Οργανωμένο «Ηλεκτρονικό Σύστημα Διάθεσης Διαφημιστικού Χρόνου» συστήνει η κυβέρνηση, ένα είδος ηλεκτρονικής πλατφόρμας στο οποίο θα διενεργούνται όλες οι αγοραπωλησίες διαφημιστικού χρόνου στους τηλεοπτικούς σταθμούς, με στόχο, σύμφωνα με τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης Επικοινωνίας «την επίτευξη διαφάνειας στον εν γένει χώρο, τον περιορισμό των φαινομένων φοροδιαφυγής και νόθευσης του υγιούς ανταγωνισμού αλλά και την προστασία ευαίσθητων κοινωνικά ομάδων, όπως των ανήλικων». Πρόκειται για τη θεσμοθέτηση της πρώτης αποκλειστικά "ηλεκτρονικής συναλλαγής".
Η παθογένεια στον χώρο της διαφήμισης, ειδικότερα της τηλεοπτικής, είναι γνωστή εδώ και χρόνια. Ιδίως με τη μορφή των year end bonnus (yeb) για τους "καλούς πελάτες", οι οποίοι απολαμβάνουν επί δεκαετίες "δώρο" επιπλέον διαφημιστικό χρόνο, με ακαθόριστα κριτήρια και αδιαφανείς συμβάσεις, με αποτέλεσμα να ζημιώνονται και οι τηλεοπτικοί σταθμοί, οι μικρότεροι διαφημιζόμενοι αλλά και το Δημόσιο από τη διαφυγή φορολογικών εσόδων. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν και οι "επιστροφές" είχαν προσδιοριστεί νόμιμα σε 9,9% επί της αξίας της διαφήμισης, υπολογίζονται σήμερα σε 25%, όμως μπορεί να το υπερβαίνουν κατά πολύ. Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, αλλάζει ο τρόπος τιμολόγησης των συναλλαγών και πρόκειται να επανακαθοριστεί με Κοινή Απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Επικρατείας.
Με το ηλεκτρονικό σύστημα «ρυθμίζονται, απλουστεύονται και εκσυγχρονίζονται η διάθεση και η αγορά τηλεοπτικού διαφημιστικού χρόνου στους δημόσιους και ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας γενικού περιεχομένου», μετά από δημόσια διαβούλευση, η οποία αναρτήθηκε ήδη στη Διαύγεια με πρωτοβουλία του υπουργού Επικρατείας Νίκου Παππά και θα ολοκληρωθεί την Παρασκευή 15 Ιουλίου.
Το ηλεκτρονικό σύστημα θα τεθεί σε λειτουργία, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, ώς τις 31 Δεκεμβρίου 2016, ενώ ο διαγωνισμός για τον διαχειριστή του συστήματος αναμένεται να προκηρυχθεί τον Σεπτέμβριο.
Το ισχύον καθεστώς τιμολόγησης των διαφημίσεων θα παραταθεί για τρεις ακόμη μήνες. Η παράταση αυτή θα κυρωθεί νομοθετικά τις αμέσως επόμενες μέρες.
Σύμφωνα με το αναρτηθέν σχέδιο νόμου, «Ηλεκτρονικό Σύστημα Διάθεσης Διαφημιστικού χρόνου».
* Κάθε συναλλαγή για τηλεοπτική διαφήμιση θα περνάει από το ηλεκτρονικό σύστημα. Θα αφορά (τους 4) ιδιωτικούς και τους δημόσιους σταθμούς (ΕΡΤ). Υποχρέωση συμμετοχής στο σύστημα θα έχουν και οι "αγοραστές" διαφημιστικού χρόνου, διαφημιστικές εταιρείες, τα media shops, οι διαφημιζόμενες επιχειρήσεις και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που μπορεί να έχει συναλλαγές.
* Θα αφορά όχι μόνο διαφημιστικά σποτ, αλλά και χορηγίες, τοποθέτηση προϊόντος ή άλλους τρόπους προβολής.
