρής αλλεργίας σε αυγά ή σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου, συνεπώς, αν εντάσσεστε σε αυτήν την κατηγορία, πριν από τον εμβολιασμό, πρέπει να προηγείται επικοινωνία με γιατρό.
Επίσης ο εμβολιασμός αντενδείκνυται για άτομα με ιστορικό αλλεργικής αντίδρασης στο εμβόλιο της εποχικής γρίπης και άτομα με ιστορικό συνδρόμου Guillain - Barre. Τέλος, άτομα με πυρετό πρέπει να περιμένουν να υποχωρήσει ο πυρετός, ενώ δεν πρέπει να εμβολιάζονται και τα μωρά κάτω των 6 μηνών.
Μέτρα πρόληψης εξάπλωσης της γρίπης
«Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι χρειάζεται να μην ερχόμαστε σε κοινωνικές επαφές όταν έχουμε νοσήσει, ώστε να αποφεύγουμε τη μετάδοση, πρέπει ο ασθενής να κάθεται στο σπίτι και να ενυδατώνεται και να παίρνει αντιπυρετικά», τονίζει η κ. Δεδούκου και προσθέτει:
«Σε περίπτωση που τα συμπτώματα γίνουν πιο σοβαρά, όπως δύσπνοια, θωρακικός πόνος, υψηλός πυρετός, πρέπει να απευθύνεται σε γιατρό, για ειδική αντι-ιική αγωγή. Η αγωγή είναι προτιμότερο να λαμβάνεται εντός 48 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, ώστε να περιορίζεται σημαντικά η διάρκεια και η βαρύτητα του νοσήματος».
Μάλιστα, επισημαίνει πως «από τα επιδημιολογικά στοιχεία των τελευταίων χρόνων προκύπτει ότι η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ ή κατέληξαν από τη γρίπη ανήκε σε ομάδες υψηλού κινδύνου και δεν είχε κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο».
