Τρία χρόνια πριν, η νεοσύστατη Υπηρεσία Ασύλου κατέγραφε στις 10 Ιουνίου του 2013 την πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας. Κανείς δεν μπορούσε τότε να φανταστεί το μέγεθος που θα αποκτούσε το προσφυγικό ζήτημα ώστε σε ένα μήνα μόνο, όπως ο περασμένος Μάιος, να έχουν παραληφθεί 4.288 αιτήσεις. Είναι χαρακτηριστικό ακόμη ότι κατά τις τρεις πρώτες εβδομάδες λειτουργίας της η Υπηρεσία Ασύλου είχε καταγράψει 500 αιτήσεις, ενώ κατά την ίδια περίοδο φέτος έχει καταγράψει 3.201. Συνολικά μέσα στην τριετία έχουν καταγραφεί 41.026 αιτήσεις και ανάμεσα σε αυτές βρίσκονται τα ονόματα 1.598 ασυνόδευτων ανηλίκων.
Από τις 4.288 αιτήσεις που παραλήφθησαν τον Μάιο, οι 2.859 είχαν κατατεθεί στα νησιά του Αιγαίου από τις 20 Μαρτίου, δηλαδή από την πρώτη μέρα της συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας που προβλέπει την επιστροφή όσων εισήλθαν παράτυπα. Εκκρεμούν 5.919 αιτήσεις που δεν έχουν καταγραφεί ακόμη πλήρως. Για την εφαρμογή της συμφωνίας η Υπηρεσία συνεργάζεται με το Ευρωπαϊκό Γραφείο Υποστήριξης Ασύλου και αναπτύσσει μεικτά κλιμάκια εξέτασης αιτήσεων, με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων από άλλα κράτη - μέλη που έχουν τη σχετική εξειδίκευση και διερμηνείς. Μεικτά κλιμάκια υπάρχουν αυτήν τη στιγμή στη Λέσβο, τη Σάμο και τη Χίο, ενώ αναμένεται να αναπτυχθούν και άλλα σε Λέρο και Κω. Ενίσχυση υπάρχει και στο στελεχικό δυναμικό της Υπηρεσίας, το οποίο έχει διπλασιαστεί και αριθμεί σήμερα 328 υπαλλήλους, ενώ σύντομα θα δημιουργηθούν επίσης νέα γραφεία στο Ηράκλειο Κρήτης και στην Πάτρα.
Παράλληλα, η Υπηρεσία σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ και το Γραφείο Υποστήριξης Ασύλου, έχουν ξεκινήσει το πρόγραμμα προ-καταγραφής όσων βρίσκονται σε δομές φιλοξενίας στην ενδοχώρα και επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση. Υπολογίζεται ότι θα προ-καταγραφούν 50.000 αιτούντες. Από τη διαδικασία θα προκύψει πόσοι θα μπορούν να μετεγκατασταθούν σε άλλα κράτη - μέλη, πόσοι θα μπορούν να συνενωθούν με τις οικογένειές τους σε άλλα κράτη - μέλη, πόσοι θα ζητήσουν διεθνή προστασία στην Ελλάδα προκειμένου να παραμείνουν εδώ εάν αυτή τους δοθεί, και πόσοι θα ζητήσουν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους. Κατά τη διαδικασία αυτή γίνεται εντοπισμός των ασυνόδευτων ανηλίκων και άλλων ευάλωτων περιπτώσεων ώστε σε συνεργασία με τις άλλες αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, να υπάρξει ειδική μέριμνα για αυτούς.
Η μετεγκατάσταση προχωρά πάντως με πολύ αργούς ρυθμούς. Έως τις 19 Μαρτίου είχαν αναχωρήσει από την Ελλάδα μόνο 2.191 αιτούντες, ενώ εκκρεμεί η άμεση μεταφορά άλλων 1.608 αιτούντων. Πρόσφατα είχε θίξει το θέμα με σχετική ερώτησή του στην Κομισιόν ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Παπαδημούλης. Η απάντηση που πήρε από τον επίτροπο Μετανάστευσης Δημήτρη Αβραμόπουλο αναγνώριζε μεν το πρόβλημα δεν περιελάμβανε ωστόσο συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Επίσκεψη "τόνωσης" στη Χίο
Στη Χίο βρέθηκε την Τετάρτη ο αν. υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας όπου και συναντήθηκε με τον δήμαρχο Μανώλη Βουρνού, τον αντιπεριφερειάρχη Χίου Σταμάτη Κάρμαντζη, την ηγεσία της Αστυνομίας του νησιού και την ηγεσία του λιμενικού Σώματος. Επισκέφθηκε επίσης το νοσοκομείο και τον χώρο καταγραφής και ταυτοποίησης στη ΒΙΑΛ. Ο υπουργός στάθηκε στη σημασία να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης τόσο των προσφύγων όσο και των κατοίκων του νησιού. Στην κατεύθυνση αυτή επιβεβαίωσε την κρατική χρηματοδότηση που δικαιούται το νησί, συζήτησε προτάσεις για την αποσυμφόρηση των χώρων φιλοξενίας και την καλύτερη αστυνόμευση, ενώ μετέφερε στους ντόπιους ότι θα είναι δίπλα σε δίκαια αιτήματά τους που δεν άπτονται των αρμοδιοτήτων του, όπως η καταβολή αποζημιώσεων στους ιδιοκτήτες σπιτιών τα οποία υπέστησαν ζημιές από φωτιές κατά την εξέγερση στη δομή της Σούδας.
Προσπάθεια να "σπάσει" η Μόρια
Μετά τη Χίο, ο Γιάννης Μουζάλας επισκέφθηκε χθες και τη Λέσβο, το άλλο μεγάλο νησί του βόρειου Αιγαίου, στο οποίο βρίσκεται μεγάλος αριθμός προσφύγων. Ο αν. υπουργός ανέφερε ότι θα γίνει προσπάθεια να "σπάσει" η δομή της Μόριας, ώστε σταδιακά να αποφορτιστεί και να μειωθούν οι εντάσεις για να γίνει και η αστυνόμευση καλύτερη. Για τους ανήλικους πρόσφυγες και μετανάστες, παραδέχτηκε ότι υπάρχουν “κενά”, αλλά εφόσον συνεργαστούν οι ΜΚΟ "που πήραν πολλά λεφτά", μέχρι τα τέλη Αυγούστου οι ανήλικοι θα έχουν ταυτοποιηθεί. Σχετικά με την πιθανότητα να αυξηθούν πάλι οι ροές, είπε: "Εμένα δουλειά μου είναι να φοβάμαι συνέχεια για αύξηση ροών, αλλά να δουλεύω σαν να μην πρόκειται να γίνει αύξηση ροών".