* Μετά από δημόσιο διεθνή διαγωνισμό αναδεικνύεται ο διαχειριστής του ηλεκτρονικού συστήματος διάθεσης διαφημιστικού χρόνου για τρία έτη. Πρέπει να είναι Α.Ε., λειτουργεί μετά από άδεια της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, σύμφωνα με τον Ν. 3606/2009 (20 εκατ. ευρώ μετοχικό κεφάλαιο, δημοσιότητα ιδιοκτησιακού καθεστώτος κ.λπ). Με ΚΥΑ των υπουργών Επικρατείας και Οικονομικών θα καθοριστούν οι όροι και προϋποθέσεις του διαγωνισμού.
* Ο διαχειριστής του ηλεκτρονικού συστήματος μεριμνά για την αποτελεσματική και αμερόληπτη λειτουργία διάθεσης του διαφημιστικού χρόνου, την τήρηση των κανόνων λειτουργίας του, διασφαλίζει τη δίκαιη και εύρυθμη διεξαγωγή των συναλλαγών κ.λπ. Τηρεί ημερολόγιο συναλλαγών, το οποίο γνωστοποιεί μηνιαίως στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων, προκειμένου να φορολογηθούν βάσει των οικείων διατάξεων.
* Με ΚΥΑ των υπουργών Οικονομικών και Επικρατείας καθορίζεται η διαδικασία και ο τρόπος τιμολόγησης των συναλλαγών του «Ηλεκτρονικού Συστήματος Διάθεσης Διαφημιστικού χρόνου».
* Ρυθμιστής του ηλεκτρονικού συστήματος ορίζεται η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης Επικοινωνίας. Εποπτεύει τον διαχειριστή του συστήματος και των διατάξεων του νόμου, ρυθμίζει θέματα που αφορούν τη λειτουργία του συστήματος και διατηρεί το δικαίωμα πρόσβασης στις συναλλαγές.
* Εκχώρηση ποσοστού 10% επί του διαφημιστικού τζίρου των τηλεοπτικών σταθμών θα καταβάλλεται ημερησίως στον ρυθμιστή, δηλαδή στη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης Επικοινωνίας, για την κάλυψη των αναγκών του Εθνικού Κέντρου Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας (ΕΚΟΜΕ).
Στόχος, η ενίσχυση της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, προς όφελος των δράσεων για την προβολή της χώρας στο εξωτερικό, της ψηφιοποίησης των αρχείων, της ο/α Παιδείας κ.λπ., από τις υπεραξίες που θα δημιουργηθούν στην τηλεοπτική αγορά.
Διαφωνούν οι καναλάρχες
Την έκπληξη και την κατηγορηματική διαφωνία της στο ηλεκτρονικό σύστημα για τη διάθεση του διαφημιστικού χρόνου στην τηλεόραση εκφράζει η Ένωση Ιδιοκτητών Τηλεοπτικών Σταθμών Εθνικής Εμβέλειας με ανακοίνωσή της. Στο επίκεντρο των επικρίσεων βρίσκεται η ρύθμιση για το 10% υπέρ της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, το οποίο χαρακτηρίζει «κεφαλικό φόρο», με κόστος «περί τα 20 εκατ. ευρώτο χρόνο».
Υιοθετώντας μάλιστα τα επιχειρήματα των media shops, υποστηρίζει ότι με το ηλεκτρονικό σύστημα «παύει και κάθε έννοια ανταγωνισμού στη δημιουργικότητα. Η διαφημιστική προώθηση δεν είναι τυποποιημένο προϊόν»(!) και κατηγορεί την κυβέρνηση ότι «επιδιώκει ωμή παρέμβαση στην ελευθερία των συναλλαγών». Αν και η ΕΙΤΗΣΕΕ δηλώνει «υπέρ της διαφάνειας», θεωρεί ότι «η συγκεκριμένη κίνηση αποτελεί παράδειγμα κρατισμού και ελέγχου των ΜΜΕ».