Με μηνύματα ενότητας της Ορθοδοξίας ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου των Ορθοδόξων Εκκλησιών που διεξάχθηκε στην Κρήτη, ενώ, κατά το Συλλείτουργο των Προκαθημένων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εξήρε τη συνοδικότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας όσον αφορά τη λήψη των αποφάσεων αφήνοντας μια σαφή αιχμή προς τους τέσσερις απόντες Πατριάρχες. Συγκεκριμένα, ο Βαρθολομαίος χαρακτήρισε την Εκκλησία ως «ουσιαστικώς συνοδικήν» και υπογράμμισε ότι «ολόκληρος η ζωή της Εκκλησίας είναι ζωή εν συνόδω».
Παράλληλα, δημοσιοποιήθηκε το μήνυμα της το Μήνυμα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, το οποίο απευθύνεται προς τον «ορθόδοξο λαό», αλλά και προς «κάθε άνθρωπο καλής θελήσεως». Το μήνυμα, εκτός από τις αναφορές στην ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, δίνει ιδιαίτερη βάση στη διάδοση της ορθόδοξης πίστης ανά τον κόσμο, υπογραμμίζοντας ότι ο «επανευαγγελισμός του λαού του Θεού στις σύγχρονες εκκοσμικευμένες κοινωνίες» και ο «ευαγγελισμός εκείνων που ακόμη δεν έχουν γνωρίσει τον Χριστό» αποτελούν «αδιάλειπτο χρέος της Εκκλησίας».
«Οι Ορθόδοξες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες δεν αποτελούν συνομοσπονδία Εκκλησιών»
Στο Μήνυμα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου αναφέρεται ότι «η Εκκλησία δεν ζει για τον εαυτό της, μεταδίδει τη μαρτυρία του Ευαγγελίου τής χάριτος και της αληθείας». Σχετικά με την ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, τονίζεται ότι «η υφισταμένη ενότητα είναι ανάγκη να ενισχύεται και να φέρνει νέους καρπούς» και σημειώνεται ότι «η Ορθόδοξος Εκκλησία εκφράζει την ενότητα και καθολικότητά της εν Συνόδω», καθώς και ότι «οι Ορθόδοξες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες δεν αποτελούν συνομοσπονδία Εκκλησιών αλλά τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία».
Στο Μήνυμα στηλιτεύεται ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός και δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην αντιμετώπιση της οικολογικής κρίσης, ενώ υπάρχουν ακόμα αναφορές στην επιστήμη και τη νεολαία. Συγκεκριμένα, η Ορθόδοξη Εκκλησία παρατηρεί ότι «αποφεύγει την κηδεμονία της επιστημονικής αναζητήσεως» και «ευχαριστεί τον Θεό που δωρίζει στους επιστήμονες το χάρισμα να αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της θείας Δημιουργίας», αλλά, ταυτόχρονα, επισημαίνει τους κινδύνους που υποκρύπτονται σε ορισμένα επιστημονικά επιτεύγματα. Παράλληλα, απευθύνεται στους νέους καλώντας τους «να προσέλθουν, προσφέροντας στο εκκλησιαστικό σώμα τη ζωτικότητα, τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς και τις προσδοκίες τους».
Συμβιβασμός στο κείμενο για τις σχέσεις με τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο
Στο μήνυμα υπογραμμίζεται ακόμα η συνέχιση του διαλόγου της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τους «ετεροδόξους» χριστιανούς, ενώ, απαντώντας στις εσωτερικές αντιδράσεις που προκαλεί το ζήτημα αυτό, σημειώνεται ότι «οι διάλογοι που διεξάγει η Ορθόδοξος Εκκλησία δεν σημαίνουν ποτέ συμβιβασμό σε ζητήματα πίστεως». Νωρίτερα, είχε ολοκληρωθεί με συμβιβασμό η πολύωρη συζήτηση σχετικά με το κείμενο της Συνόδου για τις σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο.
Η Εκκλησία της Ελλάδος κατέθεσε τροπολογία η οποία έγινε αποδεκτή και αναφέρει ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία «αποδέχεται την ιστορικήν ονομασίαν» άλλων ετεροδόξων χριστιανικών Εκκλησιών και Ομολογιών, σε αντίθεση με την αρχική διατύπωση για «αναγνώριση της ιστορικής ύπαρξης» άλλων χριστιανικών Εκκλησιών και Ομολογιών.
